Υγεία
Υπάρχουν γενετικές συνδέσεις μεταξύ αυτοκτονίας και κληρονομικότητας. Οι άνθρωποι, δηλαδή, που αυτοκτονούν, που αποπειρώνται να αυτοκτονήσουν ή που έστω έχουν αυτοκτονικές σκέψεις, συνήθως έχουν οικογενειακό ιστορικό αυτοκτονιών.
Κάποιο μέλος ή κάποια μέλη της οικογένειας τους έχουν ήδη φτάσει στην αυτοκτονία ή στην απόπειρα αυτοκτονίας.
Παράγοντες κινδύνου
Οι παράγοντες κινδύνου για αυτοκτονία διαφέρουν ανάλογα με την ηλικία, το φύλο και άλλους παράγοντες. Πάνω από το 90% των ανθρώπων που πεθαίνουν από αυτοκτονία έχουν κλινική κατάθλιψη ή άλλη ψυχική διαταραχή. Πολλές φορές, οι άνθρωποι που πεθαίνουν από αυτοκτονία έχουν πρόβλημα κατάχρησης αλκοόλ ή άλλων ουσιών. Συχνά έχουν αυτό το πρόβλημα σε συνδυασμό με άλλες ψυχικές διαταραχές.
Ανεπιθύμητα ή τραυματικά γεγονότα στην ζωή τους, σε συνδυασμό με άλλους παράγοντες κινδύνου, όπως η κλινική κατάθλιψη, μπορεί να τους οδηγήσουν σε σκέψεις αυτοκτονίας.
Άλλοι παράγοντες κινδύνου για αυτοκτονία περιλαμβάνουν:
- Μία ή περισσότερες προηγούμενες απόπειρες αυτοκτονίας
- Οικογενειακό ιστορικό ψυχικής διαταραχής ή κατάχρηση ουσιών
- Οικογενειακό ιστορικό αυτοκτονίας
- Οικογενειακή βία
- Σωματική ή ερωτική κακοποίηση
- Η ύπαρξη όπλων μέσα στο σπίτι
- Χρόνια σωματική ασθένεια, συμπεριλαμβανομένου του χρόνιου πόνου
- Φυλάκιση
- Έκθεση στην αυτοκτονική συμπεριφορά τρίτων
Υπάρχουν προειδοποιητικά σημάδια αυτοκτονίας;
Τα προειδοποιητικά σημάδια ότι κάποιος μπορεί να σκέφτεται ή να σχεδιάζει να αυτοκτονήσει περιλαμβάνουν:
- Μιλούν πολύ συχνά ή σκέφτονται/αναλογίζονται διαρκώς τον θάνατο
- Κλινική κατάθλιψη (βαθιά θλίψη, απώλεια ενδιαφέροντος, προβλήματα στον ύπνο και το φαγητό) η οποία χειροτερεύει
- Το να έχουν μια “τελευταία επιθυμία/ευχή”, ή το να προκαλούν την μοίρα τους κάνοντας άκρως επικίνδυνα πράγματα που θα μπορούσαν να οδηγήσουν στον θάνατο (γρήγορη οδήγηση, παραβίαση ερυθρού σηματοδότη κλπ)
- Χάνει το ενδιαφέρον για πράγματα και πρόσωπα που αγαπούσε/νοιαζόταν
- Κάνει σχόλια ότι είναι απελπισμένος/η, αβοήθητος/η, ή άχρηστος/η
- Βάζει στην σειρά τις “εκκρεμότητες” στην ζωή του/της (πχ προσπαθεί να ξεδιαλύνει παρεξηγήσεις του παρελθόντος, αλλάζει την διαθήκη του/της κλπ)
- Λέει πράγματα όπως “θα ήταν καλύτερα αν δεν ήμουν εδώ” ή “θέλω να φύγω”
- Έχει πολύ απότομες μεταπτώσεις στην διάθεσή του/της από το να είναι πολύ λυπημένος/η στον να είναι πολύ ήρεμος/η ή να εμφανίζεται ξαφνικά πολύ ευτυχισμένος/η
- Μιλάει για το ενδεχόμενο αυτοκτονίας ή τρόπου να σκοτωθεί
- Επισκέπτεται ή καλεί στο τηλέφωνο γνωστούς, οικογένεια και φίλους απλά για να εκφράσει κάποιες σκέψεις που δεν έχει εκφράσει στο παρελθόν ή για να τους πει “αντίο”.
ΠΡΟΣΟΧΗ: Αν κάποιος δικός σας άνθρωπος παρουσιάζει οποιοδήποτε από τα παραπάνω σημάδια, ή αν έχει επιχειρήσει έστω και μία φορά στο παρελθόν να αυτοκτονήσει, τότε πρέπει να ανησυχήσετε και να δράσετε άμεσα.
Σύμφωνα με το Αμερικανικό Ίδρυμα για την Πρόληψης της Αυτοκτονίας, το 20% έως 50% των ανθρώπων που αυτοκτονούν έχουν κάνει στο παρελθόν απόπειρα αυτοκτονίας.
