Στους διαδρόμους της Wall Street αλλά και σε όλα τα οικονομικά κέντρα, εδώ και μήνες αναφέρεται πως ο «απογαλακτισμός» της Ευρώπης από το ρωσικό αέριο δεν είναι απλώς μια γεωπολιτική μετατόπιση, αλλά η αρχή μίας νέας κυριαρχίας για τους Έλληνες εφοπλιστές. Η Ευρώπη αποχαιρετά οριστικά το φθηνό ρωσικό φυσικό αέριο ως το 2028, οι ΗΠΑ θα πουλάνε το δικό τους ακριβό LNG. Κάθε επιπλέον δισεκατομμύριο κυβικά μέτρα αμερικανικού αερίου προς την Ευρώπη σημαίνει περισσότερα δεξαμενόπλοια LNG στα νερά του Ατλαντικού Οι Έλληνες εφοπλιστές ελέγχουν ήδη το 25% της παγκόσμιας χωρητικότητας. Ο ελληνικός στόλος θα είναι ο πιο άμεσα ωφελημένος της ενεργειακής αναδιάταξης. Το κόστος μεταφοράς LNG αυξάνεται, οι ναύλοι εκτοξεύονται, και οι παραγγελίες για νέα πλοία στα ναυπηγεία της Νότιας Κορέας έχουν πάρει φωτιά - αρκετές με ελληνική υπογραφή. Η Ελλάδα, στο μεταξύ, μετατρέπεται σε ενεργειακό κόμβο για τη Νοτιοανατολική Ευρώπη. Με υποδομές όπως η Ρεβυθούσα, η Αλεξανδρούπολη και οι νέοι πλωτοί σταθμοί FSRU, λειτουργεί πλέον ως η «πύλη» του αμερικανικού LNG προς τα Βαλκάνια και την Κεντρική Ευρώπη. Στο παρασκήνιο, οι Έλληνες εφοπλιστές συζητούν απευθείας με αμερικανικούς traders για μακροχρόνιες συνεργασίες. «Όποιος ελέγχει τη ροή του LNG, θα ελέγχει και το νέο ενεργειακό ισοζύγιο της Ευρώπης» λέει χαρακτηριστικά ανώτερο στέλεχος μεγάλης επενδυτικής τράπεζας.  

Το φιλόδοξο πλάνο των 2,5 δισ. ευρώ και οι χρόνοι εκτέλεσης που ανακοινώθηκαν χθες από την κυβέρνηση είναι άλλα λόγια να αγαπιόμαστε. Και αυτό γιατί θα πάρει πολύ χρόνο να υλοποιηθεί και στο μεταξύ κάποιος θα πρέπει να πληρώσει το «μάρμαρο». Μην πούμε μάλιστα ότι αυτός ο κάποιος θα πρέπει να «χρηματοδοτήσει» και τα έργα που εξαγγέλθηκαν χθες. Ο κάποιος είναι ο Έλληνας πολίτης, δηλαδή όλοι μας, μέσω της αύξησης των τιμολογίων. Το έχουμε ξαναπεί όμως, η αύξηση της τιμής του νερού φέρνει παρόμοια αποτελέσματα με αυτήν του ηλεκτρικού ρεύματος. Η ΕΥΔΑΠ θα δαπανήσει 2,5 δισ. ευρώ για τον εκσυγχρονισμό υποδομών και υπηρεσιών. Μεταξύ άλλων, οι επενδύσεις αφορούν νέες γεωτρήσεις, την ενίσχυση του τροφοδοτικού δικτύου της Δ. Αττικής και την αύξηση της παροχής νερού στα Ν. Προάστια, τη μείωση των διαρροών και την εγκατάσταση έξυπνων μετρητών, μονάδες αφαλάτωσης και βέβαια το έργο «Εύρυτος» που αφορά τη μερική εκτροπή των Κρικελιώτη και Καρπενησιώτη προς Εύηνο. Σχολιάζοντας το χθεσινό «πακέτο» μέτρων για την αντιμετώπιση της λειψυδρίας, παράγοντες της αγοράς ανέφεραν πως τώρα αρχίζουν τα πραγματικά δύσκολα. Ο σχεδιασμός είναι καλός και οι προθέσεις ακόμη καλύτερες, επισημαίνουν. Ωστόσο, όλα θα κριθούν στο πεδίο της εφαρμογής και της ταχείας υλοποίησης των έργων ύψους 2,5 δισ. ευρώ που ανακοινώθηκαν. Και αυτό καθώς –τουλάχιστον σε ό,τι αφορά τα τεχνικά έργα– η χώρα έχει να επιδείξει ιστορικό καθυστερήσεων και παλινωδιών. Ένα από τα πιο χαρακτηριστικά παραδείγματα είναι το φράγμα Ασωπού Κορινθίας, το οποίο επρόκειτο να ολοκληρωθεί το 2020, αλλά μόλις πριν από λίγες ημέρες επανεκκίνησε η κατασκευή του με στόχο να είναι έτοιμο μέσα στο 2027. Γενικά όποιος ξέρει πως γίνονται τα έργα σε αυτή την χώρα θα πρέπει να σκέφτεται πάντα μία έξτρα πενταετία τουλάχιστον για την ολοκλήρωσή τους. Μέχρι τότε ο πολίτης θα πληρώνει και θα συνεχίσει να το κάνει και μετά.

Δεν έκανε καλή εντύπωση το «χιουμοράκι» του Διευθύνοντος Συμβούλου της ΕΥΔΑΠ, Χάρη Σαχίνη, στη χθεσινή συνέντευξη Τύπου για τα μέτρα κατά της λειψυδρίας. Όταν ρωτήθηκε από δημοσιογράφο για το χρόνιο πρόβλημα των διαρροών, που κοστίζουν εκατοντάδες κυβικά μέτρα νερού καθημερινά, ο Χ. Σαχίνης είπε ότι «του κάνει εντύπωση που δεν υπάρχουν σοβαρότερα θέματα για να απασχολήσουν τα media». Η ατάκα αυτή, ωστόσο, προκάλεσε την άμεση αλλά κομψή παρέμβαση του υπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Σταύρου Παπασταύρου, ο οποίος απάντησε: «Σωστά κάνουν οι δημοσιογράφοι και ασχολούνται με τις διαρροές, γιατί είναι ένα μεγάλο ζήτημα, τη στιγμή που χάνεται νερό και η χώρα αντιμετωπίζει έντονα φαινόμενα λειψυδρίας». Στη συνέχεια, ο Χ. Σαχίνης διευκρίνισε ότι το δίκτυο της ΕΥΔΑΠ είναι εξαιρετικά παλαιό και η πλήρης αντικατάστασή του θα ξεπερνούσε το ύψος των 2,5 δισ. ευρώ του εγκεκριμένου επενδυτικού σχεδίου για την αντιμετώπιση της λειψυδρίας. Γι’ αυτό και, όπως είπε, η εταιρεία στοχεύει να αντιμετωπίσει το 15% των διαρροών και να το κατεβάσει στο 11% επενδύοντας σε τεχνολογικές λύσεις για τον έγκαιρο εντοπισμό και την τοπική αποκατάσταση των διαρροών. Λίγο αργότερα, σε ερώτηση για το πώς θα διαχειριστεί η ΕΥΔΑΠ περιβαλλοντικά τα άλατα που προκύπτουν από τη διαδικασία της αφαλάτωσης (αλμόλοιπο) ο Σαχίνης χαριτολόγησε (πάλι έτσι;) λέγοντας πως «στην ΕΥΔΑΠ έχουμε πολλές λάσπες (εννοώντας και της Ψυττάλειας), κοινώς… κυλιόμαστε στις λάσπες». Δεν ξέρουμε αυτά τα... σόκιν ανέκδοτα τα μαθαίνουν σε σχολές; Η ατάκα προκάλεσε την διακριτική πλην σαφή παρατήρηση του υπουργού: «Αυτό δεν είναι και πολύ κομψό να το λέμε έτσι». Χιούμορ με τις τσέπες των άλλων θα το λέγαμε εμείς. Ειδικά αν σκεφτεί κάποιος τι μισθούς παίρνουν οι καταναλωτές και τι μισθό έχει ο CEO της ΕΥΔΑΠ. Υπάρχει και ένα σχετικό λαϊκό ρητό για το θέμα που εξηγεί τα πάντα ως προς τα «χιουμοριστικά» που ακούστηκαν χθες: «100 ξυλιές επάνω σου (αλλιώς το λέει αλλά δεν το λέμε για λόγους ευπρέπειας) με πονάνε εμένα; Δε με πονάνε».  

Ακόμα δεν τελείωσε το φετινό «ηλεκτροσόκ» που υπέστησαν όσοι ήθελαν να πάνε διακοπές και οι ακτοπλοϊκές απειλούν με νέες αυξήσεις στις τιμές στα εισιτήρια από του χρόνου! Οι επιχειρηματίες της ακτοπλοΐας έχουν βάλει από τώρα εμπρός την “κλάψα” προς αρμοδίους και απειλούν με αυξήσεις εισιτηρίων από τον προσεχή Μάιο. Ανησυχούν για την πορεία που θα έχουν οι τιμές στο πετρέλαιο, επικαλούνται το κόστος για τα δικαιώματα εκπομπών, γκρινιάζουν για τα υψηλά λειτουργικά έξοδα και πάει λέγοντας. Ένα ιδιότυπο αλισβερίσι με ανεπίσημα αιτήματα για μειώσεις ΦΠΑ, επιδοτήσεις κ.λπ. Και που να γίνει και καμιά «στραβή» να επιβληθεί άμεσα η «πράσινη μετάβαση» στην ναυτιλία. Θα ζητήσουν να την πληρώσουμε εμείς τα συνήθη κορόιδα. Κάτι που φυσικά δεν θα γίνει και τότε θα πηγαίνουν μόνοι τους με τα πλοία τους στα νησιά για να ξέρουν δηλαδή. Γιατί το κορόιδο για να συνεχίσει να είναι κορόιδο πρέπει να έχει λεφτά. Είναι μαθηματικό το πρόβλημα.

Από χθες η Nvidia έγινε επίσημα η πρώτη εταιρεία στον κόσμο με χρηματιστηριακή αποτίμηση 5 τρισεκατομμυρίων δολαρίων. Ένας επιχειρηματικός όμιλος που κατασκευάζει chips αξίζει περισσότερο από το ΑΕΠ της Ιαπωνίας, της τρίτης μεγαλύτερης οικονομίας του πλανήτη. Σήμερα η Nvidia ελέγχει το 80% έως 90% της αγοράς ολοκληρωμένων κυκλωμάτων τεχνητής νοημοσύνης. Η Wall Street τιμολογεί την Nvidia σαν να έχει κατοχυρώσει αυτό το μονοπώλιο για πάντα. Η αλήθεια είναι ότι εταιρείες όπως η AMD, η Intel, ακόμα και η κινεζική Huawei επενδύουν δισεκατομμύρια για να την προσπεράσουν. Οι hyperscalers (Google, Microsoft, Amazon) αναπτύσσουν δικά τους chips για να μην εξαρτώνται από έναν προμηθευτή. Για την ώρα ο Διευθύνων Σύμβουλος της Nvidia Τζένσεν Χουάνγκ, απολαμβάνει το στεφάνι του πρωταθλητή. Πάντως άλλο είναι το νόημα σε όλα αυτά. Μία εταιρεία ξεπέρασε την Ιαπωνία που είναι η τρίτη μεγαλύτερη οικονομία στον κόσμο. Κανείς δεν κατάλαβε πως αν συνεχίσουμε έτσι σύντομα τα κράτη θα κυβερνώνται επισήμως από τα μεγάλα τραστ ακριβώς όπως κάποτε βλέπαμε σε δυστοπικές ταινίες τύπου «Rollerball».

Εξαιρετικά αμφίβολο είναι κατά πόσο οι αγρότες θα πάρουν τις επιδοτήσεις που πρέπει. Η υπόθεση του ΟΠΕΚΕΠΕ ρίχνει βαριά τη σκιά της πάνω από την κυβέρνηση και δεν υπάρχει φως για γενναίες χρηματοδοτήσεις. Γίνονται κινήσεις, με πρωτοβουλία και του αντιπροέδρου της κυβέρνησης, Κωστή Χατζηδάκη, που μιλάει με την Κομισιόν για να δοθούν χρήματα. Στο Μαξίμου ευελπιστούν πως θα τα καταφέρουν, διότι δεν θέλουν να δουν μπλόκα Νοέμβριο μήνα. Γιατί είναι σίγουρο πως οι αγρότες θα κατέβουν στους δρόμους αν δεν δουν λεφτά...