Φυσική Κατάσταση
Οι περισσότεροι άνθρωποι έχουν μια «δυνατή» πλευρά. Γράφουν, σηκώνουν αντικείμενα ή κλωτσούν κυρίως με το ίδιο χέρι ή πόδι. Μια μικρή φυσική ασυμμετρία είναι αναμενόμενη και δεν αποτελεί απαραίτητα πρόβλημα. Όταν, όμως, κάποιος γυμνάζει συστηματικά μόνο τη μία πλευρά, το σώμα αρχίζει να προσαρμόζεται σε αυτή την άνιση επιβάρυνση.
Οι μύες αναπτύσσονται όταν δέχονται επαναλαμβανόμενη αντίσταση. Επομένως, η πλευρά που εκτελεί περισσότερες επαναλήψεις ή σηκώνει μεγαλύτερο βάρος μπορεί σταδιακά να αποκτήσει περισσότερη δύναμη και, ανάλογα με την προπόνηση, μεγαλύτερο μυϊκό όγκο. Η άλλη πλευρά δεν παραμένει εντελώς ανεπηρέαστη, αλλά συνήθως δεν αναπτύσσεται στον ίδιο βαθμό.
Υπάρχει, μάλιστα, το φαινόμενο της «διασταυρούμενης εκπαίδευσης»: όταν γυμνάζεται το ένα άκρο, το αντίθετο μπορεί να εμφανίσει μια μικρότερη βελτίωση στη δύναμη, κυρίως λόγω προσαρμογών του νευρικού συστήματος. Μετα-ανάλυση 31 μελετών διαπίστωσε μέση αύξηση της δύναμης κατά περίπου 11,9% στο αγύμναστο αντίθετο άκρο. Αυτό, όμως, δεν σημαίνει ότι οι δύο πλευρές εξισώνονται ούτε ότι ο αδρανής μυς αποκτά την ίδια μυϊκή μάζα με εκείνον που εργάζεται.
Με τον χρόνο, η διαφορά μπορεί να επηρεάσει και τον τρόπο με τον οποίο κινούμαστε. Σε μια άσκηση, το δυνατότερο άκρο ενδέχεται να αναλαμβάνει μεγαλύτερο μέρος του φορτίου, ενώ η λεκάνη, ο κορμός ή οι ώμοι μπορεί να μετατοπίζονται για να αντισταθμίσουν την αδυναμία της άλλης πλευράς. Έτσι δημιουργούνται λανθασμένα κινητικά πρότυπα, τα οποία επαναλαμβάνονται χωρίς να τα αντιλαμβανόμαστε.
Οι ασυμμετρίες δύναμης έχουν συσχετιστεί σε ορισμένες μελέτες με χαμηλότερη απόδοση σε κινήσεις όπως το άλμα, το λάκτισμα και η ποδηλασία. Ωστόσο, η επιστημονική εικόνα δεν είναι απόλυτη: μια μεγάλη συστηματική ανασκόπηση επισημαίνει ότι δεν υπάρχει ένα ενιαίο ποσοστό ασυμμετρίας που να θεωρείται επικίνδυνο για όλους, ενώ τα στοιχεία για τον κίνδυνο τραυματισμού παραμένουν ασυνεπή. Οι ερευνητές προτείνουν εξατομικευμένη αξιολόγηση και όχι αυθαίρετα όρια.
Η λύση δεν είναι να αποφεύγουμε τις μονόπλευρες ασκήσεις. Αντίθετα, προβολές, πιέσεις με ένα χέρι και κωπηλατικές με αλτήρα μπορούν να αποκαλύψουν και να διορθώσουν διαφορές, αρκεί να εκτελούνται και στις δύο πλευρές. Συνήθως ξεκινάμε από την πιο αδύναμη και επαναλαμβάνουμε στην ισχυρότερη τον ίδιο αριθμό επαναλήψεων με το ίδιο βάρος.
Αν υπάρχει έντονη διαφορά, πόνος ή αλλαγή στη στάση και στο βάδισμα, χρειάζεται αξιολόγηση από φυσικοθεραπευτή ή εξειδικευμένο γυμναστή. Το ζητούμενο δεν είναι η απόλυτη συμμετρία, αλλά ένα σώμα που μοιράζει σωστά το φορτίο και κινείται χωρίς πόνο.
