Ποια Στενά του Ορμούζ; – Το επόμενο πέρασμα που κινδυνεύει με ολική ανάφλεξη και μια άνευ προηγουμένου σύγκρουση

Η κρίση στα Στενά του Ορμούζ έχει προκαλέσει ανησυχία στην παγκόσμια ναυσιπλοΐα, καθώς η προσωρινή «παράλυση» στην διέλευση πλοίων εξαιτίας της έντασης των ΗΠΑ με το Ιράν, δημιουργεί αλυσιδωτές επιπτώσεις μέχρι τη νοτιοανατολική Ασία.

Ωστόσο, δεν είναι το μόνο κρίσιμο πέρασμα που βρίσκεται ένα βήμα πριν την ολική ανάφλεξη.

Και αυτό γιατί τα Στενά της Μαλάκκα -ένας από τους σημαντικότερους εμπορικούς κόμβους παγκοσμίως ανάμεσα στην Ινδονησία και την Μαλαισία- βρίσκονται λίγο πριν μια άνευ προηγουμένου σύγκρουση.

Σύμφωνα με διεθνείς αναλυτές, τα Στενά της Μαλάκκα αποτελούν κρίσιμη αρτηρία του διεθνούς εμπορίου, καθώς από εκεί διέρχεται πάνω από το 1/5 της παγκόσμιας ναυτιλιακής κίνησης και τεράστιες ποσότητες πετρελαίου, LNG και εμπορευμάτων με προορισμό κυρίως την Κίνα, την Ιαπωνία και τη Νότια Κορέα.

Το 2025 καταγράφηκαν πάνω από 102.000 διελεύσεις πλοίων, επιβεβαιώνοντας τη στρατηγική τους σημασία.

Η γεωγραφία του στενού -που σε ορισμένα σημεία περιορίζεται στα 2,7 χιλιόμετρα- το καθιστά εξαιρετικά ευάλωτο σε ατυχήματα, καθυστερήσεις ή ακόμα και στοχευμένες επιθέσεις.

Ήδη καταγράφονται δεκάδες περιστατικά πειρατείας και ένοπλων ληστειών, που κανείς δεν γνωρίζει αν είναι απλές ληστείες ή πράξεις κατόπιν εντολής ενώ μια πιθανή κρίση θα μπορούσε να προκαλέσει σοβαρή διαταραχή στις παγκόσμιες εφοδιαστικές αλυσίδες.

Η κατάσταση έχει ανοίξει την συζήτηση και για πιθανή επιβολή τελών διέλευσης από παράκτια κράτη, όπως η Ινδονησία, κάτι που όμως προσκρούει στο διεθνές δίκαιο της ελεύθερης ναυσιπλοΐας.

Παράλληλα, χώρες όπως η Σιγκαπούρη και η Μαλαισία επιμένουν στη διατήρηση της ελεύθερης διέλευσης, με την ένταση σε διπλωματικό πεδίο να είναι προ των πυλών.

Για την Κίνα, η εξάρτηση από τα Στενά της Μαλάκκα δημιουργεί αυτό που αποκαλείται «Malacca Dilemma», καθώς σχεδόν όλες οι ενεργειακές της εισαγωγές περνούν από εκεί, καθιστώντας την ιδιαίτερα ευάλωτη σε γεωπολιτικές εντάσεις με τις ΗΠΑ.

Παρά τις προσπάθειες για εναλλακτικές διαδρομές, όπως αγωγοί και χερσαία έργα στο πλαίσιο του Belt and Road ή παρακάμψεις μέσω άλλων στενών της Ινδονησίας, η Μαλάκκα παραμένει η πιο αποδοτική και οικονομική επιλογή και για την Κίνα είναι η κόκκινη γραμμή.

Συνολικά, η κρίση στον Περσικό Κόλπο αναδεικνύει πόσο αλληλένδετα είναι τα παγκόσμια ενεργειακά δίκτυα, με κάθε αναταραχή στα Στενά του Ορμούζ να μεταφέρεται σχεδόν άμεσα και να εντείνει τις πιέσεις σε ένα ήδη ευάλωτο παγκόσμιο θαλάσσιο «οδικό» σύστημα, όπως αυτό της Μαλάκκα.