
Ένα ιδιαίτερα γεμάτο αστρονομικό «ραντεβού» περιμένει όσους κοιτάξουν τον ουρανό σήμερα Τετάρτη 12 Αυγούστου, καθώς μέσα σε λίγες ώρες συνδυάζονται τέσσερα διαφορετικά φαινόμενα.
Πλανήτες θα εμφανιστούν μαζί στον πρωινό ουρανό, αργότερα θα πραγματοποιηθεί μια ολική έκλειψη Ηλίου, η Σελήνη θα βρίσκεται στη φάση της Νέας Σελήνης και το βράδυ θα κορυφωθεί η δραστηριότητα των Περσείδων.
Για την Ελλάδα, πάντως, δεν θα είναι όλα τα φαινόμενα εξίσου εύκολα ορατά.
Η ολική έκλειψη δεν θα γίνει ορατή ως ολική από τη χώρα μας, ενώ η παρατήρηση των πλανητών θα εξαρτηθεί από τις καιρικές συνθήκες και την καθαρότητα του ορίζοντα.
Έξι πλανήτες πριν από την ανατολή του Ήλιου
Το πρώτο ενδιαφέρον φαινόμενο θα εκτυλιχθεί τις πρωινές ώρες, πριν εμφανιστεί ο Ήλιος.
Ο Ερμής, η Αφροδίτη, ο Άρης, ο Δίας, ο Κρόνος, ο Ουρανός και ο Ποσειδώνας θα βρίσκονται σε τέτοιες θέσεις ώστε από τη Γη να φαίνονται συγκεντρωμένοι κατά μήκος της εκλειπτικής, δημιουργώντας την εντυπωσιακή εικόνα που συχνά περιγράφεται ως «πλανητική ευθυγράμμιση».
Δεν θα είναι, βέβαια, όλοι εύκολα ορατοί. Ορισμένοι από τους πλανήτες θα βρίσκονται πολύ χαμηλά στον ορίζοντα, ενώ ο Ουρανός και ο Ποσειδώνας απαιτούν οπτικό εξοπλισμό για να εντοπιστούν.
Για καλύτερη παρατήρηση χρειάζεται σημείο με ανοιχτό ορίζοντα και όσο το δυνατόν λιγότερη φωτορύπανση, ιδανικά μακριά από τα έντονα φώτα των πόλεων.
Η «ευθυγράμμιση» είναι ουσιαστικά αποτέλεσμα της προοπτικής από τη Γη. Οι πλανήτες δεν σχηματίζουν μια πραγματική ευθεία στο Διάστημα, αλλά βρίσκονται περίπου πάνω στο ίδιο φαινόμενο επίπεδο του ουρανού, δημιουργώντας αυτή την εντυπωσιακή εικόνα για τους παρατηρητές.
Η ολική έκλειψη Ηλίου
Το σημαντικότερο ίσως φαινόμενο της ημέρας θα είναι η ολική έκλειψη Ηλίου.
Καθώς η Σελήνη θα περάσει μπροστά από τον ηλιακό δίσκο, η σκιά της θα διασχίσει μια συγκεκριμένη ζώνη του πλανήτη.
Η ολικότητα θα γίνει αντιληπτή από περιοχές που βρίσκονται στη διαδρομή της σκιάς, μεταξύ άλλων από τη Γροιλανδία, την Ισλανδία και τμήματα της Ιβηρικής χερσονήσου.
Η διάρκεια της ολικότητας θα είναι σύντομη, φτάνοντας σε ορισμένα σημεία περίπου τα δυόμισι λεπτά.
Στην Ελλάδα δεν θα έχουμε ολική έκλειψη. Το φαινόμενο θα είναι οριακά αντιληπτό ως μερική έκλειψη από ορισμένες περιοχές, κυρίως στα δυτικά και βορειοδυτικά, και μάλιστα κοντά στη δύση του Ήλιου.
Έτσι, η εικόνα που θα έχουν οι Έλληνες παρατηρητές θα απέχει σημαντικά από το εντυπωσιακό θέαμα που θα απολαύσουν όσοι βρίσκονται μέσα στη ζώνη της ολικότητας.
Όσοι δεν έχουν τη δυνατότητα να παρακολουθήσουν το φαινόμενο από τις περιοχές όπου θα είναι ολικό, μπορούν να το παρακολουθήσουν μέσω ζωντανών διαδικτυακών μεταδόσεων.
Η Σελήνη θα «κρυφτεί» από τον βραδινό ουρανό
Η ίδια ημέρα συμπίπτει και με τη Νέα Σελήνη.
Σε αυτή τη φάση, η φωτισμένη πλευρά της Σελήνης είναι στραμμένη προς τον Ήλιο και το τμήμα που βλέπει προς τη Γη δεν φωτίζεται άμεσα. Ως αποτέλεσμα, η Σελήνη ουσιαστικά δεν είναι ορατή στον βραδινό ουρανό.
Αυτό δημιουργεί ιδανικές συνθήκες για παρατήρηση αστεριών, καθώς η απουσία του έντονου σεληνόφωτος αφήνει τον ουρανό πολύ πιο σκοτεινό.
Οι Περσείδες κορυφώνονται
Και σαν να μην έφταναν όλα αυτά, η νύχτα της 12ης προς 13η Αυγούστου συμπίπτει με την κορύφωση της φετινής δραστηριότητας των Περσείδων.
Η γνωστή καλοκαιρινή βροχή διαττόντων δημιουργείται όταν η Γη περνά μέσα από τα υπολείμματα του κομήτη 109P/Swift-Tuttle.
Τα μικροσκοπικά σωματίδια εισέρχονται στην ατμόσφαιρα με μεγάλη ταχύτητα και καίγονται, δημιουργώντας τις φωτεινές γραμμές που βλέπουμε στον ουρανό.
Υπό ιδανικές συνθήκες και από περιοχή μακριά από τα φώτα των πόλεων, μπορούν να παρατηρηθούν πολλές δεκάδες μετέωρα ανά ώρα κατά την περίοδο κορύφωσης.
Η φετινή συγκυρία είναι ιδιαίτερα ευνοϊκή για την παρατήρηση, καθώς η Νέα Σελήνη σημαίνει ότι δεν θα υπάρχει έντονο σεληνόφως για να «σκεπάζει» τα πιο αμυδρά μετέωρα.
Έτσι, για όσους βρίσκονται σε σκοτεινό σημείο με καθαρό ουρανό, η νύχτα της 12ης Αυγούστου μπορεί να εξελιχθεί σε ένα πραγματικό αστρονομικό υπερθέαμα, με τις Περσείδες να αποτελούν το τελευταίο και πιο εντυπωσιακό «κεφάλαιο» μιας ημέρας γεμάτης ουράνια φαινόμενα.