Κατοικίδια
Έχεις παρατηρήσει τη γάτα σου να μυρίζει κάτι και αμέσως μετά να μένει με το στόμα μισάνοιχτο, σαν να έχει ξαφνιαστεί; Δεν πρόκειται για έκπληξη ούτε σημαίνει απαραίτητα ότι κάτι δεν πάει καλά.
Η συγκεκριμένη συμπεριφορά ονομάζεται «αντίδραση Flehmen» και βοηθά τις γάτες να αναλύσουν καλύτερα μια ενδιαφέρουσα ή άγνωστη μυρωδιά.
Όταν μια γάτα συναντήσει μια μυρωδιά που της τραβά την προσοχή, μπορεί να σταματήσει για λίγα δευτερόλεπτα, να ανασηκώσει ελαφρώς το πάνω χείλος της και να ανοίξει το στόμα της.
Με αυτόν τον τρόπο μεταφέρει οσφρητικά μόρια σε ένα ειδικό αισθητήριο όργανο που βρίσκεται στον ουρανίσκο της, το υπερώιο ή vomeronasal όργανο (όργανο του Jacobson).
Τι «ψάχνει» η γάτα;
Το συγκεκριμένο όργανο είναι ιδιαίτερα χρήσιμο για την ανίχνευση χημικών σημάτων και φερομονών. Έτσι, η γάτα μπορεί να συλλέξει περισσότερες πληροφορίες από μια μυρωδιά που δεν είναι απλώς «ενδιαφέρουσα», αλλά πιθανώς μεταφέρει πληροφορίες για άλλα ζώα.
Αυτός είναι και ο λόγος που η αντίδραση Flehmen παρατηρείται συχνά όταν μια γάτα μυρίζει:
- άλλα ζώα,
- ούρα ή σημάδια που έχουν αφήσει άλλα ζώα,
- άγνωστα αντικείμενα,
- καινούργιες ή ιδιαίτερα έντονες μυρωδιές.
Δεν σημαίνει λοιπόν ότι η γάτα αηδίασε ή ότι «σιχάθηκε» αυτό που μύρισε. Στην πραγματικότητα, κάνει κάτι πολύ πιο ενδιαφέρον: προσπαθεί να αποκωδικοποιήσει καλύτερα τη μυρωδιά.
Γιατί φαίνεται σαν να κάνει γκριμάτσα;
Η εικόνα μπορεί να είναι αρκετά αστεία, επειδή η γάτα σηκώνει το χείλος της και μένει ακίνητη με το στόμα ανοιχτό. Για λίγα δευτερόλεπτα μοιάζει σχεδόν σαν να έχει μείνει έκπληκτη.
Στην πραγματικότητα, όμως, πρόκειται για έναν φυσιολογικό μηχανισμό εξερεύνησης του περιβάλλοντος.
Η αντίδραση αυτή δεν είναι αποκλειστική στις γάτες. Παρατηρείται και σε άλλα θηλαστικά, μεταξύ άλλων σε άλογα, κατσίκες και μεγάλες γάτες.
Πότε χρειάζεται προσοχή;
Αν η γάτα ανοίγει συχνά το στόμα της χωρίς να έχει προηγηθεί μυρωδιά, λαχανιάζει, δυσκολεύεται να αναπνεύσει ή εμφανίζει άλλα συμπτώματα, τότε η συμπεριφορά δεν πρέπει να αποδίδεται αυτόματα στην αντίδραση Flehmen και χρειάζεται αξιολόγηση από κτηνίατρο.
Στις περισσότερες περιπτώσεις, όμως, όταν συμβαίνει για λίγα δευτερόλεπτα μετά από μια παράξενη ή ενδιαφέρουσα μυρωδιά, η γάτα απλώς κάνει τον δικό της «έλεγχο» του κόσμου γύρω της.
