Υγεία
Μια νέα θεραπευτική τεχνική που αναπτύχθηκε στην Ιαπωνία φιλοδοξεί να αλλάξει την αντιμετώπιση της περιοδοντίτιδας, εστιάζοντας όχι στην εξόντωση όλων των μικροοργανισμών του στόματος, αλλά στην επιλεκτική εξουδετέρωση των βακτηρίων που συνδέονται με τη νόσο.
Ερευνητική ομάδα από το Πανεπιστήμιο της Ναγκόγια ανέπτυξε μια μέθοδο που στοχεύει ειδικά το βακτήριο Porphyromonas gingivalis, το οποίο θεωρείται ένας από τους σημαντικότερους παράγοντες που εμπλέκονται στην ανάπτυξη και εξέλιξη της περιοδοντίτιδας. Τα αποτελέσματα της μελέτης δημοσιεύθηκαν στο Journal of Translational Medicine.
Η περιοδοντίτιδα αποτελεί χρόνια φλεγμονώδη πάθηση των ούλων και μπορεί να οδηγήσει σε καταστροφή των ιστών και του οστού που στηρίζει τα δόντια. Στην εμφάνισή της συμμετέχει ένα σύνθετο σύνολο μικροοργανισμών, μεταξύ των οποίων και το P. gingivalis.
Το πρόβλημα με ορισμένες υπάρχουσες αντιμικροβιακές θεραπείες είναι ότι δεν κάνουν πάντα διάκριση ανάμεσα στα επιβλαβή και στα ωφέλιμα βακτήρια. Η εξάλειψη μεγάλου μέρους του στοματικού μικροβιώματος μπορεί να διαταράξει την ισορροπία του.
Η ιαπωνική ερευνητική ομάδα επιχείρησε να αντιμετωπίσει ακριβώς αυτό το ζήτημα.
Πώς λειτουργεί η νέα μέθοδος
Η τεχνική, που ονομάζεται NIR-PAT², αξιοποιεί ειδικά αντισώματα τα οποία αναγνωρίζουν και προσδένονται στο P. gingivalis. Στα αντισώματα προστίθεται μια φωτοευαίσθητη ουσία.
Όταν το σύμπλεγμα εκτεθεί σε εγγύς υπέρυθρο φως, ενεργοποιείται και προκαλεί βλάβη στη μεμβράνη του συγκεκριμένου βακτηρίου, οδηγώντας στην εξουδετέρωσή του.
Το σημαντικό στοιχείο της προσέγγισης είναι η επιλεκτικότητά της: σύμφωνα με τα πειράματα, δεν επηρεάστηκαν τα υπόλοιπα βακτήρια ούτε τα υγιή κύτταρα των ούλων.
Η μέθοδος δοκιμάστηκε τόσο σε καλλιέργειες ανθρώπινων κυττάρων όσο και σε πειραματικά μοντέλα περιοδοντίτιδας.
Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι η θεραπεία περιόρισε σημαντικά την παρουσία του P. gingivalis, ενώ παράλληλα διατήρησε άλλους μικροοργανισμούς του στοματικού μικροβιώματος, μεταξύ των οποίων και ορισμένα είδη στρεπτόκοκκων.
Στα πειραματόζωα παρατηρήθηκε επίσης μικρότερη απώλεια του φατνιακού οστού, δηλαδή του οστού που συγκρατεί τα δόντια.
Αντίθετα, οι συγκρίσεις με αντιβιοτικά και συμβατική φωτοδυναμική θεραπεία έδειξαν ότι οι συγκεκριμένες προσεγγίσεις μπορούν να επηρεάσουν ευρύτερα το μικροβιακό οικοσύστημα του στόματος.
Γιατί η ανακάλυψη δεν σημαίνει ακόμη θεραπεία για τους ασθενείς
Παρά τα θετικά ευρήματα, οι επιστήμονες επισημαίνουν ότι χρειάζεται ακόμη αρκετή έρευνα. Η περιοδοντίτιδα είναι πολυπαραγοντική νόσος και δεν οφείλεται αποκλειστικά στην παρουσία ενός βακτηρίου.
Το επόμενο στάδιο της έρευνας αναμένεται να αξιοποιήσει και εργαλεία τεχνητής νοημοσύνης, προκειμένου να αναλυθούν μεγαλύτερα σύνολα δεδομένων για το στοματικό μικροβίωμα και να εντοπιστούν επιπλέον μικροοργανισμοί που παίζουν καθοριστικό ρόλο στη νόσο.
Ο μακροπρόθεσμος στόχος είναι η ανάπτυξη πιο εξατομικευμένων θεραπειών, οι οποίες θα μπορούν να αντιμετωπίζουν τα παθογόνα που ευθύνονται για την περιοδοντίτιδα χωρίς να διαταράσσουν συνολικά την ισορροπία του μικροβιώματος.
