Φωτιές-εφιάλτης στα εργοστάσια ανακύκλωσης: Οι «κρυφοί» κίνδυνοι που απειλούν τις εγκαταστάσεις

Οι συνεχείς πυρκαγιές σε μονάδες ανακύκλωσης φέρνουν ξανά στο προσκήνιο το ζήτημα της ασφάλειας των εγκαταστάσεων, με τις υψηλές θερμοκρασίες του καλοκαιριού και τα εύφλεκτα υλικά να δημιουργούν ένα ιδιαίτερα επικίνδυνο σκηνικό.

Η μεγάλη φωτιά στο εργοστάσιο ανακύκλωσης στο Ωραιόκαστρο Θεσσαλονίκης ανέδειξε για ακόμη μία φορά τους κινδύνους από την αποθήκευση μεγάλων ποσοτήτων πλαστικών, χαρτιού, ελαστικών και άλλων υλικών.

Το περιστατικό, που ακολούθησε φωτιά σε περιαστική περιοχή και επεκτάθηκε στη μονάδα, προκάλεσε εκτεταμένο τοξικό νέφος και επανέφερε τη συζήτηση για τα μέτρα πυροπροστασίας.

Τα στοιχεία δείχνουν ότι δεν πρόκειται για μεμονωμένο φαινόμενο. Την τελευταία δεκαετία έχουν καταγραφεί περισσότερες από 40 πυρκαγιές σε χώρους ανακύκλωσης στην Ελλάδα, με αρκετές εγκαταστάσεις να καταστρέφονται ολοσχερώς.

Μόνο το 2025 σημειώθηκαν τουλάχιστον έξι σοβαρά περιστατικά σε μονάδες ανακύκλωσης, μεταξύ άλλων σε Ασπρόπυργο, Κιλκίς, Σίνδο, Ριτσώνα, Αλεξανδρούπολη και Μυτιλήνη.

Κοινός παρονομαστής πολλών περιστατικών ήταν τα ανεπαρκή μέτρα ασφαλείας, η πλημμελής φύλαξη των υλικών και προβλήματα στη συντήρηση του εξοπλισμού.

Οι ειδικοί επισημαίνουν ότι οι καλοκαιρινοί μήνες αποτελούν την πιο κρίσιμη περίοδο, καθώς οι υψηλές θερμοκρασίες αυξάνουν τον κίνδυνο αυτανάφλεξης σε συμπιεσμένα υλικά.

Οι μπαταρίες λιθίου ο μεγαλύτερος κίνδυνος

Ο σημαντικότερος νέος παράγοντας κινδύνου είναι οι μπαταρίες λιθίου, οι οποίες καταλήγουν συχνά λανθασμένα στους κάδους ανακύκλωσης.

Όταν συμπιέζονται μέσα στα μηχανήματα διαλογής, μπορούν να προκαλέσουν εκρήξεις και να αναπτύξουν θερμοκρασίες που ξεπερνούν τους 600 βαθμούς Κελσίου.

Η φωτιά που προκαλείται εξαπλώνεται πολύ γρήγορα, λόγω της μεγάλης ποσότητας εύφλεκτων υλικών που υπάρχουν στις εγκαταστάσεις.

Για τον λόγο αυτό οι μπαταρίες δεν πρέπει να απορρίπτονται στους μπλε κάδους, αλλά σε ειδικά σημεία συλλογής.

Πόσες μονάδες λειτουργούν στην Ελλάδα

Στη χώρα λειτουργούν περίπου 35 έως 40 Κέντρα Διαλογής Ανακυκλώσιμων Υλικών (ΚΔΑΥ) και συνολικά 200 έως 300 αδειοδοτημένες μονάδες ανακύκλωσης.

Ωστόσο, εκτιμάται ότι υπάρχουν και εκατοντάδες χώροι συγκέντρωσης ανακυκλώσιμων υλικών με ασαφές καθεστώς λειτουργίας και ανεπαρκή μέτρα προστασίας.

Παγκόσμιο πρόβλημα οι πυρκαγιές στην ανακύκλωση

Το φαινόμενο δεν αφορά μόνο την Ελλάδα. Σε διεθνές επίπεδο, οι μονάδες διαχείρισης αποβλήτων αντιμετωπίζουν αυξανόμενο κίνδυνο λόγω της μεγαλύτερης παρουσίας μπαταριών λιθίου στα απορρίμματα.

Οι ειδικοί κάνουν λόγο για μια νέα πραγματικότητα στον κλάδο, όπου απαιτούνται αυστηρότερα μέτρα πρόληψης, καλύτερη ανίχνευση πυρκαγιών και ταχύτερα συστήματα κατάσβεσης.

Η πρόκληση για τις επιχειρήσεις ανακύκλωσης είναι πλέον διπλή: να συνεχίσουν να αποτελούν βασικό κομμάτι της κυκλικής οικονομίας, αλλά με πολύ αυστηρότερους κανόνες ασφαλείας.