«Έρχεται» rapid test που με μία σταγόνα αίματος θα ανιχνεύει 4 ιούς από κουνούπια

Ένα rapid test για την ανίχνευση ιών που μεταδίδονται από κουνούπια βρίσκεται υπό ανάπτυξη, το οποίο θα δίνει γρήγορα αποτελέσματα χρησιμοποιώντας μόλις μία σταγόνα αίματος.

Το τεστ θα έχει τη δυνατότητα να αναγνωρίζει ταυτόχρονα τέσσερις διαφορετικούς ιούς.

Πρόκειται για τον ιό του Δυτικού Νείλου, τον ιό Ζίκα, τον Δάγκειο πυρετό και τον ιό Τσινγκουνγκούνια.

Η ανάπτυξή του πραγματοποιείται στο πλαίσιο του ευρωπαϊκού προγράμματος SURVIVE-VBD, το οποίο χρηματοδοτείται από το #EU4Health και διαθέτει συνολικό προϋπολογισμό 4 εκατ. ευρώ.

Στο πρόγραμμα συμμετέχουν η Ελλάδα, η Ιταλία, η Ισπανία, η Εσθονία, η Ολλανδία και η Βραζιλία. Την ελληνική συμμετοχή έχει αναλάβει ερευνητική ομάδα του ΕΚΠΑ υπό την καθηγήτρια Βιολογίας, Γενετικής και Νανοϊατρικής Μαρία Γαζούλη.

Rapid τεστ με μία σταγόνα αίματος

Το βασικό ζητούμενο για τους επιστήμονες είναι η δημιουργία μιας φορητής συσκευής άμεσης διάγνωσης, η οποία θα μπορεί να χρησιμοποιείται χωρίς να απαιτείται η μεταφορά του δείγματος σε εξειδικευμένο εργαστήριο.

Η εξέταση θα πραγματοποιείται με μία σταγόνα αίματος και θα αξιοποιεί βιοαισθητήρες γραφενίου, επιτρέποντας την ταυτόχρονη αναζήτηση ενδείξεων για τέσσερις διαφορετικές λοιμώξεις.

Η δυνατότητα αυτή θα μπορούσε να αποδειχθεί ιδιαίτερα χρήσιμη σε περιόδους αυξημένης κυκλοφορίας των συγκεκριμένων ιών, καθώς τα συμπτώματα που προκαλούν μπορεί σε ορισμένες περιπτώσεις να μοιάζουν μεταξύ τους.

Ένα γρήγορο εργαλείο που θα μπορεί να ξεχωρίζει ποιος ιός βρίσκεται πίσω από ένα περιστατικό θα μπορούσε να συμβάλει στην έγκαιρη διάγνωση και στην καλύτερη επιτήρηση της μετάδοσης.

«Το SURVIVE-VBD είναι κρίσιμο για την Ελλάδα γιατί η χώρα μας, λόγω κλιματικής αλλαγής και γεωγραφικής θέσης, βρίσκεται πλέον στην πρώτη γραμμή του κινδύνου. Η έξαρση των κρουσμάτων του Ιού του Δυτικού Νείλου τα τελευταία χρόνια αποδεικνύει ότι η ανάγκη για άμεση δράση είναι επιτακτική», ανέφερε η Μαρία Γαζούλη.

Μάλιστα, αναφερόμενη στη φετινή έξαρση, σημείωσε χαρακτηριστικά: «Όταν δηλώσαμε συμμετοχή τον χειμώνα, πού να γνωρίζαμε για αυτή την έξαρση που έχουμε τώρα. Αναρωτιόμασταν εάν θα βρίσκαμε δείγματα».

Στο μικροσκόπιο και ο κίνδυνος από τα κουνούπια

Η έρευνα πραγματοποιείται σε μια περίοδο κατά την οποία ο ιός του Δυτικού Νείλου παρουσιάζει αυξημένη δραστηριότητα στην Ελλάδα, με την Αττική να βρίσκεται μεταξύ των περιοχών που παρακολουθούνται στενά.

Παράλληλα, η κλιματική αλλαγή έχει δημιουργήσει νέα δεδομένα στην Ευρώπη, καθώς είδη κουνουπιών που μπορούν να μεταδώσουν επικίνδυνες ασθένειες επεκτείνουν σταδιακά την παρουσία τους.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν ο Δάγκειος πυρετός, ο Ζίκα και η Τσινγκουνγκούνια, καθώς η παρουσία των κατάλληλων διαβιβαστών αυξάνει θεωρητικά τις πιθανότητες μετάδοσης σε περιοχές όπου παλαιότερα ο κίνδυνος ήταν μικρότερος.

Στην Ελλάδα, μέχρι σήμερα, δεν έχουν καταγραφεί εγχώρια κρούσματα Ζίκα, Δάγκειου πυρετού και Τσινγκουνγκούνια, αλλά έχουν εντοπιστεί εισαγόμενες λοιμώξεις.

Τεχνητή Νοημοσύνη θα εντοπίζει τις περιοχές υψηλού κινδύνου

Το πρόγραμμα SURVIVE-VBD περιλαμβάνει και ένα δεύτερο σκέλος, στο οποίο η Τεχνητή Νοημοσύνη αναμένεται να διαδραματίσει σημαντικό ρόλο.

Οι ερευνητές σχεδιάζουν ένα μοντέλο που θα συνδυάζει τα αποτελέσματα των διαγνωστικών εξετάσεων με περιβαλλοντικά δεδομένα, ώστε να μπορεί να εντοπίζει περιοχές στις οποίες αυξάνεται ο κίνδυνος μετάδοσης.

Στόχος είναι να δημιουργούνται έγκαιρες προειδοποιήσεις (alerts) για τις αρμόδιες αρχές, δίνοντας τη δυνατότητα να λαμβάνονται προληπτικά μέτρα.

Η μελέτη έχει διάρκεια 36 μηνών. Εφόσον το rapid τεστ ολοκληρωθεί με επιτυχία και αποδειχθεί αποτελεσματικό, θα μπορούσε στη συνέχεια να εξεταστεί η αξιοποίησή του στην πράξη από τις υγειονομικές υπηρεσίες.

Μία από τις πιθανές εφαρμογές θα ήταν η χρήση του από τις Κινητές Ομάδες Υγείας (ΚΟΜΥ), ώστε να πραγματοποιούνται γρήγοροι έλεγχοι σε περιοχές όπου καταγράφεται αυξημένος κίνδυνος.

Η εξέλιξη αυτή θα μπορούσε να προσφέρει ένα νέο όπλο στην αντιμετώπιση των λοιμώξεων που μεταδίδονται από κουνούπια, συνδυάζοντας γρήγορη διάγνωση, φορητή τεχνολογία και Τεχνητή Νοημοσύνη.