Στενά του Ορμούζ: Η αποκλιμάκωση στις τιμές των καυσίμων θα καθυστερήσει για μήνες

Οι ειδικοί προειδοποιούν ότι παρόλο τη συμφωνία για την επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ, η αποκλιμάκωση στις τιμές των καυσίμων ενδέχεται να καθυστερήσει για μήνες.

Οι τιμές της βενζίνης αποτέλεσαν έναν από τους πιο άμεσους τρόπους με τους οποίους οι καταναλωτές βίωσαν τις επιπτώσεις της σύγκρουσης με το Ιράν.

Σύμφωνα με την AAA στην Αλαμπάμα, η μέση τιμή της απλής αμόλυβδης στις ΗΠΑ διαμορφώνεται στα 3,85 δολάρια ανά γαλόνι, έναντι 3,01 δολαρίων μόλις πριν από έναν μήνα, καταγράφοντας σημαντική αύξηση.

Η ίδια εικόνα επικρατεί φυσικά σε όλες τις περιοχές του πλανήτη, από την Ευρώπη, ως την Ασία και την Αυστραλία, εντείνοντας τους φόβους για έκρηξη πληθωρισμού.

Μετά τη συμφωνία για επαναλειτουργία του κρίσιμου θαλάσσιου διαύλου, πολλοί οδηγοί αναρωτιούνται πότε θα αρχίσουν να υποχωρούν οι τιμές.

Ωστόσο, σύμφωνα με το NBC, η ανακούφιση δεν αναμένεται άμεσα. Η εκεχειρία έχει προσωρινό χαρακτήρα, διάρκειας δύο εβδομάδων, ενώ η αβεβαιότητα και οι καθυστερήσεις στις μεταφορές ενδέχεται να επιμηκύνουν τον χρόνο μέχρι να φανεί η μείωση των τιμών στην αντλία.

Τα Στενά του Ορμούζ αποτελούν μία από τις σημαντικότερες ενεργειακές αρτηρίες παγκοσμίως, καθώς μέσω αυτών διακινείται περίπου το 20% της ημερήσιας παγκόσμιας προσφοράς πετρελαίου. Κάθε διαταραχή στη διέλευση έχει άμεσο αντίκτυπο στις αγορές ενέργειας και, τελικά, στους καταναλωτές.

Παρότι οι τιμές του πετρελαίου έχουν υποχωρήσει περίπου 15% μετά τη συμφωνία (κάποια στιγμή έφτασαν να υποχωρούν και 18%), αυτό δεν μεταφράζεται αυτομάτως σε φθηνότερα καύσιμα.

Σύμφωνα με το NBC, η θαλάσσια οδός παραμένει επιβαρυμένη μετά το παρατεταμένο κλείσιμο, με μεγάλες ποσότητες πετρελαίου να αναμένουν διέλευση.

Ως αποτέλεσμα, μπορεί να χρειαστούν εβδομάδες ή ακόμη και μήνες μέχρι να αποκατασταθεί πλήρως η ροή εφοδιασμού και να υπάρξει αισθητή μείωση στις τιμές της βενζίνης.

Παραμένει, πάντως, ασαφές το ακριβές χρονοδιάγραμμα πλήρους επαναλειτουργίας των Στενών του Ορμούζ.

Αναφορές για διέλευση μόλις 10-15 πλοίων την ημέρα

Όπως, πάντως, μεταδίδει το investinglive, υπάρχουν αναφορές ότι το Ιράν θα επιτρέπει τη διέλευση μόλις 10 έως 15 πλοίων ημερησίως μέσω των Στενών του Ορμούζ, οι οποίες μεταβάλλουν σημαντικά το αφήγημα των αγορών, μετατοπίζοντας την εικόνα από μια προσωρινή διαταραχή σε έναν ενδεχόμενο δομικό περιορισμό της παγκόσμιας προσφοράς πετρελαίου.

Ακόμη και με εκεχειρία σε ισχύ, οι περιορισμένες ροές και το αυξημένο κόστος ενδέχεται να διατηρήσουν τις τιμές του αργού σε υψηλά επίπεδα, να ενισχύσουν τις πληθωριστικές πιέσεις διεθνώς και να συντηρήσουν τη μεταβλητότητα, αυξάνοντας παράλληλα τα γεωπολιτικά ασφάλιστρα κινδύνου που συνδέονται με την ενεργειακή ασφάλεια και τη ναυσιπλοΐα.

Σύμφωνα με πληροφορίες που διακινούνται μέσω κοινωνικών δικτύων, κατά τη διάρκεια της εκεχειρίας θα επιτρέπεται η διέλευση μόνο 10 έως 15 πλοίων ημερησίως από τα Στενά του Ορμούζ, κατόπιν έγκρισης των ιρανικών αρχών και σε συντονισμό με το Ναυτικό των Φρουρών της Επανάστασης (IRGC), ενώ φέρεται να προβλέπεται και καταβολή διοδίων.

Παράλληλα, οι Ηνωμένες Πολιτείες εμφανίζονται διατεθειμένες να προχωρήσουν στην αποδέσμευση των δεσμευμένων ιρανικών κεφαλαίων.

Οι ίδιες πηγές αναφέρουν ότι, ακόμη και σε περίπτωση οριστικής συμφωνίας, τα Στενά δεν θα επανέλθουν στο προηγούμενο καθεστώς πλήρους ελευθερίας ναυσιπλοΐας.

Κατά την ίδια περίοδο, οι διαπραγματεύσεις αναμένεται να βασιστούν σε ένα 10-σημείων σχέδιο του Ιράν, όπως αυτό αποτυπώνεται σε ανακοίνωση του Ανώτατου Συμβουλίου Εθνικής Ασφάλειας της χώρας, ενώ σε περίπτωση αποτυχίας επίτευξης συμφωνίας, οι εχθροπραξίες ενδέχεται να επαναληφθούν.

Εφόσον επιβεβαιωθούν, οι λεπτομέρειες αυτές υποδηλώνουν ότι η επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ θα είναι πολύ πιο περιορισμένη από ό,τι αρχικά εκτιμάτο, εντείνοντας τις ανησυχίες ότι οι παγκόσμιες ροές ενέργειας μπορεί να παραμείνουν υπό δομική πίεση ακόμη και σε συνθήκες προσωρινής αποκλιμάκωσης.

Με βάση τις διαθέσιμες πληροφορίες που συνδέονται με τη διαπραγματευτική στάση της Τεχεράνης, η ναυσιπλοΐα θα υπόκειται σε αυστηρό έλεγχο κατά τη διάρκεια της εκεχειρίας, με πολύ περιορισμένο αριθμό διελεύσεων ημερησίως.

Η διαδικασία θα απαιτεί έγκριση από τις ιρανικές αρχές και συντονισμό με το IRGC, ενώ η επιβολή τελών διέλευσης συνιστά σημαντική απόκλιση από το μέχρι πρότινος καθεστώς των Στενών ως ανοικτής διεθνούς θαλάσσιας οδού.

Ιδιαίτερη σημασία έχει ότι η πρόταση αφήνει ανοιχτό το ενδεχόμενο τα Στενά να μην επανέλθουν πλήρως στην πρότερη κατάσταση ακόμη και μετά από μια συνολική συμφωνία.

Αυτό δημιουργεί προοπτική μιας μακροπρόθεσμης δομικής αλλαγής σε έναν από τους σημαντικότερους ενεργειακούς διαύλους παγκοσμίως, μέσω του οποίου διακινείται περίπου το 20% της παγκόσμιας προσφοράς πετρελαίου.

Οι περιορισμοί φαίνεται να εντάσσονται στο ευρύτερο σχέδιο 10 σημείων του Ιράν, το οποίο βρίσκεται υπό διαπραγμάτευση με τις ΗΠΑ και αναμένεται να αποτελέσει αντικείμενο συζητήσεων στις επικείμενες συνομιλίες στο Ισλαμαμπάντ.

Το πλαίσιο αυτό φέρεται να περιλαμβάνει, πέραν των ζητημάτων ναυσιπλοΐας και ασφάλειας, και οικονομικές διατάξεις, όπως η αποδέσμευση ιρανικών περιουσιακών στοιχείων.

Παρά το γεγονός ότι η εκεχειρία παρουσιάζεται ως βήμα αποκλιμάκωσης, οι συγκεκριμένοι όροι αναδεικνύουν την πολυπλοκότητα και τον υπό όρους χαρακτήρα της συμφωνίας.

Ο περιορισμένος αριθμός διελεύσεων εγείρει άμεσα ερωτήματα για συμφόρηση στην εφοδιαστική αλυσίδα, καθυστερήσεις στις μεταφορές και διατήρηση ανοδικών πιέσεων στις τιμές της ενέργειας, ακόμη και χωρίς ενεργές πολεμικές επιχειρήσεις.

Επιπλέον, η ρητή πρόβλεψη ότι οι εχθροπραξίες θα επαναληφθούν σε περίπτωση αποτυχίας των διαπραγματεύσεων δημιουργεί ένα δίπολο για τις αγορές: είτε μια συμφωνία που θα αναδιαμορφώσει τις ενεργειακές ισορροπίες της περιοχής είτε μια ταχεία επιστροφή στην κλιμάκωση.

Σε ευρύτερο επίπεδο, η εξέλιξη αυτή υπογραμμίζει ότι ο οικονομικός αντίκτυπος της σύγκρουσης ενδέχεται να επιμείνει ακόμη και σε περίπτωση παύσης των συγκρούσεων.

Αντί για μια καθαρή αποκλιμάκωση, διαφαίνεται μια πιο ελεγχόμενη και πολιτικοποιημένη διαχείριση των ενεργειακών ροών, με το Ιράν να επιδιώκει αυξημένο έλεγχο στη διέλευση μέσω των Στενών του Ορμούζ.

Για τις διεθνείς αγορές, αυτό σηματοδοτεί μετάβαση από ένα απλό «ασφάλιστρο πολεμικού κινδύνου» σε έναν πιο παγιωμένο διαρθρωτικό κίνδυνο προσφοράς, με επιπτώσεις στις τιμές του πετρελαίου, στις πληθωριστικές προσδοκίες και στη γεωπολιτική σταθερότητα.