Νέα έρευνα: Ο λόγος που οι μεγαλόσωμοι σκύλοι ζουν λιγότερο από τους μικρόσωμους

Μικρότερη διάρκεια ζωής έχουν συνήθως οι μεγαλόσωμοι σκύλοι σε σύγκριση με τους μικρόσωμους, με νέα επιστημονική έρευνα να στρέφει την προσοχή στους μηχανισμούς γήρανσης του DNA.

Ενώ φυλές όπως οι Γερμανικοί Μολοσσοί και τα μαστίφ σπάνια ξεπερνούν τα δέκα χρόνια ζωής, τα τσιουάουα μπορούν να φτάσουν ακόμη και τα είκοσι.

Η διαφορά αυτή απασχολεί εδώ και χρόνια τους επιστήμονες, οι οποίοι αναζητούν τους βιολογικούς παράγοντες που επηρεάζουν τη μακροζωία των σκύλων.

Σύμφωνα με μελέτη που δημοσιεύθηκε στις 8 Οκτωβρίου στο επιστημονικό περιοδικό Science, οι μεγαλόσωμοι σκύλοι φαίνεται να γερνούν βιολογικά ελαφρώς ταχύτερα από τους μικρόσωμους.

Για τις ανάγκες της έρευνας, οι επιστήμονες ανέλυσαν δείγματα αίματος από 894 σκύλους που συμμετέχουν στο Dog Aging Project, ένα ερευνητικό πρόγραμμα του Πανεπιστημίου της Ουάσινγκτον, το οποίο εξετάζει πώς η ηλικία, τα γονίδια και το περιβάλλον επηρεάζουν την υγεία των ζώων.

Πώς το DNA αποκαλύπτει τη βιολογική ηλικία

Οι ερευνητές επικεντρώθηκαν στη μεθυλίωση του DNA, μια διαδικασία κατά την οποία χημικές ομάδες προσκολλώνται σε συγκεκριμένα σημεία του γενετικού υλικού, επηρεάζοντας τη λειτουργία των γονιδίων χωρίς να μεταβάλλουν την αλληλουχία του DNA.

Οι μεταβολές αυτές ακολουθούν σε αρκετές περιπτώσεις προβλέψιμα μοτίβα με την πάροδο του χρόνου. Έτσι, μπορούν να χρησιμοποιηθούν για την εκτίμηση της βιολογικής ηλικίας ενός οργανισμού, η οποία δεν ταυτίζεται πάντοτε με τα χρόνια που έχει ζήσει.

Η μελέτη έδειξε ότι οι σκύλοι των οποίων η βιολογική ηλικία ήταν μεγαλύτερη από την αναμενόμενη εμφάνιζαν και αυξημένο κίνδυνο θανάτου, ανεξάρτητα από την αιτία.

Όπως εξήγησε ο γενετιστής Νόα Σνάιντερ-Μάκλερ από το Πολιτειακό Πανεπιστήμιο της Αριζόνα, ο συγκεκριμένος επιγενετικός δείκτης έδειξε ότι οι μεγαλόσωμοι σκύλοι γερνούσαν λίγο ταχύτερα ανά έτος ζωής σε σχέση με τους μικρόσωμους.

Ο ρόλος των «γονιδίων που μεταπηδούν»

Ένα από τα ευρήματα που εξετάζουν οι επιστήμονες αφορά τα λεγόμενα «γονίδια που μεταπηδούν», τμήματα του DNA που έχουν τη δυνατότητα να μετακινούνται σε διαφορετικές θέσεις του γονιδιώματος.

Ο οργανισμός διαθέτει μηχανισμούς που περιορίζουν τη δραστηριότητά τους, μεταξύ των οποίων και η μεθυλίωση του DNA.

Ωστόσο, με την πάροδο της ηλικίας, ορισμένοι από αυτούς τους χημικούς δείκτες ενδέχεται να μειώνονται, επιτρέποντας σε συγκεκριμένα τμήματα να γίνονται πιο ενεργά.

Η αυξημένη δραστηριότητά τους μπορεί να συμβάλει σε γενετικές βλάβες και σε διεργασίες που σχετίζονται με τη φλεγμονή και τη γήρανση

Οι ερευνητές εξετάζουν αν ο μηχανισμός αυτός συνδέεται με την ταχύτερη βιολογική γήρανση των μεγαλόσωμων σκύλων, χωρίς να θεωρούν ότι έχει αποδειχθεί η αιτιώδης σχέση.

Παράλληλα, εντοπίστηκαν αλλαγές στα κύτταρα του ανοσοποιητικού συστήματος. Οι μεταβολές αυτές ενδέχεται να επηρεάζουν την ικανότητα του οργανισμού να αντιμετωπίζει λοιμώξεις και να προστατεύεται από ασθένειες, όπως ο καρκίνος.

Το πιθανό βιολογικό κόστος του μεγάλου μεγέθους

Ένα ακόμη ερώτημα αφορά την επιλεκτική εκτροφή, μέσω της οποίας δημιουργήθηκαν φυλές με ολοένα μεγαλύτερο σωματικό μέγεθος.

Η γρήγορη ανάπτυξη και η διατήρηση ενός μεγάλου σώματος απαιτούν σημαντικούς πόρους από τον οργανισμό.

Σύμφωνα με τους ερευνητές, είναι πιθανό αυτές οι απαιτήσεις να επηρεάζουν ορισμένους μηχανισμούς που προστατεύουν τα κύτταρα από τις φθορές και τις ασθένειες.

Η υπόθεση αυτή, ωστόσο, δεν έχει επιβεβαιωθεί από τη συγκεκριμένη μελέτη, καθώς οι επιστήμονες δεν εξέτασαν άμεσα αν η επιλεκτική εκτροφή ευθύνεται για τη μικρότερη διάρκεια ζωής των μεγαλόσωμων φυλών.

Τι μπορεί να αποκαλύψουν οι σκύλοι για την ανθρώπινη γήρανση

Η έρευνα αναμένεται να συνεχιστεί με την παρακολούθηση των ζώων που συμμετέχουν στο Dog Aging Project, ώστε να συγκεντρωθούν περισσότερα στοιχεία για τη σχέση ανάμεσα στη βιολογική ηλικία, την υγεία και τη διάρκεια ζωής.

Τα αποτελέσματα θα μπορούσαν να βοηθήσουν στην ανάπτυξη καλύτερων εργαλείων για την έγκαιρη αναγνώριση προβλημάτων υγείας στους σκύλους.

Παράλληλα, η μελέτη της γήρανσής τους μπορεί να προσφέρει χρήσιμα δεδομένα για τον άνθρωπο, καθώς οι δύο οργανισμοί εμφανίζουν ορισμένες κοινές ασθένειες και εκτίθενται συχνά σε παρόμοιους περιβαλλοντικούς παράγοντες.

Οι επιστήμονες ελπίζουν ότι η καλύτερη κατανόηση των μηχανισμών που καθορίζουν τη μακροζωία των σκύλων θα συμβάλει ευρύτερα στη μελέτη της γήρανσης, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι έχει βρεθεί ακόμη μία οριστική εξήγηση για τη διαφορά στη διάρκεια ζωής ανάμεσα στις φυλές.