Τουρκία: Στη φυλακή πέντε υψηλόβαθμα στελέχη της Tera και της Pusula για το σκάνδαλο των funds

Στη φυλακή οδηγήθηκαν πέντε υψηλόβαθμα στελέχη χρηματοοικονομικών εταιρειών στην Τουρκία, καθώς κλιμακώνεται η έρευνα για την υπόθεση των επενδυτικών funds που προκάλεσε ισχυρές αναταράξεις στη χρηματιστηριακή αγορά της χώρας.

Μεταξύ των συλληφθέντων είναι ο πρόεδρος της Tera Yatırım Holding, Εμρέ Τεζμέν, τα στελέχη της Tera Εμρέ Αλκίν, Κερέμ Αλκίν και Αλπέρ Οζτούρκ, καθώς και ο πρόεδρος της Pusula Holding, Σερντάρ Τουρχάν.

Οι πέντε είχαν τεθεί υπό κράτηση στις 19 Σεπτεμβρίου και μετά την ολοκλήρωση των ανακριτικών διαδικασιών οδηγήθηκαν ενώπιον δικαστηρίου, το οποίο αποφάσισε την προφυλάκισή τους.

Η έρευνα αφορά συναλλαγές στην τουρκική κεφαλαιαγορά και πιθανές παραβάσεις που συνδέονται με τη λειτουργία και τη διαχείριση επενδυτικών κεφαλαίων. Οι Αρχές εξετάζουν μεταξύ άλλων τις χρηματικές ροές και τις κινήσεις περιουσιακών στοιχείων των εμπλεκομένων.

Στο μικροσκόπιο οι μεταφορές χρημάτων

Οι τουρκικές Αρχές έχουν ζητήσει αναλυτικά στοιχεία για τις μεταφορές χρημάτων και κρυπτονομισμάτων προς το εξωτερικό από το 2024, ενώ ερευνώνται και οι οικονομικές κινήσεις στενών συγγενών των προσώπων που βρίσκονται στο στόχαστρο της έρευνας.

Παράλληλα, έχουν επιβληθεί μέτρα σε περιουσιακά στοιχεία και οικονομικές συναλλαγές που συνδέονται με στελέχη εταιρειών του χρηματοοικονομικού κλάδου.

Στο επίκεντρο βρίσκονται funds τα οποία είχαν σημαντικές τοποθετήσεις σε μετοχές με περιορισμένη ελεύθερη διασπορά. Η συγκέντρωση μεγάλων θέσεων σε τέτοιους τίτλους μπορεί να περιορίσει τη ρευστότητα και να προκαλέσει μεγάλες μεταβολές στις αποτιμήσεις τους.

Οι τουρκικές Αρχές εξετάζουν επίσης το ενδεχόμενο συγκεκριμένες μετοχές να χρησιμοποιούνταν ως εγγυήσεις για τη λήψη βραχυπρόθεσμης χρηματοδότησης, η οποία στη συνέχεια διοχετευόταν εκ νέου στην αγορά.

Το μοντέλο αυτό έχει περιγραφεί από τον Τούρκο υπουργό Δικαιοσύνης ως σύστημα «τύπου Ponzi», χαρακτηρισμός που αφορά την υπό διερεύνηση λειτουργία των συγκεκριμένων δομών και όχι τελεσίδικη δικαστική κρίση.

131 funds σε διαδικασία ρευστοποίησης

Η κρίση έχει ήδη οδηγήσει σε παρέμβαση της τουρκικής Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς.

Η εποπτική Αρχή έδωσε εντολή για τη ρευστοποίηση 131 επενδυτικών funds, τα οποία διαχειρίζονται επτά εταιρείες. Η κίνηση εντάσσεται στα μέτρα που λαμβάνονται μετά τις σοβαρές πιέσεις που δέχθηκαν τα επενδυτικά κεφάλαια και τις δυσκολίες στην κάλυψη αιτημάτων εξαγοράς.

Σύμφωνα με τις διαθέσιμες αναφορές, εκατοντάδες χιλιάδες επενδυτές έχουν έκθεση στα συγκεκριμένα κεφάλαια, με τις εκτιμήσεις για τον αριθμό των επηρεαζόμενων επενδυτών να διαφέρουν ανάλογα με τον τρόπο καταμέτρησης των λογαριασμών και των φυσικών προσώπων.

Η κρίση έγινε εμφανής στις 16 Σεπτεμβρίου, όταν η Tera ανακοίνωσε ότι δεν μπορούσε να ικανοποιήσει ορισμένα αιτήματα εξαγοράς μεριδίων, μετά τις μαζικές εκροές κεφαλαίων. Το γεγονός ενίσχυσε τις πιέσεις και οδήγησε σε επιθετικές πωλήσεις στην τουρκική αγορά.

Η Tera στο επίκεντρο

Η Tera έχει βρεθεί στο επίκεντρο της υπόθεσης, καθώς η χρηματιστηριακή της πορεία είχε καταγράψει εξαιρετικά μεγάλη άνοδο τα προηγούμενα χρόνια.

Η απότομη αύξηση των αποτιμήσεων ορισμένων μετοχών, σε συνδυασμό με τη χαμηλή ελεύθερη διασπορά και τη μεγάλη συγκέντρωση θέσεων σε συγκεκριμένα funds, αποτέλεσε έναν από τους βασικούς παράγοντες που εξετάζουν οι Αρχές.

Όταν άρχισαν οι μαζικές αιτήσεις εξαγοράς, οι διαχειριστές βρέθηκαν αντιμέτωποι με ένα πρόβλημα ρευστότητας: οι επενδυτές ζητούσαν τα χρήματά τους, ενώ μεγάλο μέρος των χαρτοφυλακίων ήταν τοποθετημένο σε μετοχές που δεν μπορούσαν να ρευστοποιηθούν εύκολα χωρίς σημαντικές απώλειες.

Το φαινόμενο μεταφέρθηκε γρήγορα και στην ευρύτερη αγορά.

Ισχυρές πιέσεις στο Χρηματιστήριο της Κωνσταντινούπολης

Η αναταραχή στα funds προκάλεσε σημαντικές απώλειες και στο Χρηματιστήριο της Κωνσταντινούπολης. Ο BIST 100 κατέγραψε πτώση άνω του 8% την προηγούμενη εβδομάδα, τη μεγαλύτερη εβδομαδιαία υποχώρηση από τον Μάρτιο του 2025, σύμφωνα με το Reuters.

Παράλληλα, οι τουρκικές Αρχές ανακοίνωσαν αλλαγές στους κανόνες της αγοράς και προχώρησαν σε μέτρα για την ενίσχυση της ρευστότητας, ενώ το Χρηματιστήριο ανακοίνωσε σημαντικές αλλαγές στη σύνθεση του BIST 100.

Η υπόθεση έχει πλέον πάρει και δικαστικές διαστάσεις, με τις έρευνες να συνεχίζονται για τις συναλλαγές, τις κινήσεις κεφαλαίων και τον τρόπο με τον οποίο δημιουργήθηκαν οι μεγάλες θέσεις στα επίμαχα funds.

Οι τουρκικές Αρχές καλούνται πλέον να διαπιστώσουν αν πίσω από την κατάρρευση υπήρξε οργανωμένη χειραγώγηση της αγοράς ή άλλες παράνομες πρακτικές, ενώ παράλληλα επιχειρούν να περιορίσουν τις επιπτώσεις στους επενδυτές και να αποκαταστήσουν τη λειτουργία της αγοράς.