Υγεία
Το χαρακτηριστικό «κρακ» που ακούγεται όταν λυγίζουμε τα δάχτυλα, τεντώνουμε τα γόνατα ή αλλάζουμε απότομα θέση σε κάποια άρθρωση είναι κάτι που συμβαίνει σε πολλούς ανθρώπους καθημερινά.
Παρά τον έντονο ήχο, στις περισσότερες περιπτώσεις δεν σημαίνει ότι η άρθρωση παθαίνει κάποια ζημιά.
Ο ήχος μπορεί να οφείλεται σε διαφορετικούς μηχανισμούς, ανάλογα με την άρθρωση και την κίνηση που πραγματοποιείται.
Από πού προέρχεται ο ήχος
Οι αρθρώσεις περιβάλλονται από αρθρικό υγρό, το οποίο βοηθά τις επιφάνειες των οστών να κινούνται ομαλά μεταξύ τους.
Όταν μια άρθρωση μετακινείται ή «τεντώνεται», μπορεί να αλλάξει απότομα η πίεση στο εσωτερικό της. Αυτό μπορεί να οδηγήσει στον σχηματισμό ή την κατάρρευση μικροσκοπικών κοιλοτήτων μέσα στο αρθρικό υγρό, δημιουργώντας τον χαρακτηριστικό ήχο.
Σε άλλες περιπτώσεις, το «κρακ» μπορεί να προέρχεται από τένοντες ή συνδέσμους, οι οποίοι μετακινούνται πάνω από οστικές επιφάνειες και επιστρέφουν στη θέση τους.
Υπάρχουν επίσης ήχοι που σχετίζονται με την κίνηση των ίδιων των αρθρικών επιφανειών.
Γιατί «κρακάρουν» περισσότερο τα δάχτυλα;
Τα δάχτυλα είναι ίσως το πιο χαρακτηριστικό παράδειγμα. Όταν κάποιος τα τραβά ή τα λυγίζει με συγκεκριμένο τρόπο, μεταβάλλεται η πίεση μέσα στην άρθρωση και μπορεί να προκληθεί ο γνωστός ήχος.
Μάλιστα, η άρθρωση συνήθως χρειάζεται ένα μικρό χρονικό διάστημα προτού μπορέσει να «κρακάρει» ξανά με τον ίδιο τρόπο. Αυτό οφείλεται στις μεταβολές που συμβαίνουν στο αρθρικό υγρό μετά την πρώτη κίνηση.
Το «κρακ» προκαλεί αρθρίτιδα;
Για πολλά χρόνια υπήρχε η αντίληψη ότι το συστηματικό «σπάσιμο» των δαχτύλων μπορεί να οδηγήσει σε αρθρίτιδα.
Ωστόσο, ο συγκεκριμένος φόβος δεν υποστηρίζεται από τα διαθέσιμα επιστημονικά δεδομένα. Το γεγονός ότι κάποιος κάνει συχνά αυτή την κίνηση δεν σημαίνει από μόνο του ότι θα εμφανίσει αρθρίτιδα.
Αυτό, βέβαια, δεν σημαίνει ότι κάθε ήχος από μια άρθρωση είναι αδιάφορος.
Πότε το «κρακ» χρειάζεται έλεγχο
Αν ο ήχος εμφανίζεται περιστασιακά και δεν συνοδεύεται από πόνο, πρήξιμο ή περιορισμό της κίνησης, συνήθως δεν αποτελεί λόγο ανησυχίας.
Διαφορετική είναι η περίπτωση κατά την οποία το «κρακ» συνοδεύεται από:
- επίμονο ή έντονο πόνο,
- πρήξιμο ή φλεγμονή,
- δυσκαμψία,
- αίσθημα ότι η άρθρωση «κλειδώνει»,
- αστάθεια,
- δυσκολία στην κίνηση,
- ή εμφανίστηκε μετά από τραυματισμό.
Σε αυτές τις περιπτώσεις είναι καλό να γίνει ιατρική αξιολόγηση, καθώς ο ήχος μπορεί να συνδέεται με κάποιο πρόβλημα στην άρθρωση, στους τένοντες ή στους συνδέσμους.
Όχι όλα τα «κρακ» είναι ίδια
Σημαντικό είναι επίσης να ξεχωρίζουμε τον απλό ήχο μιας άρθρωσης από ένα καινούργιο, επώδυνο ή επίμονο σύμπτωμα.
Ένα «κρακ» που ακούγεται εδώ και χρόνια χωρίς καμία άλλη ενόχληση είναι διαφορετική περίπτωση από έναν ξαφνικό ήχο που εμφανίζεται μετά από πτώση, απότομη κίνηση ή αθλητικό τραυματισμό και συνοδεύεται από πόνο ή πρήξιμο.
Με απλά λόγια, ο ήχος από μόνος του συνήθως δεν αποτελεί ένδειξη ότι «τρίβονται τα κόκαλα» ή ότι η άρθρωση καταστρέφεται. Αυτό που έχει μεγαλύτερη σημασία είναι αν μαζί με τον ήχο εμφανίζονται πόνος, πρήξιμο ή αλλαγές στη λειτουργία της άρθρωσης.
Επομένως, για τους περισσότερους ανθρώπους το περιστασιακό «κρακ» είναι απλώς ένας ήχος που προκαλείται από τη φυσιολογική κίνηση των αρθρώσεων και των γύρω ιστών.
