Ν.Μαδούρο: Ο οδηγός λεωφορείου που έγινε πρόεδρος της Βενεζουέλας

Ο Νικολάς Μαδούρο συνελήφθη και μεταφέρθηκε αεροπορικώς εκτός της χώρας, βάζοντας τέλος σε μια από τις πιο μακροβιότερες ηγεσίες της Λατινικής Αμερικής.

Ο άνθρωπος που κυβέρνησε τη χώρα για περισσότερο από μια δεκαετία, συχνά φορώντας τη χαρακτηριστική αθλητική φόρμα, ταύτισε την πολιτική του πορεία με μια περίοδο έντονης πολιτικής πόλωσης και βαθιάς οικονομικής κρίσης της χώρας.

Ο Νικολάς Μαδούρο ανέλαβε την προεδρία το 2013, μετά τον θάνατο του Ούγκο Τσάβες, του χαρισματικού ηγέτη της λεγόμενης «μπολιβαριανής επανάστασης» και πολιτικού του μέντορα.

Σε αντίθεση με τον Τσάβες, ο οποίος διέθετε έντονη λαϊκή απήχηση, ο Μαδούρο δεν κατάφερε ποτέ να κερδίσει την ίδια αποδοχή.

Η πολιτική του διαδρομή, ωστόσο, υπήρξε ενδεικτική της ανόδου του μέσα από τις δομές του τσαβισμού.

Ξεκίνησε ως οδηγός λεωφορείου, αναδείχθηκε σε συνδικαλιστή, εξελίχθηκε σε υπουργό Εξωτερικών και τελικά σε αντιπρόεδρο πριν διαδεχθεί τον Τσάβες στην εξουσία.

Η προεδρία του συνέπεσε με τη βαθύτερη οικονομική κρίση στην ιστορία της Βενεζουέλας.

Η οικονομία, ήδη επιβαρυμένη επί Τσάβες, με αυστηρούς ελέγχους τιμών και εκτεταμένα επιδόματα που εξάντλησαν τα κρατικά ταμεία, κατέρρευσε όταν έπεσαν οι διεθνείς τιμές του πετρελαίου τη δεκαετία του 2010.

Η χώρα, εξαρτημένη σχεδόν αποκλειστικά από τα έσοδα του πετρελαίου, βρέθηκε να μην μπορεί να εισάγει βασικά αγαθά, όπως τρόφιμα και φάρμακα.

Η απάντηση της κυβέρνησης Μαδούρο ήταν η εκτεταμένη εκτύπωση χρήματος, η οποία οδήγησε σε υπερπληθωρισμό και ουσιαστική απαξίωση του εθνικού νομίσματος. Την κρίση επιδείνωσαν η εκτεταμένη διαφθορά και οι διεθνείς κυρώσεις.

Η επιδείνωση των οικονομικών συνθηκών όξυνε τη δυσαρέσκεια στο εσωτερικό της χώρας και ενέτεινε το κλίμα αντιπαράθεσης ανάμεσα στην κυβέρνηση και μεγάλα τμήματα της κοινωνίας, με τις κοινωνικές εντάσεις να λαμβάνουν όλο και πιο μαζικά χαρακτηριστικά.

Αντί για πολιτικό διάλογο, ο Μαδούρο απάντησε στη λαϊκή δυσαρέσκεια με καταστολή. Οι μαζικές διαδηλώσεις αντιμετωπίστηκαν βίαια, ενώ ο ίδιος κατηγορήθηκε διεθνώς για νοθεία στις προεδρικές εκλογές του 2018 και του 2024, γεγονός που οδήγησε πολλές χώρες να αμφισβητήσουν ανοιχτά τη νομιμότητά του.

Εκείνη την περίοδο περισσότερο από το ένα τέταρτο του πληθυσμού -περίπου 8 εκατομμύρια άνθρωποι- εγκατέλειψαν τη χώρα, δημιουργώντας μία από τις μεγαλύτερες μεταναστευτικές κρίσεις παγκοσμίως.

Η σύγκρουσή του με τις Ηνωμένες Πολιτείες υπήρξε κεντρικό στοιχείο της διακυβέρνησής του. Η ακροαριστερή, αντιιμπεριαλιστική ιδεολογία της «μπολιβαριανής επανάστασης» αντιμετώπιζε τον αμερικανικό καπιταλισμό ως εχθρό.

Οι ΗΠΑ, από την πλευρά τους, κατήγγειλαν την πολιτική καταστολή και αναγνώρισαν υποψηφίους της αντιπολίτευσης ως νόμιμους προέδρους μετά τις αμφισβητούμενες εκλογές.

Κατά τη διάρκεια της προεδρίας Τραμπ, η αντιπαράθεση κλιμακώθηκε. Ο Ντόναλντ Τραμπ κατηγόρησε τον Μαδούρο ότι ευθύνεται για τη μαζική μετανάστευση Βενεζουελάνων προς τις ΗΠΑ, ότι «έκλεψε» αμερικανικό πετρέλαιο και ότι λειτουργεί ως ηγέτης καρτέλ ναρκωτικών.