Η άρνηση του Ν.Τραμπ να καλέσει τους Ιρανούς σε διαδηλώσεις, όπως ήθελε ο Μ.Νετανιάχου: «Θα τους σφάξουν»

Σύμφωνα με δημοσίευμα του ιστότοπου Axios, το οποίο επικαλείται Αμερικανούς αξιωματούχους και ισραηλινή πηγή, ο Ισραηλινός πρωθυπουργός, Μπενιαμίν Νετανιάχου, άσκησε έντονες πιέσεις κατά τις διμερείς διαβουλεύσεις του με τον Ντόναλντ Τραμπ, προκειμένου να κλιμακωθεί η προσπάθεια αποσταθεροποίησης της ιρανικής κυβέρνησης μέσω μαζικών κινητοποιήσεων.

Η στρατηγική αυτή, η οποία περιελάμβανε κοινή δήλωση ΗΠΑ-Ισραήλ που θα καλούσε τους Ιρανούς πολίτες να βγουν στους δρόμους, αποτέλεσε κεντρικό θέμα των συνομιλιών, ωστόσο ο Τραμπ διατήρησε επιφυλακτική στάση, κρίνοντας ότι «οι συνθήκες δεν είναι ώριμες».

Το παρασκήνιο της πρότασης έρχεται μετά από μια σειρά ισραηλινών επιχειρήσεων που κλιμάκωσαν δραματικά την ένταση. Την περασμένη Τρίτη, ισραηλινές δυνάμεις εξουδετέρωσαν τον Αλί Λαριτζανί, τον άνθρωπο που περιγράφεται ως ο «πραγματικός ηγέτης» και στενός συνεργάτης του Ανώτατου Ηγέτη του Ιράν, Αλί Χαμενεΐ.

Την ίδια ημέρα, στόχος έγινε και ο Γκολάμ Ρεζά Σολεϊμανί, διοικητής των παραστρατιωτικών δυνάμεων Μπασίτζ, ο οποίος εκτελέστηκε μαζί με συνεργάτες του. Ισραηλινές πηγές ανέφεραν ότι οι επιχειρήσεις είχαν στόχο την αποδυνάμωση του μηχανισμού ασφαλείας του Ιράν, ενόψει ενδεχόμενων εγχώριων εξεγέρσεων.

Μετά τα πλήγματα, ο Νετανιάχου μετέφερε στον Τραμπ την εκτίμηση ότι το καθεστώς της Τεχεράνης βρίσκεται σε κατάσταση «χάους», υποστηρίζοντας ότι έχει δημιουργηθεί μια μοναδική ευκαιρία για βαθύτερη αποσταθεροποίηση.

Η άρνηση του Τραμπ

Παρά την ισραηλινή πίεση, ο Αμερικανός πρόεδρος διατύπωσε σαφείς επιφυλάξεις. Σύμφωνα με Αμερικανό αξιωματούχο που μίλησε στο Axios, ο Τραμπ απάντησε στον Νετανιάχου με ένα επιχείρημα που σταμάτησε κάθε περαιτέρω συζήτηση:

«Γιατί να ζητήσουμε από τους Ιρανούς να βγουν στους δρόμους, αν οι δυνάμεις των Φρουρών της Επανάστασης θα τους σφάξουν;»

Ο Αμερικανός πρόεδρος προειδοποίησε ότι μια δημόσια αμερικανική έκκληση για εξέγερση θα μπορούσε να οδηγήσει σε υψηλό αριθμό απωλειών, θέτοντας σε κίνδυνο χιλιάδες αθώους πολίτες. Η αμερικανική διοίκηση, σύμφωνα με το δημοσίευμα, δεν αντιμετωπίζει την ανατροπή της ιρανικής κυβέρνησης ως πρωταρχικό στόχο, αλλά ως ένα πιθανό «παράπλευρο όφελος», και μόνο εφόσον προκύψει αυθόρμητα.

Η συμφωνία: Αναμονή και αυθόρμητες διαδηλώσεις

Οι δύο ηγέτες συμφώνησαν τελικά να τηρήσουν στάση αναμονής, παρακολουθώντας εάν θα εκδηλωθούν αυθόρμητες διαδηλώσεις κατά την περίοδο των εορτασμών στο Ιράν. Ο σχεδιασμός προέβλεπε την επανεξέταση της κοινής δήλωσης μόνο εάν οι κινητοποιήσεις αποκτούσαν μαζική κλίμακα.

Ωστόσο, βάσει των διαθέσιμων πληροφοριών, μόνο ένας περιορισμένος αριθμός πολιτών συμμετείχε σε διαμαρτυρίες, εξέλιξη που ενίσχυσε την εκτίμηση ότι το «φράγμα του φόβου» παραμένει ισχυρό και ότι το καθεστώς Χαμενεΐ διατηρεί τον έλεγχο.

Διαφωνία στρατηγικής ανάμεσα σε συμμάχους

Το δημοσίευμα αποκαλύπτει μια σπάνια ρήξη μεταξύ Ισραήλ και ΗΠΑ στον τρόπο αντιμετώπισης του Ιράν. Ενώ οι δύο πλευρές συμφωνούν στα περισσότερα στρατιωτικά σκέλη, συμπεριλαμβανομένης της ανάγκης πίεσης στο ιρανικό καθεστώς, η στρατηγική για την εμπλοκή του ιρανικού λαού παραμένει πεδίο διαφωνίας.

Ο Τραμπ, ο οποίος είχε αρχικά προβεί σε υπαινικτικές δηλώσεις για πιθανή ανατροπή, υιοθέτησε πλέον μια πιο συγκρατημένη στάση, προτάσσοντας την αποφυγή ανθρώπινης τραγωδίας έναντι της άμεσης ανατροπής.

Ο Νετανιάχου, από την πλευρά του, εκτίμησε ότι το Ισραήλ είχε ήδη δημιουργήσει τις συνθήκες για εσωτερική κατάρρευση του Ιράν, επιδιώκοντας να εκμεταλλευτεί αυτό που θεώρησε ως «ιστορική ευκαιρία».