Σύνοδος Κορυφής ΕΕ: Διχασμός των «27» για τον προϋπολογισμό των 1,6 τρισ. ευρώ και την ενέργεια

Σε δύσκολες διαπραγματεύσεις βρίσκονται οι ηγέτες της Ευρωπαϊκής Ένωσης στις Βρυξέλλες, καθώς οι διαφωνίες για τον επόμενο επταετή προϋπολογισμό και την αντιμετώπιση της ενεργειακής κρίσης παραμένουν έντονες.

Οι «27» καλούνται να βρουν κοινό έδαφος για τη χρηματοδότηση των ευρωπαϊκών πολιτικών, την ώρα που αυξάνονται οι πιέσεις για την ανταγωνιστικότητα, την άμυνα και τη στήριξη της Ουκρανίας.

Ο Γάλλος πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν προειδοποίησε, σύμφωνα με το Politico, ότι η συμφωνία για τον προϋπολογισμό πρέπει να επιτευχθεί έως το τέλος του 2026. Όπως φέρεται να είπε σε κλειστή συνεδρίαση, οι προεδρικές εκλογές στη Γαλλία τον Απρίλιο του 2027 θα περιορίσουν σημαντικά τα περιθώρια πολιτικών συμβιβασμών.

Διαφωνίες για τον προϋπολογισμό των 1,622 τρισ. ευρώ

Το βασικό σημείο τριβής είναι το Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο για την περίοδο 2028-2034. Η συμβιβαστική πρόταση της ιρλανδικής προεδρίας προβλέπει κονδύλια ύψους 1,622 τρισ. ευρώ, ποσό μειωμένο κατά 141 δισ. ευρώ σε σχέση με την αρχική πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής.

Η Γερμανία, η Σουηδία και η Ολλανδία ζητούν συγκράτηση των δαπανών, ενώ η Γαλλία, η Ιταλία και η Ισπανία αντιδρούν στις περικοπές, υποστηρίζοντας ότι η Ευρώπη χρειάζεται επαρκείς πόρους για να ανταποκριθεί στις σύγχρονες προκλήσεις.

Η πρόταση έχει προκαλέσει αντιδράσεις και στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο. Η πρόεδρός του, Ρομπέρτα Μέτσολα, υπογράμμισε ότι η ΕΕ δεν μπορεί να θέτει φιλόδοξους στόχους και στη συνέχεια να περιορίζει τη χρηματοδότηση που απαιτείται για την υλοποίησή τους. Από την πλευρά του, ο Γερμανός καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς προειδοποίησε ότι η επίτευξη συμφωνίας θα είναι ιδιαίτερα δύσκολη.

Η πρόταση Μητσοτάκη για την ενεργειακή ακρίβεια

Στο επίκεντρο των συζητήσεων βρίσκεται και το αυξημένο ενεργειακό κόστος. Ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης πρότεινε μεγαλύτερη δημοσιονομική ευελιξία, ώστε τα κράτη-μέλη να μπορούν να αξιοποιούν πρόσθετα φορολογικά έσοδα που προκύπτουν από τον πληθωρισμό για τη χρηματοδότηση στοχευμένων επιδοτήσεων και μέτρων εξοικονόμησης ενέργειας.

Η ελληνική προσέγγιση αποσκοπεί στην ενίσχυση της στήριξης προς νοικοκυριά και επιχειρήσεις, χωρίς να παραβλέπονται οι στόχοι δημοσιονομικής σταθερότητας. Ωστόσο, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εμφανίζεται επιφυλακτική απέναντι σε νέες εξαιρέσεις από τους ισχύοντες κανόνες, εκφράζοντας ανησυχίες για τη δημοσιονομική πειθαρχία.

Παράλληλα, η Αυστρία ζητά μεγαλύτερη διαφάνεια στον τρόπο διαμόρφωσης των τιμών ηλεκτρικής ενέργειας, καθώς το φυσικό αέριο εξακολουθεί συχνά να επηρεάζει την τιμή του ρεύματος στη χονδρεμπορική αγορά. Στο τραπέζι βρίσκονται επίσης προτάσεις για φορολόγηση έκτακτων κερδών των ενεργειακών εταιρειών, φορολογικές ελαφρύνσεις και κρατικές ενισχύσεις.

Ουκρανία και ευρωπαϊκή άμυνα αυξάνουν τις πιέσεις

Οι διαπραγματεύσεις επηρεάζονται και από τις ανάγκες χρηματοδότησης της Ουκρανίας, αλλά και από τις αυξημένες απαιτήσεις για την ευρωπαϊκή άμυνα.

Η ΕΕ έχει συμφωνήσει σε δάνειο 90 δισ. ευρώ για την περίοδο 2026-2027, με 60 δισ. ευρώ να προορίζονται για στρατιωτική βοήθεια και 30 δισ. ευρώ για δημοσιονομική στήριξη. Παράλληλα, παραμένουν ερωτήματα για την κάλυψη των μελλοντικών αναγκών του Κιέβου.

Οι διαφωνίες για το ύψος και την κατανομή των ευρωπαϊκών κονδυλίων, σε συνδυασμό με τις διαφορετικές προσεγγίσεις για την ενεργειακή κρίση, καθιστούν τις επόμενες διαπραγματεύσεις κρίσιμες. Στόχος είναι να επιτευχθεί συμβιβασμός έως τη Σύνοδο Κορυφής του Δεκεμβρίου, πριν το πολιτικό ημερολόγιο του 2027 δυσκολέψει ακόμη περισσότερο την προσπάθεια.