Ο «Πορτογάλος πολεμιστής» κατακτά τις ευρωπαϊκές ακτές: Γιατί εμφανίζεται όλο και συχνότερα

Ο «Πορτογάλος πολεμιστής» (Physalia physalis) εμφανίζεται όλο και συχνότερα στις ευρωπαϊκές ακτές του Ατλαντικού, με τις παρουσίες του να καταγράφονται πλέον πιο συστηματικά σε περιοχές της Γαλλίας και της βόρειας Ισπανίας.

Το συγκεκριμένο θαλάσσιο πλάσμα έχει γίνει ιδιαίτερα γνωστό λόγω της εντυπωσιακής εμφάνισής του και των μακριών πλοκαμιών του, τα οποία μπορούν να προκαλέσουν έντονο πόνο σε περίπτωση επαφής.

Παρά το γεγονός ότι συχνά αποκαλείται «μέδουσα», ο Physalia physalis δεν είναι μέδουσα.

Πρόκειται για έναν σιφωνοφόρο, δηλαδή έναν αποικιακό θαλάσσιο οργανισμό που αποτελείται από εξειδικευμένα τμήματα τα οποία συνεργάζονται μεταξύ τους σαν ένα ενιαίο πλάσμα.

Οι νεαρές μορφές που προβληματίζουν τους επιστήμονες

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν οι παρατηρήσεις πολύ νεαρών δειγμάτων κοντά στις ευρωπαϊκές ακτές.

Το στοιχείο αυτό εξετάζεται από τους επιστήμονες, καθώς δημιουργεί το ερώτημα εάν ορισμένοι πληθυσμοί του είδους μπορεί πλέον να αναπτύσσονται τοπικά και όχι να φτάνουν αποκλειστικά στις ευρωπαϊκές ακτές παρασυρόμενοι από ανέμους και θαλάσσια ρεύματα.

Η ερευνήτρια Elvire Antajan του γαλλικού ωκεανογραφικού ινστιτούτου Ifremer έχει επισημάνει ότι η αύξηση της θερμοκρασίας στον Βόρειο Ατλαντικό αποτελεί έναν από τους παράγοντες που πρέπει να εξεταστούν.

Οι μεταβολές στις θερμοκρασίες της θάλασσας μπορούν να επηρεάσουν την εξάπλωση διαφόρων θαλάσσιων ειδών, δημιουργώντας συνθήκες που ενδέχεται να ευνοούν την παρουσία τους σε περιοχές όπου παλαιότερα εμφανίζονταν σπανιότερα.

Πάνω από 1.100 περιστατικά στη Γαλλία

Το φετινό καλοκαίρι οι εμφανίσεις του «Πορτογάλου πολεμιστή» ήταν ιδιαίτερα έντονες σε τμήματα των γαλλικών ακτών.

Στη Χώρα των Βάσκων, στη νοτιοδυτική Γαλλία, είχαν καταγραφεί μέχρι τα μέσα Αυγούστου περισσότερα από 1.100 περιστατικά επαφής ανθρώπων με τα πλοκάμια του οργανισμού.

Παρόμοιες εμφανίσεις σημειώθηκαν και στη βόρεια Ισπανία, με τις τοπικές αρχές να προχωρούν κατά περίπτωση σε προσωρινούς περιορισμούς της κολύμβησης στις παραλίες όπου εντοπίστηκαν μεγάλες συγκεντρώσεις.

Οι εμφανίσεις δεν είναι πρωτοφανείς για την περιοχή, όμως η συχνότητα και η έκταση των φετινών καταγραφών έχουν δώσει νέο ενδιαφέρον στην παρακολούθηση του είδους.

Γιατί το τσίμπημά του είναι τόσο επώδυνο

Τα πλοκάμια του Physalia physalis διαθέτουν κνιδοκύτταρα, ειδικά κύτταρα που χρησιμοποιούνται για την ακινητοποίηση της λείας του.

Σε περίπτωση επαφής με άνθρωπο μπορούν να προκαλέσουν έντονο πόνο, αίσθημα καύσου και χαρακτηριστικούς δερματικούς ερεθισμούς.

Στις περισσότερες περιπτώσεις τα συμπτώματα περιορίζονται στο δέρμα. Ωστόσο, σε σοβαρότερες αντιδράσεις μπορεί να εμφανιστούν συμπτώματα όπως ζάλη ή δυσκολία στην αναπνοή, οπότε απαιτείται άμεση ιατρική αξιολόγηση.

Ένα ακόμη σημαντικό στοιχείο είναι ότι δεν πρέπει να αγγίζονται τα ξεβρασμένα δείγματα. Ακόμη και όταν ο οργανισμός φαίνεται νεκρός, τα πλοκάμια του μπορεί να διατηρούν την ικανότητα να προκαλέσουν κέντρισμα.

Μπορεί να φτάσει ακόμη πιο βόρεια

Ο «Πορτογάλος πολεμιστής» εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τις συνθήκες που επικρατούν στην επιφάνεια της θάλασσας.

Οι άνεμοι και τα θαλάσσια ρεύματα μπορούν να μεταφέρουν τους οργανισμούς σε μεγάλες αποστάσεις, καθώς δεν διαθέτουν τον ίδιο τρόπο ενεργού μετακίνησης που έχουν πολλά άλλα θαλάσσια ζώα.

Υπό συγκεκριμένες συνθήκες, επομένως, είναι δυνατό να παρασυρθούν προς βορειότερες περιοχές του Ατλαντικού, ακόμη και προς τη Μάγχη και τις βρετανικές ακτές.

Το επόμενο διάστημα αναμένεται να έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον για τους επιστήμονες, οι οποίοι παρακολουθούν εάν οι αυξημένες εμφανίσεις αποτελούν ένα παροδικό φαινόμενο ή εάν συνδέονται με μια ευρύτερη αλλαγή στην κατανομή του είδους στον Ατλαντικό.