Κόσμος
Ένας μαύρος μύκητας που εντοπίστηκε στο Τσερνόμπιλ έχει αποκτήσει ιδιαίτερο ενδιαφέρον για τους επιστήμονες, καθώς φαίνεται να μπορεί να αναπτύσσεται σε περιβάλλοντα με υψηλά επίπεδα ιονίζουσας ακτινοβολίας.
Πρόκειται για τον Cladosporium sphaerospermum, ο οποίος εντοπίστηκε στα τέλη της δεκαετίας του 1990 γύρω από τον κατεστραμμένο αντιδραστήρα Νο 4.
Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι, σε αντίθεση με τους περισσότερους οργανισμούς, ο συγκεκριμένος μύκητας όχι μόνο αντέχει την ακτινοβολία, αλλά σε ορισμένα πειράματα παρουσίασε και αυξημένη ανάπτυξη όταν εκτέθηκε σε αυτήν.
Ένα από τα βασικά χαρακτηριστικά του είναι η μεγάλη ποσότητα μελανίνης που περιέχει. Η ουσία αυτή φαίνεται να παίζει προστατευτικό ρόλο, ενώ η ακτινοβολία επηρεάζει τη συμπεριφορά της.
Αυτό οδήγησε τους επιστήμονες να εξετάσουν την πιθανότητα μιας διαδικασίας που ονομάζεται «ραδιοσύνθεση», δηλαδή μιας λειτουργίας που θα μπορούσε να θυμίζει τη φωτοσύνθεση, με τον μύκητα να αξιοποιεί την ακτινοβολία.
Ωστόσο, υπάρχει μια σημαντική διευκρίνιση: δεν έχει αποδειχθεί ότι ο μύκητας «τρέφεται» από την ακτινοβολία ή ότι τη μετατρέπει σε αξιοποιήσιμη βιολογική ενέργεια. Οι επιστήμονες γνωρίζουν ότι ο οργανισμός μπορεί να επιβιώνει και να αναπτύσσεται σε εξαιρετικά δύσκολες συνθήκες, αλλά ο ακριβής μηχανισμός παραμένει αντικείμενο έρευνας.
Το ενδιαφέρον για τον μύκητα δεν περιορίστηκε στο Τσερνόμπιλ. Ο C. sphaerospermum έχει μελετηθεί και στον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό, όπου οι ερευνητές εξέτασαν κατά πόσο μπορεί να λειτουργήσει ως μια φυσική βιολογική ασπίδα απέναντι στην ακτινοβολία.
Σε σχετικά πειράματα, οι αισθητήρες κατέγραψαν μικρότερη ποσότητα ακτινοβολίας πίσω από δείγμα που περιείχε τον μύκητα σε σύγκριση με αντίστοιχο δείγμα χωρίς αυτόν.
Έτσι, ο μύκητας του Τσερνόμπιλ αποτελεί ένα από τα πιο ενδιαφέροντα παραδείγματα προσαρμογής της ζωής σε ακραίες συνθήκες.
Η πιθανότητα να μπορεί να αξιοποιεί την ακτινοβολία παραμένει υπό διερεύνηση, ενώ η ικανότητά του να την περιορίζει τον καθιστά ιδιαίτερα ενδιαφέροντα για μελλοντικές εφαρμογές, ακόμη και σε διαστημικές αποστολές.
