Ένα ιδιαίτερο θαλασσινό, που αποτελεί εκλεκτό μεζέ σε αρκετές χώρες της Μεσογείου και της Ασίας, φαίνεται πως μπορεί να προσφέρει νέα στοιχεία για τους μηχανισμούς της γήρανσης.

Ο λόγος για τα ασκίδια, γνωστά και ως «φούσκες», τα οποία είναι πλούσια σε πλασμαλογόνα, μια κατηγορία λιπιδίων που υπάρχει φυσιολογικά και στον ανθρώπινο οργανισμό.

Σε πειράματα που πραγματοποιήθηκαν σε ηλικιωμένα ποντίκια, η χορήγηση πλασμαλογόνων μέσω της διατροφής συνδέθηκε με βελτιωμένες επιδόσεις στη μνήμη και τη μάθηση, καλύτερη κατάσταση των συνάψεων του εγκεφάλου και μειωμένη νευροφλεγμονή. Οι ερευνητές κατέγραψαν μάλιστα και μια εντυπωσιακή αλλαγή στην εμφάνιση των ζώων, καθώς παρατηρήθηκε ανάπτυξη νέου, πιο πυκνού και σκουρόχρωμου τριχώματος.

Τα πλασμαλογόνα αποτελούν σημαντικά συστατικά των κυτταρικών μεμβρανών και εντοπίζονται σε υψηλές συγκεντρώσεις σε όργανα όπως ο εγκέφαλος και η καρδιά. Τα επίπεδά τους μειώνονται φυσιολογικά με την ηλικία, ενώ χαμηλές συγκεντρώσεις έχουν παρατηρηθεί και σε ορισμένες νευροεκφυλιστικές παθήσεις.

Εντυπωσιακές αλλαγές στη μνήμη

Για να εξετάσουν τον πιθανό ρόλο των συγκεκριμένων λιπιδίων στη γήρανση, ερευνητικές ομάδες από πανεπιστήμια της Κίνας και των ΗΠΑ χορήγησαν πλασμαλογόνα σε ηλικιωμένα ποντίκια και στη συνέχεια αξιολόγησαν τη συμπεριφορά και τη λειτουργία του εγκεφάλου τους.

Τα ζώα που έλαβαν το συμπλήρωμα παρουσίασαν καλύτερες επιδόσεις σε δοκιμασίες μάθησης και μνήμης. Σε πείραμα με κρυμμένη πλατφόρμα μέσα σε δεξαμενή νερού, τα ποντίκια που λάμβαναν πλασμαλογόνα κατάφεραν, μετά την περίοδο εκπαίδευσης, να εντοπίσουν τον στόχο ταχύτερα σε σχέση με τα ηλικιωμένα ζώα που δεν είχαν λάβει το συμπλήρωμα.

Οι εξετάσεις του εγκεφάλου έδειξαν παράλληλα μεγαλύτερο αριθμό και καλύτερη διατήρηση των συνάψεων. Πρόκειται για τις δομές μέσω των οποίων επικοινωνούν τα νευρικά κύτταρα και οι οποίες διαδραματίζουν καθοριστικό ρόλο στη μάθηση και τη μνήμη.

Λιγότερη φλεγμονή στον εγκέφαλο

Ένα ακόμα εύρημα που ξεχώρισε ήταν η μείωση της νευροφλεγμονής στα ποντίκια που έλαβαν πλασμαλογόνα. Η παρατεταμένη φλεγμονώδης δραστηριότητα στον εγκέφαλο έχει συσχετιστεί με τη φθορά των νευρικών κυττάρων και των συνάψεων, καθώς και με νευροεκφυλιστικές διεργασίες.

Οι επιστήμονες εξετάζουν το ενδεχόμενο τα πλασμαλογόνα να συμβάλλουν στην ενίσχυση μηχανισμών που υποστηρίζουν τη δημιουργία και τη διατήρηση νευρώνων και συνάψεων. Παράλληλα, ενδέχεται να επηρεάζουν θετικά τη λειτουργία των κυτταρικών μεμβρανών και την επικοινωνία μεταξύ των νευρικών κυττάρων.

Ο ρόλος του εντέρου

Οι πιθανές επιδράσεις τους, ωστόσο, μπορεί να μην περιορίζονται αποκλειστικά στον εγκέφαλο. Οι ερευνητές εξετάζουν και τη σύνδεση μεταξύ πλασμαλογόνων, μικροβιώματος του εντέρου και εγκεφαλικής λειτουργίας.

Το μικροβίωμα επηρεάζει τον οργανισμό μέσω σύνθετων ανοσολογικών και μεταβολικών μηχανισμών και ο λεγόμενος άξονας εντέρου-εγκεφάλου αποτελεί πλέον σημαντικό πεδίο έρευνας γύρω από τη γήρανση και τις νευροεκφυλιστικές παθήσεις.

Παρά τα ενδιαφέροντα ευρήματα, οι ερευνητές προειδοποιούν ότι δεν υπάρχουν ακόμη στοιχεία που να αποδεικνύουν πως τα ασκίδια ή τα συμπληρώματα πλασμαλογόνων μπορούν να αναστρέψουν τη γήρανση στους ανθρώπους.

Τα αποτελέσματα προέρχονται από πειράματα σε ζώα και απαιτούνται κλινικές μελέτες για να διαπιστωθεί εάν τα ίδια οφέλη εμφανίζονται και στον άνθρωπο, ποια θα μπορούσε να είναι η κατάλληλη δοσολογία και αν η μακροχρόνια χρήση είναι ασφαλής.

Έτσι, το συγκεκριμένο θαλασσινό δεν αποτελεί, τουλάχιστον προς το παρόν, «ελιξίριο νεότητας».