Ορθοδοξία
Στην Ορθόδοξη Εκκλησία ο γάμος δεν τελείται όλες τις ημέρες του χρόνου. Υπάρχουν συγκεκριμένες περίοδοι και ημερομηνίες κατά τις οποίες το μυστήριο απαγορεύεται ή αποφεύγεται συστηματικά.
Ο λόγος δεν είναι πρακτικός ή διοικητικός, αλλά βαθιά θεολογικός και λειτουργικός.Ο γάμος θεωρείται μυστήριο χαράς.
Συμβολίζει την ένωση του Χριστού με την Εκκλησία, συνοδεύεται από εορταστική ατμόσφαιρα, τραγούδια, χορούς και τράπεζα. Αντίθετα, οι περίοδοι νηστείας είναι καιροί μετάνοιας, εγκράτειας, πένθους και πνευματικής προετοιμασίας. Η Εκκλησία θεωρεί ασύμβατο να συνδυάζονται αυτά τα δύο πνεύματα: η χαρά του γάμου με τη νηστεία και την κατάνυξη.
Οι βασικές περίοδοι κατά τις οποίες δεν τελούνται γάμοιΟι σημαντικότερες απαγορεύσεις αφορούν τις τέσσερις μεγάλες νηστείες του εκκλησιαστικού έτους:
Μεγάλη Τεσσαρακοστή και Μεγάλη Εβδομάδα:
Από την Καθαρά Δευτέρα (ή την Παρασκευή της Τυρινής σε ορισμένες παραδόσεις) μέχρι την Κυριακή του Πάσχα. Είναι η αυστηρότερη περίοδος μετάνοιας.
Νηστεία των Αγίων Αποστόλων: Από την Κυριακή των Αγίων Πάντων μέχρι την παραμονή της εορτής των Αγίων Πέτρου και Παύλου (29 Ιουνίου).
Νηστεία του Δεκαπενταύγουστου: Από 1 έως 14 ή 15 Αυγούστου.
Νηστεία των Χριστουγέννων: Συνήθως από 15 ή 18 Νοεμβρίου έως 24 ή 25 Δεκεμβρίου.
Επιπλέον, δεν τελούνται γάμοι:Στις Τετάρτες και Παρασκευές όλου του χρόνου (ημέρες νηστείας), εκτός από τις περιόδους κατάλυσης «εις πάντα».
Στις 14 Σεπτεμβρίου (Ύψωση του Τιμίου Σταυρού).
Στις 28 και 29 Αυγούστου (Αποτομή της κεφαλής του Τιμίου Προδρόμου).
Στις 5 και 6 Ιανουαρίου (παραμονή και ημέρα των Θεοφανείων).
Στα Ψυχοσάββατα, ημέρες αφιερωμένες στη μνήμη των κεκοιμημένων.
Ορισμένοι ναοί μπορεί επίσης να μην τελούν γάμο αν η ημερομηνία συμπίπτει με την εορτή του ιδίου του ναού.
Γιατί υπάρχει αυτή η διάκριση;Η Εκκλησία θέλει να προστατεύσει τόσο τον χαρακτήρα της νηστείας όσο και τον χαρακτήρα του μυστηρίου. Ένας γάμος μέσα στη Σαρακοστή θα σήμαινε ταυτόχρονα αυστηρή αποχή από τροφές και γιορτινή τράπεζα, κάτι που δημιουργεί σύγχυση στο πνεύμα των πιστών.
Αντίστοιχα, οι μεγάλες δεσποτικές ή θεομητορικές εορτές έχουν προτεραιότητα στη λειτουργική ζωή και δεν «μοιράζονται» εύκολα με άλλες τελετές.Η Κυριακή παραμένει η καταλληλότερη ημέρα για γάμο, καθώς είναι η ημέρα της Ανάστασης και της χαράς.
Το Σάββατο επίσης συνηθίζεται στην πράξη, εφόσον δεν εμπίπτει σε απαγορευμένη περίοδο.Υπάρχουν εξαιρέσεις;Ναι. Σε σοβαρές περιπτώσεις (π.χ. σοβαροί οικογενειακοί ή προσωπικοί λόγοι, στρατιωτική υποχρέωση, ασθένεια κ.λπ.) ο επιχώριος Μητροπολίτης μπορεί να δώσει ειδική άδεια (κατ’ οικονομίαν).
Η εξαίρεση όμως παραμένει εξαίρεση και όχι κανόνας.
Η απαγόρευση, λοιπόν, δεν είναι αυθαίρετη ούτε «απαρχαιωμένος κανόνας».
Αντικατοπτρίζει τη βασική αντίληψη της Ορθόδοξης παράδοσης: κάθε μυστήριο και κάθε περίοδος του λειτουργικού έτους έχει τον δικό του χαρακτήρα. Η χαρά του γάμου ανήκει στις ημέρες της χαράς· οι ημέρες της νηστείας ανήκουν στη μετάνοια και στην προσευχή
