Θάνατος Γ.Μαζωνάκη: Η ΑΑΔΕ ανοίγει τον φάκελο των ιατρικών μηχανημάτων – Έλεγχοι σε εισαγωγείς, γιατρούς & κλινικές

Ευρύτερες διαστάσεις λαμβάνουν οι έλεγχοι που ξεκίνησαν με αφορμή τον θάνατο του Γιώργου Μαζωνάκη στο ιατρείο της Ιωάννας Γάκα και του Ηλία Θεοδωρόπουλου στο Κολωνάκι, καθώς οι ελεγκτικές αρχές στρέφουν πλέον την προσοχή τους συνολικά στην αγορά ιατρικού εξοπλισμού.

Το υπουργείο Υγείας έχει ήδη προαναγγείλει ελέγχους, ενώ, σύμφωνα με πληροφορίες, παράλληλη δράση αναμένεται από ειδικά κλιμάκια της ΑΑΔΕ.

Στο επίκεντρο θα βρεθούν οι εταιρείες εισαγωγής και διακίνησης ιατρικών μηχανημάτων, αλλά και το πελατολόγιό τους, ώστε να διασταυρωθεί η πορεία κάθε εξοπλισμού από την εισαγωγή μέχρι την τελική χρήση του.

Οι έλεγχοι αναμένεται να κινηθούν σε δύο επίπεδα:

Το πρώτο αφορά το τελωνειακό σκέλος. Οι ελεγκτές θα εξετάσουν τα παραστατικά που συνοδεύουν τα μηχανήματα κατά την εισαγωγή τους και θα πραγματοποιήσουν διασταυρώσεις για να διαπιστωθεί ποια εταιρεία εισήγαγε τον εξοπλισμό, ποιος τον αγόρασε, τι ακριβώς αγοράστηκε και από ποιον προμηθευτή.

Το δεύτερο επίπεδο αφορά τη φορολογική εικόνα των επιχειρήσεων και των επαγγελματιών που προμηθεύτηκαν τα μηχανήματα. Τιμολόγια, δαπάνες, δηλωθέντα έσοδα και φορολογικά στοιχεία θα συγκριθούν μεταξύ τους, ώστε να εντοπιστούν τυχόν αποκλίσεις.

Στην επεξεργασία του μεγάλου όγκου δεδομένων αναμένεται να αξιοποιηθούν και εργαλεία Τεχνητής Νοημοσύνης, προκειμένου να εντοπίζονται ταχύτερα μοτίβα και περιπτώσεις που χρήζουν περαιτέρω ελέγχου.

Η υπόθεση του ιατρείου της Καρνεάδου αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα του εύρους που μπορεί να λάβει μια τέτοια έρευνα. Κλιμάκια της ΑΑΔΕ είχαν πραγματοποιήσει έλεγχο στο ιατρείο και είχαν εξετάσει τη φορολογική εικόνα των δύο γιατρών και της επιχείρησης.

Στο πλαίσιο της έρευνας εξετάστηκαν, μεταξύ άλλων, τραπεζικοί λογαριασμοί και κινήσεις, καταθέσεις, συναλλαγές μέσω καρτών, τιμολόγια, αποδείξεις, δαπάνες, δηλωθέντα έσοδα, καθώς και συναλλαγές μεταξύ επιχειρήσεων που συνδέονται μεταξύ τους.

Παράλληλα, ανάλογα με την εξέλιξη ενός φορολογικού ελέγχου, οι αρχές μπορούν να αναζητήσουν πρόσθετα στοιχεία από τρίτους, όπως προμηθευτές και παρόχους ψηφιακών υπηρεσιών, ενώ μπορούν να αξιοποιηθούν και στοιχεία από τραπεζικά ιδρύματα του εξωτερικού όταν υπάρχουν ενδείξεις για λογαριασμούς ή επενδύσεις εκτός Ελλάδας.

Η νέα ελεγκτική έρευνα στην αγορά ιατρικού εξοπλισμού μπορεί έτσι να λειτουργήσει αντίστροφα: από τις εταιρείες που εισάγουν και διαθέτουν τα μηχανήματα να εντοπίζονται οι αγοραστές και στη συνέχεια να εξετάζεται εάν οι σχετικές αγορές και η χρήση του εξοπλισμού αποτυπώνονται κανονικά στη φορολογική τους εικόνα.

Στην περίπτωση της Καρνεάδου, στο πλαίσιο των ερευνών εξετάζεται μεταξύ άλλων και η χρήση συγκεκριμένων μηχανημάτων για ιατρικές υπηρεσίες, καθώς και το κατά πόσο τα σχετικά έσοδα είχαν αποτυπωθεί στα φορολογικά στοιχεία.

Το εύρος της αγοράς δείχνει και το μέγεθος της έρευνας που θα μπορούσε να ακολουθήσει. Στον Σύνδεσμο Επιχειρήσεων Ιατρικών και Βιοτεχνολογικών Προϊόντων είναι εγγεγραμμένες 183 εταιρείες, οι οποίες καλύπτουν σημαντικό τμήμα της ελληνικής αγοράς. Σύμφωνα με κλαδική έρευνα της ICAP, περίπου 90 επιχειρήσεις συγκεντρώνουν το μεγαλύτερο μέρος της δραστηριότητας.

Παράλληλα, στον κλάδο δραστηριοποιούνται περισσότερες από 400 μικρότερες επιχειρήσεις, περίπου 170 από τις οποίες βρίσκονται στην Αττική, πολλές με τη μορφή ΙΚΕ.

Στην υπόθεση της Καρνεάδου έχει καταγραφεί και εταιρεία που ιδρύθηκε το 2025 και συνδεόταν με το συγκεκριμένο ιατρείο, έχοντας ως αντικείμενο την προμήθεια των επίμαχων μηχανημάτων.

Η έρευνα δεν περιορίζεται, πάντως, στην ελληνική αγορά. Αντίστοιχες υποθέσεις φορολογικής απάτης έχουν απασχολήσει και τις αμερικανικές αρχές.

Σε μία από αυτές, κατασκευαστής ιατρικού εξοπλισμού από τη Φλόριντα καταδικάστηκε για φοροδιαφυγή ύψους σχεδόν 2,4 εκατ. δολαρίων.

Σύμφωνα με την υπόθεση, έσοδα της επιχείρησης διοχετεύονταν σε λογαριασμούς καταπιστεύματος και στη συνέχεια χρησιμοποιούνταν για προσωπικές δαπάνες.

Πρόκειται για έναν κλάδο με ιδιαίτερα μεγάλο οικονομικό αποτύπωμα. Μελέτη του αμερικανικού υπουργείου Εμπορίου εκτιμά ότι η ελληνική αγορά ιατροτεχνολογικών προϊόντων αναμένεται να αυξάνεται κατά περίπου 3,8% ετησίως και να φτάσει σε αξία τα 1,5 δισ. δολάρια έως το 2028.

Πάνω από το 80% των ιατροτεχνολογικών προϊόντων που διατίθενται στην Ελλάδα εισάγεται από το εξωτερικό, καθώς η εγχώρια παραγωγή δεν καλύπτει τον εξοπλισμό υψηλής αξίας.

Στην αγορά έχουν ισχυρή παρουσία αμερικανικές εταιρείες όπως οι General Electric, Johnson & Johnson, Medtronic και Boston Scientific.

Οι ΗΠΑ κατατάσσονται στην έκτη θέση μεταξύ των χωρών προέλευσης, πίσω από την Ολλανδία, τη Γερμανία, το Βέλγιο, την Ιταλία και τη Γαλλία. Εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης, σημαντική παρουσία έχει η Κίνα, με εταιρείες όπως η Mindray και η United Imaging.

Όλα τα ιατροτεχνολογικά προϊόντα που διατίθενται στην ελληνική αγορά πρέπει να πληρούν τις προβλεπόμενες ευρωπαϊκές απαιτήσεις, ενώ ο ΕΟΠΥΥ διατηρεί δικό του μητρώο για την έγκριση ιατροτεχνολογικών προϊόντων.

Οι επιχειρήσεις του κλάδου συνεργάζονται είτε με τοπικούς εταίρους για την κάλυψη των ευρωπαϊκών και ελληνικών απαιτήσεων είτε μέσω τοπικών υποκαταστημάτων.

Με την έρευνα να επεκτείνεται πλέον από μια συγκεκριμένη υπόθεση σε ολόκληρη την αλυσίδα εισαγωγής, εμπορίας και χρήσης ιατρικού εξοπλισμού, οι επόμενες διασταυρώσεις αναμένεται να δείξουν εάν υπάρχουν περιπτώσεις που χρήζουν περαιτέρω φορολογικού ή τελωνειακού ελέγχου.