Οι ρωγμές που σχηματίζονται στις τεράστιες πλωτές παγοκρηπίδες της Ανταρκτικής ενδέχεται να αποτελούν έναν από τους σημαντικότερους παράγοντες που θα καθορίσουν την ταχύτητα απώλειας πάγου στο μέλλον, σύμφωνα με νέα επιστημονική έρευνα.

Η μελέτη, η οποία δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Proceedings of the National Academy of Sciences, υποστηρίζει ότι τα υπάρχοντα κλιματικά μοντέλα πιθανόν να υποεκτιμούν τον κίνδυνο, καθώς δεν λαμβάνουν επαρκώς υπόψη την επίδραση των ρωγμών στη σταθερότητα των παγετώνων.

Επιστημονική ομάδα από το Université libre de Bruxelles, με επικεφαλής τους Javier Blasco και Violaine Coulon, δημιούργησε ένα νέο μοντέλο προσομοίωσης που ενσωματώνει δεδομένα από δορυφορικές παρατηρήσεις και παρακολουθεί την εμφάνιση και την εξέλιξη των ρωγμών στον πάγο.

Οι ερευνητές επικεντρώθηκαν στον Κόλπο της Θάλασσας Άμουνδσεν στη Δυτική Ανταρκτική, μία περιοχή που θεωρείται ιδιαίτερα ευάλωτη λόγω της ταχείας μεταβολής των παγετώνων της.

Οι «κρυφές» ρωγμές που αλλάζουν τα δεδομένα

Τα αποτελέσματα της έρευνας έδειξαν ότι η ενσωμάτωση των ρωγμών στα μοντέλα αυξάνει σημαντικά τις εκτιμήσεις για την απώλεια πάγου.

Συγκεκριμένα, οι επιστήμονες εκτιμούν ότι η συμβολή της συγκεκριμένης περιοχής στην παγκόσμια άνοδο της στάθμης της θάλασσας έως το έτος 2300 θα μπορούσε να είναι περίπου 4,5 φορές μεγαλύτερη σε σχέση με τις προβλέψεις παλαιότερων μοντέλων που αγνοούσαν αυτή τη διαδικασία.

Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλούν οι λεγόμενες βασικές ρωγμές, δηλαδή βαθιές σχισμές που δημιουργούνται στο κάτω μέρος των παγοκρηπίδων, κάτω από την επιφάνεια της θάλασσας. Οι συγκεκριμένες ρωγμές δεν είναι άμεσα ορατές, όμως φαίνεται πως διαδραματίζουν καθοριστικό ρόλο στη διάσπαση και αποδυνάμωση του πάγου.

Σύμφωνα με τη μελέτη, περίπου το 90% της επιπλέον επιτάχυνσης στην απώλεια πάγου συνδέεται με αυτές τις υποθαλάσσιες ρωγμές.

Η φυσική «άμυνα» του πάγου

Οι επιστήμονες επισημαίνουν ωστόσο ότι η εικόνα δεν είναι μονόπλευρη. Ο πάγος διαθέτει και φυσικούς μηχανισμούς αναπροσαρμογής, οι οποίοι μπορούν να περιορίσουν σε έναν βαθμό την καταστροφή.

Η έρευνα έδειξε ότι μοντέλα που αγνοούν αυτές τις διαδικασίες ενδέχεται να υπερεκτιμούν την απώλεια πάγου κατά περίπου 50%.

Για τον λόγο αυτό, οι ερευνητές τονίζουν πως τα μελλοντικά κλιματικά μοντέλα θα πρέπει να περιλαμβάνουν τόσο τη δημιουργία και εξέλιξη των ρωγμών όσο και τις φυσικές διαδικασίες αποκατάστασης του παγωμένου όγκου.

Η ακριβέστερη κατανόηση αυτών των μηχανισμών θεωρείται κρίσιμη, καθώς η Δυτική Ανταρκτική αποτελεί μία από τις περιοχές που μπορούν να επηρεάσουν σημαντικά τη μελλοντική στάθμη των ωκεανών και τις παγκόσμιες κλιματικές εξελίξεις.