Γιατί νιώθουμε πιο κουρασμένοι το φθινόπωρο: Τι συμβαίνει στον οργανισμό και πώς να το αντιμετωπίσουμε

Η επιστροφή στους γνώριμους ρυθμούς μετά τις καλοκαιρινές διακοπές δεν είναι πάντα εύκολη.

Η αλλαγή της καθημερινότητας, οι αυξημένες υποχρεώσεις και η σταδιακή μείωση του φυσικού φωτός μπορούν να επηρεάσουν τη διάθεση και την ενέργεια, προκαλώντας σε αρκετούς ανθρώπους αυτό που αποκαλείται «φθινοπωρινή ατονία».

Κούραση, μειωμένη διάθεση, δυσκολία συγκέντρωσης, υπνηλία και έλλειψη κινήτρου είναι ορισμένα από τα συμπτώματα που μπορεί να εμφανιστούν κατά τη μετάβαση από το καλοκαίρι στο φθινόπωρο. Το φαινόμενο εκτιμάται ότι αφορά περίπου το 10% του πληθυσμού και, σύμφωνα με τους ειδικούς, μπορεί να γίνει πιο έντονο κατά τη διάρκεια του Οκτωβρίου.

Τι αλλάζει στον οργανισμό

Η μετάβαση από τις καλοκαιρινές συνθήκες στην καθημερινότητα του φθινοπώρου απαιτεί από τον οργανισμό μια περίοδο προσαρμογής. Η αλλαγή στο πρόγραμμα ύπνου, η επιστροφή στην εργασία ή το σχολείο και η λιγότερη έκθεση στο φυσικό φως μπορούν να επηρεάσουν τόσο τη σωματική όσο και την ψυχολογική κατάσταση.

Η μειωμένη ηλιοφάνεια συνδέεται με αλλαγές στη λειτουργία ορμονών και νευροδιαβιβαστών που σχετίζονται με τον ύπνο, την εγρήγορση και τη διάθεση. Έτσι, σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να εμφανιστούν μεγαλύτερη κόπωση, υπνηλία και περιορισμένη διάθεση για δραστηριότητες.

Παράλληλα, η ψυχολογική πίεση της επιστροφής στην καθημερινότητα μπορεί να ενισχύσει το αίσθημα εξάντλησης. Εργασιακές απαιτήσεις, οικονομικές ανησυχίες, συνεχής έκθεση σε πληροφορίες και η διαρκής σύνδεση με τις ψηφιακές συσκευές αποτελούν επιπλέον επιβαρυντικούς παράγοντες.

Όταν η ατονία γίνεται κάτι περισσότερο

Οι ειδικοί διαχωρίζουν τη συνηθισμένη φθινοπωρινή κόπωση από την Εποχική Συναισθηματική Διαταραχή, μια κατάσταση που μπορεί να επηρεάσει σημαντικά τη διάθεση και την καθημερινή λειτουργικότητα.

Υπολογίζεται ότι περίπου 1% έως 3% του πληθυσμού μπορεί να εμφανίσει τη συγκεκριμένη διαταραχή. Η εποχή του φθινοπώρου, με τη μικρότερη διάρκεια της ημέρας και την περιορισμένη έκθεση στο ηλιακό φως, μπορεί να λειτουργήσει ως καταλύτης για την εμφάνιση ή την επιδείνωση των συμπτωμάτων.

Ποιοι χρειάζονται μεγαλύτερη προσοχή

Ορισμένες ομάδες φαίνεται να είναι πιο ευάλωτες στις αλλαγές που φέρνει η συγκεκριμένη εποχή. Μεταξύ αυτών αναφέρονται γυναίκες ηλικίας 30 έως 45 ετών, άνθρωποι που ζουν μόνοι και έφηβοι.

Η διατήρηση μιας σταθερής καθημερινής ρουτίνας μπορεί να λειτουργήσει προστατευτικά. Η τακτική σωματική άσκηση, ιδιαίτερα σε εξωτερικό χώρο, η αξιοποίηση του φυσικού φωτός κατά τη διάρκεια της ημέρας, η ισορροπημένη διατροφή και ένας σταθερός και επαρκής ύπνος αποτελούν βασικές συνήθειες.

Εξίσου σημαντική είναι και η ανθρώπινη επαφή. Ο χρόνος με φίλους και οικογένεια, οι δραστηριότητες εκτός σπιτιού και οι δια ζώσης κοινωνικές σχέσεις μπορούν να βοηθήσουν στη διατήρηση της ψυχικής ευεξίας και να κάνουν την επιστροφή στη φθινοπωρινή καθημερινότητα πιο ομαλή.