Η Ρωσία «κρύβει» τα διυλιστήριά της με δίχτυα μετά τα χτυπήματα των ουκρανικών drones (βίντεο)

Η Ρωσία προσπαθεί να προστατεύσει τις πετρελαϊκές της εγκαταστάσεις από τα ουκρανικά drones, καθώς οι επαναλαμβανόμενες επιθέσεις έχουν προκαλέσει σοβαρές απώλειες στη λειτουργία των διυλιστηρίων και έχουν οδηγήσει σε περιορισμούς στις εξαγωγές καυσίμων.

Μεταλλικά πλέγματα και προστατευτικά δίχτυα έχουν τοποθετηθεί γύρω από κρίσιμες εγκαταστάσεις, σε μια προσπάθεια να ανακοπεί η πορεία των μη επανδρωμένων αεροσκαφών πριν αυτά φτάσουν στις πιο ευάλωτες μονάδες.

Πρόκειται για ένα από τα μέτρα που εφαρμόζει η Μόσχα, καθώς η ουκρανική εκστρατεία εναντίον της ρωσικής ενεργειακής υποδομής έχει ενταθεί μέσα στο 2026.

Η έκταση του προβλήματος αποτυπώνεται στα στοιχεία του Διεθνούς Οργανισμού Ενέργειας. Τον Ιούνιο, η διύλιση αργού στη Ρωσία περιορίστηκε στα 3,8 εκατ. βαρέλια ημερησίως, το χαμηλότερο επίπεδο εδώ και περισσότερες από δύο δεκαετίες και περίπου 30% κάτω από την αντίστοιχη περίοδο του προηγούμενου έτους.

Την ίδια ώρα, η παραγωγή βενζίνης βρίσκεται περίπου 20% χαμηλότερα από τα επίπεδα του 2025, ενώ η παραγωγή ντίζελ έχει υποχωρήσει σχεδόν 30%.

Κάθε τρεις ημέρες χτυπά ένα διυλιστήριο

Η συχνότητα των επιθέσεων είναι ενδεικτική της πίεσης που δέχεται ο ρωσικός ενεργειακός τομέας.

Σύμφωνα με τον IEA, κατά τους πρώτους οκτώ μήνες του 2026 ένα ρωσικό διυλιστήριο δεχόταν κατά μέσο όρο επιτυχημένο πλήγμα κάθε τρεις ημέρες. Μέχρι τα τέλη Αυγούστου, μόλις πέντε μεγάλα διυλιστήρια δεν είχαν ακόμη χτυπηθεί από ουκρανικά drones.

Ορισμένες εγκαταστάσεις που βρίσκονται πιο κοντά στην Ουκρανία έχουν δεχθεί επιθέσεις έως και 15 φορές από το 2022, ενώ πλέον οι επιθέσεις δεν περιορίζονται στα ίδια σημεία των διυλιστηρίων.

Η ουκρανική τακτική έχει επίσης προσαρμοστεί. Ο IEA αναφέρει ότι χρησιμοποιούνται διαδοχικά κύματα drones εναντίον της ίδιας εγκατάστασης, σε μια προσπάθεια να ξεπεραστούν τα παθητικά μέτρα προστασίας, όπως τα δίχτυα και τα μεταλλικά πλέγματα.

Τα προστατευτικά πλέγματα αποτελούν περισσότερο ένα επιπλέον εμπόδιο παρά ένα ολοκληρωμένο σύστημα αεράμυνας.

Στόχος τους είναι να δυσκολέψουν την προσέγγιση των drones στις κρίσιμες μονάδες, μειώνοντας την πιθανότητα άμεσης πρόσκρουσης σε εξοπλισμό που μπορεί να προκαλέσει μεγάλη πυρκαγιά ή να οδηγήσει σε μακρά διακοπή λειτουργίας.

Η ανάγκη για τέτοιου είδους μέτρα γίνεται μεγαλύτερη καθώς τα ουκρανικά drones έχουν αποκτήσει μεγαλύτερη εμβέλεια. Χαρακτηριστικό παράδειγμα ήταν η επίθεση τον Ιούλιο στο διυλιστήριο της Gazprom Neft στο Ομσκ, περίπου 2.500 χιλιόμετρα από τα ουκρανικά σύνορα.

Στο στόχαστρο πλέον οι κρίσιμες μονάδες

Οι επιθέσεις έχουν επίσης μετατοπιστεί από τις βασικές μονάδες διύλισης σε πιο σύνθετες εγκαταστάσεις, η καταστροφή των οποίων μπορεί να προκαλέσει πολύ μεγαλύτερη διάρκεια διακοπής.

Αυτό είναι ιδιαίτερα σημαντικό για τη βενζίνη, το ντίζελ και τα καύσιμα αεροσκαφών, καθώς μονάδες όπως οι καταλυτικοί πυρόλυσης και οι υδρογονοκατεργαστές είναι απαραίτητες για την τελική επεξεργασία των προϊόντων.

Όπως επισημαίνει ο IEA, μια περιορισμένη ζημιά σε μονάδα πρωτογενούς απόσταξης μπορεί να αποκατασταθεί σχετικά γρήγορα, ενώ μια σοβαρή καταστροφή σε πιο σύνθετη μονάδα μπορεί να απαιτήσει έξι έως οκτώ μήνες για την πλήρη επισκευή της.

Νέα χτυπήματα σε Ριαζάν, Συζράν και Σαράτοφ

Η πίεση δεν έχει περιοριστεί σε παλαιότερα περιστατικά.

Στα μέσα Σεπτεμβρίου, τα διυλιστήρια της Rosneft σε Συζράν και Σαράτοφ τέθηκαν εκτός λειτουργίας μετά από ουκρανικές επιθέσεις. Στη Συζράν υπέστη σοβαρές ζημιές η βασική μονάδα απόσταξης CDU-6, ενώ το διυλιστήριο του Σαράτοφ διέκοψε την επεξεργασία πετρελαίου μετά από ζημιές και πυρκαγιές.

Λίγες ημέρες αργότερα, νέο χτύπημα έπληξε το διυλιστήριο της Μόσχας στις 20 Σεπτεμβρίου.

Η επίθεση προκάλεσε πυρκαγιές σε βασικές μονάδες απόσταξης αργού και η εγκατάσταση ανέστειλε την επεξεργασία πετρελαίου. Σύμφωνα με πηγές του Reuters, οι επισκευές αναμένεται να διαρκέσουν αρκετές εβδομάδες.

Το διυλιστήριο της Μόσχας είχε επεξεργαστεί το 2024 περίπου 11,6 εκατ. τόνους αργού, παράγοντας μεταξύ άλλων 2,9 εκατ. τόνους βενζίνης και 3,2 εκατ. τόνους ντίζελ.

Η Μόσχα κρατά καύσιμα για την εσωτερική αγορά

Οι επαναλαμβανόμενες ζημιές έχουν υποχρεώσει τη ρωσική κυβέρνηση να λάβει έκτακτα μέτρα για να περιορίσει τις ελλείψεις.

Η Μόσχα έχει επιβάλει περιορισμούς στις εξαγωγές βενζίνης και ντίζελ, ενώ η απαγόρευση στις εξαγωγές ντίζελ έχει παραταθεί έως τις 30 Σεπτεμβρίου. Ο IEA αναφέρει ότι οι περιορισμοί είναι αποτέλεσμα της αυξανόμενης πίεσης στην εγχώρια αγορά.

Η κατάσταση είχε φτάσει σε σημείο ώστε μέχρι τα τέλη Ιουνίου να έχουν αναφερθεί ελλείψεις καυσίμων στο 92% των ρωσικών περιφερειών. Περίπου τα δύο τρίτα των περιοχών είχαν εφαρμόσει κάποια μορφή περιορισμού στις αγορές, ενώ σε ορισμένα πρατήρια οι οδηγοί αντιμετώπισαν αναμονές έως και 40 ώρες.

Η κρίση περνά και στις διεθνείς αγορές

Το πρόβλημα δεν περιορίζεται πλέον στα ρωσικά σύνορα.

Η μείωση των ρωσικών εξαγωγών ντίζελ έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία η παγκόσμια αγορά αντιμετωπίζει ήδη σημαντική στενότητα.

Ο IEA αναφέρει ότι οι θαλάσσιες εξαγωγές ντίζελ και gasoil από τη Ρωσία, τη Μέση Ανατολή και την Ασία ήταν κατά 1,3 εκατ. βαρέλια ημερησίως χαμηλότερες από πέρυσι κατά το πρώτο οκτάμηνο του 2026.

Η κατάσταση έχει ήδη συμβάλει σε ιδιαίτερα υψηλές τιμές ντίζελ διεθνώς, με το Reuters να μεταδίδει ότι οι τιμές έχουν φτάσει σε επίπεδα-ρεκόρ σε βασικές αγορές.

Έτσι, τα δίχτυα που πλέον περιβάλλουν ρωσικά διυλιστήρια δεν αποτελούν απλώς ένα νέο μέτρο προστασίας των εγκαταστάσεων. Αποτυπώνουν τη νέα πραγματικότητα ενός ενεργειακού πολέμου στον οποίο τα drones μπορούν να πλήξουν επανειλημμένα την ίδια υποδομή και να δημιουργήσουν προβλήματα που χρειάζονται μήνες για να αποκατασταθούν.

Ο IEA εκτιμά, μάλιστα, ότι η ρωσική διύλιση θα παραμείνει υπό πίεση και προβλέπει μέση παραγωγή περίπου 4 εκατ. βαρελιών ημερησίως για το υπόλοιπο του 2026 και για το 2027.