X-Files
Ο Νοστράδαμος είχε κάνει μια πρόβλεψη για την τεχνητή νοημοσύνη σχεδόν 500 χρόνια πριν, σύμφωνα με μια σύγχρονη ερμηνεία ενός από τα πιο αινιγματικά τετράστιχά του.
Ο Μισέλ ντε Νοστραντάμ, γνωστός ως Νοστράδαμος, έζησε τον 16ο αιώνα και θεωρείται από τους πιο διάσημους προφήτες στην ιστορία.
Το 1555 δημοσίευσε το έργο «Les Propheties», μέσα στο οποίο συγκέντρωσε εκατοντάδες τετράστιχα που μέχρι σήμερα συνεχίζουν να αποτελούν αντικείμενο ερμηνειών.
Σε αρκετές από αυτές τις ερμηνείες έχει αποδοθεί στον Νοστράδαμο η πρόβλεψη σημαντικών γεγονότων, όπως η Μεγάλη Πυρκαγιά του Λονδίνου, η άνοδος του Αδόλφου Χίτλερ, ο θάνατος της πριγκίπισσας Νταϊάνα και οι τρομοκρατικές επιθέσεις της 11ης Σεπτεμβρίου στις ΗΠΑ.
Ο ίδιος, φυσικά, δεν θα μπορούσε να χρησιμοποιήσει τον όρο «τεχνητή νοημοσύνη». Ωστόσο, οι υποστηρικτές της συγκεκριμένης θεωρίας στρέφονται σε ένα απόσπασμα του Τετράστιχου 31 του 4ου Αιώνα, θεωρώντας ότι περιγράφει με εντυπωσιακό τρόπο μια τεχνολογία που θα μπορούσε να μοιάζει με τη σημερινή AI.
Στο τετράστιχο γίνεται αναφορά σε έναν «νέο σοφό» και έναν «μοναχικό εγκέφαλο», ενώ υπάρχει και η φράση ότι κάποιος θα μπορούσε να γίνει «αθάνατος» μέσω των μαθητών του.
Για όσους υποστηρίζουν τη συγκεκριμένη ερμηνεία, οι λέξεις αυτές παραπέμπουν σε μια μορφή τεχνητής νοημοσύνης που αποκτά γνώση, εξελίσσεται και συνεχίζει να υπάρχει πέρα από τα φυσικά όρια του ανθρώπου.
Ιδιαίτερη συζήτηση έχει προκαλέσει και η αναφορά «Χέρια στους κόλπους, σώματα στη φωτιά».
Ορισμένοι θεωρούν ότι μπορεί να παραπέμπει σε μια μελλοντική πανδημία ή άλλη μαζική καταστροφή, κατά την οποία οι νεκροί θα πρέπει να αποτεφρώνονται.
Η συγκεκριμένη πρόβλεψη επανήλθε στο προσκήνιο σε μια περίοδο κατά την οποία η τεχνητή νοημοσύνη βρίσκεται στο επίκεντρο μιας παγκόσμιας συζήτησης για τα όρια και τους κινδύνους της.
Χαρακτηριστική είναι η περίπτωση του Τζέικομπ Κόξον, εργαζομένου της Anthropic, ο οποίος μετά την παραίτησή του κατήγγειλε τον τρόπο με τον οποίο οι εταιρείες τεχνολογίας προχωρούν προς την ανάπτυξη υπερνοημοσύνης.
Ο Κόξον δεν είναι ο μόνος άνθρωπος από τον χώρο της τεχνολογίας που έχει εκφράσει ανάλογες ανησυχίες. Στη λίστα περιλαμβάνονται πρώην στελέχη και ερευνητές της OpenAI και της Anthropic, οι οποίοι έχουν μιλήσει δημόσια για τους πιθανούς κινδύνους από την ανεξέλεγκτη ανάπτυξη ισχυρών συστημάτων τεχνητής νοημοσύνης.
Μεταξύ αυτών βρίσκονται ο πρώην συν-επικεφαλής ασφάλειας της OpenAI, Γιαν Λάικε, ο πρώην ερευνητής της εταιρείας Τομ Κάνινγκχαμ και ο πρώην επικεφαλής της ομάδας διασφάλισης της Anthropic, Μρινάνκ Σάρμα.
Ο τελευταίος είχε επικαλεστεί μεταξύ άλλων την τεχνητή νοημοσύνη, τα βιολογικά όπλα και τη γενικότερη κατάσταση στον κόσμο, πριν δηλώσει ότι θα στρεφόταν πλέον στη μελέτη της ποίησης.
Αίσθηση προκάλεσε και η αντίδραση του διευθύνοντος συμβούλου της Anthropic, Ντάριο Αμοντέι, ο οποίος δήλωσε ότι συμφωνεί με αρκετές από τις ανησυχίες που εξέφρασε ο Κόξον.
Η Anthropic έχει αναγνωρίσει δημόσια ότι η τεχνητή νοημοσύνη μπορεί να προσφέρει τεράστια οφέλη, αλλά ταυτόχρονα να δημιουργήσει κινδύνους χωρίς προηγούμενο.
Στο ίδιο πλαίσιο, ο διευθύνων σύμβουλος της OpenAI, Σαμ Άλτμαν, έχει ταχθεί υπέρ αυστηρότερων κανόνων για την ανάπτυξη της τεχνολογίας, ενώ ο Έλον Μασκ έχει επίσης επανειλημμένα προειδοποιήσει για τις πιθανές συνέπειες της ανεξέλεγκτης εξέλιξης της AI.
Οι ανησυχίες αυτές εντάθηκαν μετά από περιστατικά στα οποία συστήματα τεχνητής νοημοσύνης φέρεται να παρουσίασαν συμπεριφορές που οι ερευνητές δεν ανέμεναν, προκαλώντας νέα συζήτηση για το πόσο εύκολα μπορεί να ελεγχθεί μια ολοένα ισχυρότερη τεχνολογία.
Ωστόσο, η σύνδεση του Νοστράδαμου με την τεχνητή νοημοσύνη δεν είναι καινούργια.
Το 1989, η Ντολόρες Κάνον δημοσίευσε το βιβλίο «Conversations with Nostradamus», υποστηρίζοντας ότι μέσω ύπνωσης ένας ασθενής μπορούσε να «διοχετεύσει» πληροφορίες που αποδίδονταν στον Γάλλο προφήτη.
Σύμφωνα με τη δική της ερμηνεία, το ίδιο τετράστιχο αφορούσε έναν μελλοντικό ιδιοφυή άνθρωπο που θα μπορούσε να αντιγράψει το μυαλό του σε έναν υπολογιστή, επιτρέποντας στη συνείδησή του να συνεχίσει να υπάρχει ακόμη και μετά τον θάνατό του.
Πρόκειται ουσιαστικά για την ιδέα της ψηφιακής αθανασίας, μια έννοια που σήμερα βρίσκεται στο επίκεντρο συζητήσεων γύρω από την τεχνητή νοημοσύνη, την ψηφιοποίηση της ανθρώπινης σκέψης και το μέλλον της συνείδησης.
Παρόμοιες θεωρίες έχουν αναπτυχθεί και γύρω από τη Μπάμπα Βάνγκα.
Στη Βουλγάρα μυστικίστρια αποδίδεται, μεταξύ άλλων, η πρόβλεψη ότι η τεχνητή νοημοσύνη θα μπορούσε να αναλάβει ανθρώπινες θέσεις εργασίας και να δημιουργήσει σοβαρά ηθικά διλήμματα.
