Στις 4 Νοεμβρίου, ο υφυπ. Εξωτερικών Χάρης Θεοχάρης ηγείται της πρώτης ελληνικής επιχειρηματικής αποστολής στο Τελ Αβίβ μετά τη λήξη των εχθροπραξιών. Η επιχειρηματική αποστολή, υπό την αιγίδα του Enterprise Greece, έχει προφανή στόχο την εκμετάλλευση της ισραηλινής τεχνολογικής προόδου. Το Ισραήλ, παρά τις δοκιμασίες του πολέμου, διατηρεί τον τίτλο του "Startup Nation" με περισσότερες από 10.000 ενεργές νεοφυείς επιχειρήσεις και το υψηλότερο ποσοστό επιχειρηματικών κεφαλαίων ανά κάτοικο στον πλανήτη. Οι ελληνικές επιχειρήσεις, ιδιαίτερα στους τομείς της τεχνολογίας, της ενέργειας, της κυβερνοασφάλειας και του τουρισμού, αναζητούν συνεργασίες που θα τους δώσουν πρόσβαση σε καινοτομίες αιχμής. Η Ελλάδα θέλει να αναβαθμίσει τις οικονομικές της σχέσεις με το Ισραήλ πέρα από τις παραδοσιακές διμερείς συναλλαγές, στοχεύοντας σε deep tech partnerships και κοινές επενδυτικές πρωτοβουλίες. Οι ισραηλινές εταιρείες, που αναζητούν γέφυρες προς την ευρωπαϊκή αγορά μετά την απομόνωση του πολέμου, βλέπουν στην Ελλάδα έναν ιδανικό εταίρο. Η επίσκεψη γίνεται με αφορμή τη Maritime Med II Conference και από ισραηλινής πλευράς συμμετέχουν κορυφαίες εταιρείες στους τομείς των υποδομών, Ενέργειας, Ναυτιλίας, Λιμάνια, Υδατοκαλλιεργειών, Άμυνας, Διαχείρισης Υδάτων και αφαλάτωσης και πολλές ακόμη. Την ελληνική αντιπροσωπεία θα δεξιωθεί ο Πρόεδρος του Ισραήλ, Ισαάκ Χέρτζογκ.

Η λειψυδρία δημιουργεί σοβαρό πρόβλημα στην επάρκεια υδάτινων πόρων και όλα δείχνουν πως θα φέρει και αναθεώρηση των τιμολογίων. Το έλλειμμα νερού για το Λεκανοπέδιο Αττικής έχει πάρει πλέον τεράστιες διαστάσεις. Τα διαθέσιμα αποθέματα κινούνται σε οριακά επίπεδα και οι μετεωρολογικές προβλέψεις για έναν ακόμη ξηρό χειμώνα δεν επιτρέπουν εφησυχασμό. Στο Μέγαρο Μαξίμου επικρατεί κινητικότητα και ανησυχία. Οι τελευταίες συσκέψεις υπό τον Πρωθυπουργό αποκάλυψαν ότι το πρόβλημα είναι βαθύτερο, ενώ τα σενάρια για την επάρκεια της Αττικής το καλοκαίρι του 2026 δεν είναι καθόλου καθησυχαστικά. Η εικόνα αυτή βρέθηκε στο επίκεντρο της σύσκεψης της Παρασκευής στο Μέγαρο Μαξίμου, με τη συμμετοχή του Πρωθυπουργού, υπουργών και της διοίκησης της ΕΥΔΑΠ. Στο τραπέζι τέθηκαν οι τεχνικές λύσεις – νέες γεωτρήσεις, έργα αφαλάτωσης, αξιοποίηση της λίμνης Κρεμαστών – αλλά και η οικονομική διάσταση του προβλήματος. Η ΕΥΔΑΠ έχει εισηγηθεί επικαιροποίηση των τιμολογίων, προκειμένου να μπορέσει να χρηματοδοτήσει τις αναγκαίες επενδύσεις και να ανταποκριθεί στο αυξημένο ενεργειακό κόστος. «Επικαιροποίηση» φυσικά εννοούν αύξηση στην τιμή τουν νερού. Ο διευθύνων σύμβουλος Χάρης Σαχίνης, στην πρόσφατη τηλεδιάσκεψη με αναλυτές, εξέπεμψε σαφές σήμα κινδύνου για τη βιωσιμότητα της επιχείρησης εάν δεν υπάρξει αναπροσαρμογή στις τιμές του νερού με φόντο τις ζημιές εξαμήνου ύψους 5,6 εκατ. ευρώ. Αρνητικά αποτελέσματα προβλέπει και η διοίκηση της ΕΥΑΘ μέσα στα επόμενα δύο με τρία χρόνια εάν δεν γίνει αναπροσαρμογή των τιμολογίων της επιχείρησης, τα οποία παραμένουν παγωμένα από το 2010. Την περασμένη Πέμπτη, στο υπουργείο Περιβάλλοντος, ο Σταύρος Παπασταύρου είχε συνάντηση με στελέχη της Ρυθμιστικής Αρχής Ενέργειας, Αποβλήτων και Υδάτων (ΡΑΑΕΥ), με αντικείμενο την πορεία της διαδικασίας καθορισμού της νέας τιμολογιακής πολιτικής για το νερό. Πιθανές είναι ακόμη και αποφάσεις για τη λήψη μέτρων έκτακτης ανάγκης, εφόσον η εικόνα των αποθεμάτων χειροτερεύσει τις επόμενες εβδομάδες. Μέσα σε αυτό το κλίμα, η εκδήλωση για τα 100 χρόνια της ΕΥΔΑΠ, που θα πραγματοποιηθεί αύριο Πέμπτη 30 Οκτωβρίου στην Κηφισιά, παρουσία του πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη, αποκτά σαφές πολιτικό βάρος. Η ΕΥΔΑΠ προετοιμάζει σχέδιο διεύρυνσης της δραστηριότητάς της σε κρίσιμες περιοχές εκτός Αττικής, με παρεμβάσεις σε γεωτρήσεις, αφαλατώσεις και μεταφορά νερού, ώστε να δημιουργηθεί ένα ευρύτερο πλέγμα υδροδότησης που θα ενισχύει την ασφάλεια εφοδιασμού της πρωτεύουσας. Την ίδια στιγμή, στη Θεσσαλονίκη, η ΕΥΑΘ, υπό τον Άνθιμο Αμανατίδη, προωθεί το business plan για τη Χαλκιδική, όπου το πρόβλημα της λειψυδρίας κορυφώνεται και από 100.000 καταναλωτές τον χειμώνα ξεπερνούν τους 700.000 τους καλοκαιρινούς μήνες. Η επέκταση αυτή εκτιμάται ότι μπορεί να αυξήσει τον κύκλο εργασιών της ΕΥΑΘ κατά περίπου 30%. Το κυβερνητικό σχέδιο, όπως περιγράφεται πλέον στο παρασκήνιο, προβλέπει ότι οι δύο μεγάλες εταιρείες ύδρευσης, ΕΥΔΑΠ και ΕΥΑΘ, θα λειτουργήσουν ως οι βασικοί πυλώνες ενός ενιαίου συστήματος ύδρευσης, με μεγαλύτερη γεωγραφική ευθύνη και μεγαλύτερη χρηματοδοτική αυτοτέλεια. Στο τέλος όμως θα έρθουν άσχημα νέα για τους πολίτες και αυτό είναι το νόημα όλων αυτών γιατί κανείς δεν ζει χωρίς νερό, ούτε καν για μερικές ώρες. Μάλιστα το νερό επηρεάζει άμεσα και την εστίαση και χίλιες άλλες δύο οικονομικές δραστηριότητες. Όπως και το ηλεκτρικό ρεύμα, μπορεί να προκαλέσει αυξήσεις τιμών σε χιλιάδες προϊόντα και υπηρεσίες. Βασικά αναζητούνται τρόποι πως θα το πουν στους πολίτες. Πώς θα τους υποσχεθούν ότι κάποτε το νερό θα γίνει φθηνότερο...  

Oι εφοπλιστές είναι χαρούμενοι με την άνοδο του χρυσού και την «στροφή» στα πραγματικά περιουσιακά στοιχεία. Στις τελευταίες συναντήσεις σε Λονδίνο και Αθήνα, το θέμα του χρυσού δεν συζητείται μόνο από τους traders των αγορών, αλλά και στα meeting rooms των ναυτιλιακών ομίλων. Η εντυπωσιακή άνοδος του πολύτιμου μετάλλου έχει δημιουργήσει ένα πιο αισιόδοξο κλίμα γύρω από τη ρευστότητα και τη διάθεση κεφαλαίων, καθώς αρκετοί βλέπουν σε αυτήν ένα πρόδρομο σήμα για αλλαγή κύκλου στην πραγματική οικονομία. Σύμφωνα με τραπεζικές πηγές, funds που είχαν παγώσει επενδυτικά σχέδια το προηγούμενο έτος, λόγω υψηλών επιτοκίων, επανέρχονται προσεκτικά στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων. Το ενδιαφέρον επικεντρώνεται σε πράσινες επενδύσεις -πλοία με dual fuel, αναβαθμίσεις στόλου και ενεργειακές υποδομές- όπου η μακροχρόνια σταθερότητα των ναυλαγορών προσφέρει προβλεψιμότητα σε ένα ασταθές περιβάλλον. Έμπειρος χρηματοοικονομικός παράγοντας σημειώνει πως «ο χρυσός λειτούργησε ως βαρόμετρο εμπιστοσύνης: όταν βλέπεις τις κεντρικές τράπεζες να αυξάνουν τα αποθέματά τους και τα funds να μετακινούνται σε real assets, ξέρεις πως έρχεται νέος κύκλος κεφαλαίων και στη ναυτιλία». Πράγματι, οι συζητήσεις για συγχρηματοδοτήσεις νέων πλοίων έχουν ενταθεί, με τις πρώτες συμφωνίες να εκτιμάται ότι θα κλείσουν μέσα στο πρώτο εξάμηνο του 2026. Στα εφοπλιστικά γραφεία επικρατεί σιωπηλή κινητικότητα.  Δεν υπάρχουν ακόμα εντυπωσιακές ανακοινώσεις, αλλά εντατική προετοιμασία: Αναθεώρηση χαρτοφυλακίων, επαφές με τράπεζες και ναυπηγεία, επανεξέταση μακροπρόθεσμων ναυλώσεων. Η αίσθηση που επικρατεί στην αγορά είναι πως ο χρυσός έδωσε το σήμα της αλλαγής: Η μετατόπιση κεφαλαίων από τα χρηματιστήρια σε φυσικά περιουσιακά στοιχεία δημιουργεί πρόσφορο έδαφος για τη ναυτιλία, που παραμένει ίσως το πιο ανθεκτικό «real asset» διεθνώς. Με λίγα λόγια όταν οι οικονομίες γίνονται ξανά πραγματικές αυτό σημαίνει πως θα χρειάζονται και «πραγματικούς μεταφορείς».  

Πίσω από τις κλειστές πόρτες των γραφείων στις Βρυξέλλες, η αποχή Ελλάδας και Κύπρου στην ψηφοφορία του IMO για το Net-Zero Framework προκάλεσε έντονη αναστάτωση. Πηγές από κράτη-μέλη περιγράφουν “εκνευρισμό και απογοήτευση” στην Επιτροπή, όπου θεωρούν ότι η ενότητα των 27 τέθηκε υπό αμφισβήτηση για πρώτη φορά σε κρίσιμη διεθνή ψηφοφορία. Η Επιτροπή εξετάζει νομικές κινήσεις, αλλά οι δύο χώρες έχουν ήδη προετοιμάσει την υπεράσπισή τους: Η καθυστέρηση στη λήψη μέτρων έπειτα από έναν χρόνο, δεν ήταν μέρος της γραπτής συντονισμένης θέσης της ΕΕ, άρα τυπικά δεν παραβιάστηκε κανένα πρωτόκολλο. Αν η νομική οδός δεν προχωρήσει, δεν αποκλείονται να ληφθούν “μέτρα επηρεασμού” σε κρατικές ενισχύσεις για ναυτιλία ή άλλες ανοιχτές υποθέσεις που χρειάζονται έγκριση της Επιτροπής. Άλλωστε στις Βρυξέλλες είναι «μανούλες» στον «βρόμικο» πόλεμο. Παράλληλα, η Αθήνα αφαίρεσε κάθε αναφορά στον IMO από τη θέση της ΕΕ για την COP30, επιμένοντας στην αμφισβήτηση της στρατηγικής decarbonisation. Σύμφωνα με insiders, η ελληνική πλευρά δεν δείχνει διάθεση συμβιβασμού, και η κίνηση αυτή θεωρείται “σκληρή γραμμή” που θα επηρεάσει όλες τις μελλοντικές διαπραγματεύσεις στο IMO και άλλα διεθνή όργανα. Στο παρασκήνιο, η δημοσίευση άρθρου του πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη στους Financial Times ερμηνεύεται από αξιωματούχους ως ξεκάθαρο μήνυμα προς τις Βρυξέλλες: Η Ελλάδα θα ακολουθήσει δικό της ρυθμό στην απανθρακοποίηση, κρατώντας “προσεκτικά και ευέλικτα” τα επόμενα βήματα, με υπονοούμενο ότι οι τελευταίες φάσεις της κλιματικής ουδετερότητας θα είναι δαπανηρές και πρέπει να υπολογιστούν προσεκτικά. Η αίσθηση μέσα στην Επιτροπή είναι ότι η κατάσταση αυτή δεν θα ξεχαστεί γρήγορα, και ότι η ελληνική στρατηγική στο IMO και σε άλλους διεθνείς οργανισμούς θα παραμείνει σημείο παρακολούθησης για τα επόμενα χρόνια.

Ποιος κατάλαβε ότι ο ΣΥΡΙΖΑ είναι έτοιμος να διαλυθεί πριν καν ο Τσίπρας ανακοινώσει κόμμα; Σίγουρα όλοι οι εναπομείναντες ψηφοφόροι του. Εν τω μεταξύ στον ΣΥΡΙΖΑ είναι έτοιμοι να ανακοινώσουν δημόσια παράκληση στον Α.Τσίπρα να τους πάρει μαζί του μπας και ξαναδουν «μεγάλες μέρες» όπως το 2015-2019. Εννοείται ότι τα ίδια ακριβώς συμβαίνουν και στην «Νέα Αριστερά», εδώ είναι έτοιμοι και στο ΠΑΣΟΚ να βγάλουν αρκετοί «περίεργες δηλώσεις». Ο πρόεδρος του κόμματος, Σωκράτης Φάμελλος, κατά την περιοδεία του τη Δευτέρα (27/10) στις Σέρρες, έριξε από την περιοχή της Βόρειας Ελλάδας τις «γέφυρές» του προς κάθε «προοδευτικό» κόμμα με αποδέκτες τον Αλέξη Τσίπρα και ας πούμε και τον Νίκο Ανδρουλάκη. Εξήγησε πως πρέπει «με θάρρος και χωρίς κομματικό εγωισμό» να τονιστεί η ανάγκη να υπάρχει πολιτική συμφωνία μέσα από διάλογο για ένα προοδευτικό ψηφοδέλτιο, «το οποίο όχι απλά θα διώξει τον κ. Μητσοτάκη, αλλά θα εφαρμόσει και προοδευτική πολιτική». «Οφείλουμε να συγκλίνουμε σε ένα προοδευτικό πρόγραμμα με υπερβάσεις, διότι αυτή η κυβέρνηση είναι επικίνδυνη. Και αυτό αποτυπώνεται και εδώ, όπου ο κ. Μητσοτάκης εξαπάτησε τον σερραϊκό λαό και τώρα βλέπουμε το αποτέλεσμα. Νέο-μετανάστευση και τεράστιο δημογραφικό πρόβλημα. Δεν πρέπει να χάνουμε χρόνο. Πρέπει να υπάρξει πολιτική αλλαγή και πολιτική σύνθεση» τόνισε. Τελικά την ημέρα που ο Α.Τσίπρας ανακοινώσει το κόμμα του κάποιοι άλλοι θα έχουν «καρδιακά επεισόδια». To μήνυμα έχει σταλθεί στους εναπομείναντες ψηφοφόρους... Πάντως και στο ΠΑΣΟΚ δεν νιώθουν τόσο καλά τώρα τελευταία. Στην μεν ΝΔ, ο Κυριάκος Μητσοτάκης δεν έχει αφήσει στέλεχος του ΠΑΣΟΚ που «να του κάνει» και να μην το ενέταξε στο κόμμα και στην κυβέρνηση και ο μεν Τσίπρας από θα βρει μεγάλο μέρος των ψήφων που θα διεκδικήσει; Από την «δεξαμενή ΠΑΣΟΚ» φυσικά ακριβώς όπως είχε κάνει στις εκλογές τ0υ 2012 και του 2015.    

Σε λιγότερο από μήνα, έως τις 20 Νοεμβρίου, θα παρουσιάσει το «πόνημά» του, περίπου 600-700 σελίδες, ο πρώην πρωθυπουργός Αλέξης Τσίπρας. Εννοείται πως εκεί θα αναφέρεται στις αρχές του νέου του κόμματος και αυτό σημαίνει πως όσοι θέλουν να τον ακολουθήσουν θα πρέπει και να το διαβάσουν. Πραγματικά δεν ξέρω πολλούς που διαβάζουν σήμερα ένα βιβλίο 700 σελίδων. Σίγουρα δεν τον χάλασε η δήλωση αυτοδιάλυσης του Φάμελλου αλλά όσοι νομίζουν πως όλους αυτούς τους θέλει ξανά πίσω και να τραβήξει όσα έπαθε στο παρελθόν δεν έχουν καταλάβει καλά. Το «κεφάλαιο» της κυβέρνησης Τσίπρα ήταν μόνο ο ίδιος ο Τσίπρας. Όλοι οι άλλοι υπήρχαν καθαρά και μόνο λόγω Τσίπρα. Η δήλωση Φάμελου όμως τον «βόλεψε» μία χαρά. Ήταν παραδοχή ήττας πριν ακόμα ιδρύσει το κόμμα του ο πρώην πρωθυπουργός.