Αυτοί που διοικούν το Ιράν: Ο ρόλος των Φρουρών της Επανάστασης και τα πρόσωπα-κλειδιά

Οι τελευταίες απειλές από τους Φρουρούς της Επανάστασης λειτουργούν ως υπενθύμιση ότι η σκληροπυρηνική στρατιωτική δύναμη του Ιράν, η οποία δημιουργήθηκε ως σύγχρονη πραιτοριανή φρουρά του ανώτατου ηγέτη, παραμένει ισχυρή και έτοιμη να επανέλθει σε εχθροπραξίες.

Σύμφωνα με τον στρατιωτικό αναλυτή Μάικλ Κλαρκ ο οποίος μίλησε στο Sky News, πριν από τη σύγκρουση το Ιράν λειτουργούσε ως μία «κληρικαλική απολυταρχία», όπου οι θρησκευτικοί ηγέτες στηρίζονταν από τους Φρουρούς της Επανάστασης.

Όπως εξήγησε, «η απολυταρχία, δηλαδή οι κληρικοί, έχει πλέον αντικατασταθεί από μία στρατιωτική χούντα, που είναι οι IRGC». Ο ίδιος υποστήριξε ακόμη ότι «το σκληροπυρηνικό στρατιωτικό μπλοκ, όχι ο επίσημος στρατός, είναι πλέον αυτό που βρίσκεται πραγματικά στον έλεγχο».

Ανάλογη εκτίμηση είχε διατυπώσει και το think tank «Institute for the Study of War», το οποίο είχε επισημάνει ότι οι σκληροπυρηνικοί Φρουροί της Επανάστασης και ο διοικητής τους φαίνεται να έχουν αναλάβει τον έλεγχο των διαπραγματεύσεων με τις Ηνωμένες Πολιτείες.

Οι πολιτικοί που συμμετείχαν άμεσα στις συνομιλίες, ανάμεσά τους ο πρόεδρος του κοινοβουλίου και ο υπουργός Εξωτερικών, δεν έδειχναν να διαθέτουν την τελική εξουσία για την επίτευξη συμφωνίας.

Την ίδια στιγμή, ο νέος ανώτατος ηγέτης, Μοτζτάμπα Χαμενεΐ, δεν έχει πραγματοποιήσει καμία δημόσια εμφάνιση από τη στιγμή που ανέλαβε τη θέση του. Πληροφορίες αναφέρουν ότι είναι τραυματισμένος.

Στο πολιτικό σύστημα του Ιράν, οι πρόεδροι εκλέγονται άμεσα από τον λαό και θεωρητικά μπορούν να λειτουργήσουν ως ανεξάρτητο αντίβαρο απέναντι στους κληρικούς και στους στρατιωτικούς ηγέτες.

Ωστόσο, ο πρόεδρος Μασούντ Πεζεσκιάν, που θεωρείται σχετικά μετριοπαθής πολιτικός, φαίνεται να έχει ουσιαστικά παραγκωνιστεί στο νέο σύστημα εξουσίας, παρότι ο υπουργός Εξωτερικών του εξακολουθεί να συμμετέχει στις διαπραγματεύσεις.

Τα πρόσωπα-κλειδιά της νέας ισορροπίας εξουσίας στο Ιράν

Μοχαμάντ-Μπαγκέρ Γκαλιμπάφ: Πρόεδρος του κοινοβουλίου

Ο Μοχαμάντ-Μπαγκέρ Γκαλιμπάφ θεωρείται μία από τις σημαντικότερες φωνές της εναπομείνασας πολιτικής τάξης του Ιράν. Το τελευταίο διάστημα εμφανίζεται όλο και πιο ενεργός και συμμετέχει στην ομάδα διαπραγματεύσεων. Διατηρεί στενούς δεσμούς με τους Φρουρούς της Επανάστασης, καθώς στο παρελθόν υπήρξε διοικητής τους.

Αχμάντ Βαχιντί: Επικεφαλής των Φρουρών της Επανάστασης

Ο Αχμάντ Βαχιντί είναι σκληροπυρηνικός αξιωματούχος που τοποθετήθηκε στη θέση μετά τη δολοφονία δύο προκατόχων του. Στο παρελθόν υπηρέτησε ως υπουργός Άμυνας και υπουργός Εσωτερικών, ενώ είχε ενεργό ρόλο στην καταστολή εσωτερικών αντιδράσεων.

Μοχαμάντ-Μπαγκέρ Ζολγκάντρ: Επικεφαλής εθνικής ασφάλειας

Ο πρώην διοικητής των Φρουρών της Επανάστασης αντικατέστησε τον πραγματιστή Λαριτζανί στην ηγεσία του συμβουλίου εθνικής ασφάλειας. Κατά τη διάρκεια της Ισλαμικής Επανάστασης ανήκε στη μαχητική οργάνωση «Μανσουρούν», η οποία προχωρούσε σε απαγωγές Αμερικανών.

 Μασούντ Πεζεσκιάν: Πρόεδρος του Ιράν

Ο Μασούντ Πεζεσκιάν είναι πρώην καρδιοχειρουργός και εξελέγη απευθείας πρόεδρος το 2024 ως σχετικά μετριοπαθής υποψήφιος. Παρ’ όλα αυτά, η επιρροή του θεωρείται περιορισμένη, καθώς η προεδρία δεν διαθέτει πλέον τη δύναμη που είχε στο παρελθόν.

Γκολαμχοσεΐν Μοχσενί Ετζεΐ: Πρόεδρος του Ανώτατου Δικαστηρίου

Πρόκειται για σκληροπυρηνικό πρώην επικεφαλής των μυστικών υπηρεσιών, ο οποίος έχει δεχθεί κυρώσεις για τον ρόλο του στην καταστολή των μαζικών διαδηλώσεων του 2009. Συμμετείχε επίσης στην τριμελή προσωρινή ηγεσία μετά τον θάνατο του ανώτατου ηγέτη.

Αμπάς Αραγτσί: Υπουργός Εξωτερικών

Ο Αμπάς Αραγτσί είναι έμπειρος διπλωμάτης που συμμετείχε στις διαπραγματεύσεις για τη συμφωνία σχετικά με το πυρηνικό πρόγραμμα του 2015. Εδώ και χρόνια διαχειρίζεται τις σχέσεις του Ιράν με τη Δύση, την Κίνα και τη Ρωσία, ενώ συμμετέχει και στην ομάδα διαπραγματεύσεων με το Πακιστάν.