Το ReArm Europe είναι ένα πρόγραμμα της ΕΕ για την ενίσχυση της αμυντικής ισχύος της Ευρώπης, με προϋπολογισμό περίπου 800 δισ. ευρώ για την επόμενη τετραετία (2025-2029). Η πρόταση προήλθε από την πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, και εγκρίθηκε από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο στις 6 Μαρτίου 2025. Στόχος είναι η αύξηση των αμυντικών δαπανών κατά 1,5% του ΑΕΠ της ΕΕ ετησίως, με έμφαση σε εξοπλισμό όπως αεράμυνα, πυρομαχικά, πυραύλους και drones. Ένας από τους στόχους του ReArm Europe είναι και η κοινή προμήθεια όπλων, η ενίσχυση της βιομηχανίας και η χρηματοδότηση μέσω νέων εργαλείων, όπως ένα Ταμείο Άμυνας με αρχικό κεφάλαιο 150 δισ. ευρώ από κοινό χρέος. Η Ελλάδα, με αμυντικές δαπάνες στο 3% του ΑΕΠ (υπερβαίνοντας τον στόχο του ΝΑΤΟ για 2%), είναι από τις πρώτες χώρες που υπέβαλαν αίτημα για τη ρήτρα διαφυγής (29 Απριλίου 2025). Ο δημοσιονομικός χώρος που δημιουργείται απο την ρήτρα διαφυγής μπορεί να της επιτρέπει να υπερβεί τα αυστηρά δημοσιονομικά όρια, αλλά δεν καθησυχάζει τις ανησυχίες για τον τρόπο που θα χρηματοδοτηθούν οι αμυντικές αυτές δαπάνες. Θα προέλθει η χρηματοδότηση αυτή από τα ασφαλιστικά ταμεία; Η ΕΕ μπορεί να μην υπαγορεύει ρητά στα κράτη από πού να κόψουν δαπάνες για να τροφοδοτήσουν την πολεμική βιομηχανία όμως φαίνεται πως τα αποθεματικά των ασφαλιστικών ταμείων, των εργαζόμενων και των συνταξιούχων, είναι υποψήφιοι «χρηματοδότες» του ReArm Europe. Το Ενιαίο Δίκτυο Συνταξιούχων εξέφρασε φόβους για «υφαρπαγή» αυτών των πόρων. Τα ελληνικά ασφαλιστικά ταμεία (π.χ. e-ΕΦΚΑ) διαχειρίζονται αποθεματικά που θεωρούνται «ιερά» για συντάξεις και παροχές. Με έκδηλη την ανησυχία, το ΕΝΔΙΣΥ έστειλε επιστολές: Στον Έλληνα πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη (21 Μαΐου 2025), ζητώντας να αποκλειστεί κάθε χρήση για αμυντικούς σκοπούς και στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή (11 Ιουλίου 2025). Στην επιστολή διαμαρτυρίας στους θεσμούς της ΕΕ, μεταξύ άλλων τονίζεται ότι «στην Ευρώπη των τελευταίων χρόνων δεν υπάρχει ούτε μία φορά που να διαπιστώθηκε οικονομική άνθηση και ανάπτυξη εξαιτίας της πολεμικής βιομηχανίας, αντίθετα υπάρχει το παράδειγμα της Ελλάδας, που οι μεγάλες δαπάνες για εξοπλισμούς συνεισέφεραν το 2010 στη χρεωκοπία της χώρας». Η πρόεδρος της Κομισιόν, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, απάντησε (15/09), δια του αντιπροσώπου της, στο Ενιαίο Δίκτυο Συνταξιούχων υπογραμμίζοντας ότι λαμβάνει πολύ σοβαρά υπόψη τις ανησυχίες του Δικτύου, σημειώνοντας όμως ότι στο πλαίσιο ενός ειρηνευτικού εγχειρήματος σε αυτούς τους περίπλοκους και επικίνδυνους καιρούς, ο μόνος τρόπος για να διασφαλιστεί η ειρήνη είναι μια αξιόπιστη και ικανή αποτροπή, γεγονός που επιβάλλει την προτεραιότητα στην άμυνα, όπως καθίσταται δυνατή από το Σχέδιο ReArm Europe. Επιπλέον, η απάντηση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, η οποία διαβεβαιώνει ότι «σε καμία περίπτωση η Επιτροπή δεν έχει πρόσβαση στα αποθεματικά των συνταξιοδοτικών ταμείων των μεμονωμένων κρατών μελών» δεν είναι καθησυχαστική αφού η όποια τέτοια ενέργεια θα αποφασιστεί σε επίπεδο κράτους- μέλους. Επομένως, «την απόφαση για το εάν θα χρησιμοποιηθούν ή όχι τα αποθεματικά των ασφαλιστικών ταμείων μας για τον επανεξοπλισμό της Ε.Ε. είναι καθαρά στα χέρια της ελληνικής κυβέρνησης και του ελληνικού Κοινοβουλίου», αναφέρει το Δίκτυο.

Η UCL Energy Institute και το Kuehne Climate Center συνέταξαν έκθεση που αναφέρει ότι 48 δισ. δολ. σε LNG πλοία  «τίθενται επί κινδύνω»  έως το 2035, καθώς προβλέπεται υπερπροσφορά χωρητικότητας.  Συνολικά, οι Έλληνες εφοπλιστές ελέγχουν 169 LNG carriers, που αντιπροσωπεύουν το 24,5% της παγκόσμιας χωρητικότητας σε dwt, ενώ έχουν εμπλοκή σε ναυπηγικά προγράμματα. Η Μαρία Αγγελικούση – Maran Gas έχει 15 υπό παραγγελία. Ο Γιώργος Προκοπίου – Dynagas «τρέχει» ναυπηγικό πρόγραμμα με 14 LNG carriers, η Άννα Αγγελικούση – Alpha Gas με τέσσερα, ο Πήτερ Λιβανός – GasLog, κατασκευάζει δύο, όσα και ο Ανδρέας Α. Μαρτίνος jr. Σε αντίθεση με τα δεξαμενόπλοια αργού ή LPG που έχουν εναλλακτικές χρήσεις, τα LNG carriers μεταφέρουν μόνο υγροποιημένο φυσικό αέριο, το οποίο όμως δεν θα είναι πολύ της μόδας τα επόμενα χρόνια λόγω των αγωγών από Κατάρ προς Ευρώπη και κυρίως των ρωσικών αγωγών προς Κίνα κα Ινδία. Συνολικά, οι Έλληνες εφοπλιστές ελέγχουν 169 LNG carriers, που αντιπροσωπεύουν το 24,5% της παγκόσμιας χωρητικότητας σε dwt.

Η απεργία πείνας του Πάνου Ρούτσι συνεχίζεται και η κυβέρνηση αναζητά «νομική διαφυγή» για να γίνει δεκτή η εκταφή του παιδιού του. Αυτό δείχνει τουλάχιστον η δήλωση του Γ.Φλωρίδη ότι, υπό προϋποθέσεις, και το εξώδικο θα μπορούσε να εκληφθεί ως αίτημα εκταφής. Στη Δικαιοσύνη υπάρχει κάποια κινητικότητα ως προς την αξιολόγηση της κατάστασης και ως προς τα νομικά περιθώρια. Βέβαια, η εκταφή και οι περαιτέρω ανακριτικές πράξεις, δηλαδή οι τοξικολογικές εξετάσεις κ.λπ., είναι δύο διαφορετικά πράγματα και απαιτούν δύο διαφορετικές αποφάσεις της Δικαιοσύνης. Οι περαιτέρω ανακριτικές πράξεις σίγουρα απαιτούν απόφαση της Προέδρου Εφετών Λάρισας. Η απλή εκταφή όμως για να επιβεβαιωθεί μέσω DNA η ταυτοπροσωπία μπορεί να προχωρήσει άμεσα απλά όλα πρέπει να γίνουν θεσμικά.

Ο επιχειρηματίας Σωκράτης Κόκκαλης μοσχοπούλησε το 5% του μεριδίου που κατείχε στον όμιλο Aktor έναντι τιμήματος 72 εκατ. ευρώ, ποσό που αντιστοιχεί σε 7,2 ευρώ ανά μετοχή. Αγοραστής είναι ο εφοπλιστής Ηλίας Γκότσης, που κατέχει ήδη μερίδιο 15% στην Άκτωρ. Τα πακέτα της συναλλαγής ολοκληρώθηκαν πριν από λίγο στο Χρηματιστήριο. Όπως προκύπτει από τις διαθέσιμες πληροφορίες, ο αγοραστής αφορά έναν από τους ήδη μεγάλους μετόχους της εταιρείας, ο οποίος απέκτησε περί τα 10 εκατομμύρια μετοχές. Παράλληλα, περίπου 380 χιλιάδες μετοχές μεταβιβάστηκαν σε θεσμικούς επενδυτές. Η αποχώρηση του Σωκράτη Κόκκαλη από το σχήμα των Εξάρχου – Μπάκου – Καυμενάκη πραγματοποιήθηκε με discount της τάξεως του 12,2% συγκριτικά με την τρέχουσα τιμή της μετοχής, η οποία πριν από τις 14:00 κινούνταν λίγο πάνω από τα 8 ευρώ.

Με βάση τους νέους περιβαλλοντικούς νόμους, η ανανέωση των στόλων της ακτοπλοΐας και της Ναυτιλίας Μικρών Αποστάσεων (ΝΜΑ) είναι επιβεβλημένη και με τεράστιο κόστος. Τα ποσά που απαιτούνται είναι εξωφρενικά, η χρηματοδότηση γίνεται με δυσκολία και τα χρονικά περιθώρια τελειώνουν για όλους. Η υλοποίηση της δέσμης μέτρων Fit for 55, στο πλαίσιο της οποίας το 2023 η Ευρωπαϊκή Επιτροπή επέκτεινε το Σύστημα Εμπορίας Δικαιωμάτων Εκπομπών (ΣΕΔΕ) στις θαλάσσιες μεταφορές, παράλληλα με τη σχετική δράση που συμφωνήθηκε εντός του IMO, καθιστά επιτακτική την ανάγκη αντικατάστασης και εκσυγχρονισμού του στόλου της εγχώριας ΝΜΑ, ο οποίος είναι αρκετά γερασμένος. Πάνω από το 70% των πλοίων έχει ηλικία άνω των 30 ετών. Επίσης, έως το 2030 θα χρειαστεί να αντικατασταθούν 70-75 πλοία της ακτοπλοΐας λόγω ηλικίας και των αυστηρών κανονισμών για τις εκπομπές ρύπων. Περί τα 4 δισεκατομμύρια ευρώ εκτιμάται ότι θα απαιτηθούν για την ανανέωση του ελληνικού ακτοπλοϊκού στόλου, με στόχο τη συμμόρφωση στους νέους περιβαλλοντικούς κανονισμούς και την ενίσχυση της βιωσιμότητας του κλάδου. Για τους λόγους αυτούς, στις 30 Σεπτεμβρίου 2025 θα υπάρξει συνάντηση του προεδρείου του Ναυτικού Επιμελητηρίου Ελλάδος με την Ένωση Τραπεζικών και Χρηματοοικονομικών Στελεχών της Ελληνικής Ναυτιλίας για να συζητηθούν τρόποι χρηματοδότησης. Στο βάθος, όμως, δεν φαίνονται επενδυτές ούτε για την ακτοπλοΐα ούτε για τη ΝΜΑ. Ο κλάδος θα δεχτεί σοβαρές οικονομικές απειλές και δεν φαίνεται να έχει υπάρξει καμία προετοιμασία.

Η κυβέρνηση παρουσίασε τον περασμένο Μάρτιο το Ρυμοτομικό Σχέδιο Εφαρμογής (Ρ.Σ.Ε.) για το Μάτι, όπου κατά τη φονική πυρκαγιά του 2018 έχασαν τη ζωή τους 104 άνθρωποι, και μέσα σε αυτό περιλαμβάνεται το πώς θα διαμορφωθεί η πυρόπληκτη περιοχή. Επτά ολόκληρα χρόνια έχουν περάσει και ακόμα οι κάτοικοι δεν ξέρουν την μοίρα τους εκεί και το κυριότερο τι θα γίνει με τις περιουσίες τους. Τέλος πάντων η ολική ανασυγκρότηση περιλαμβάνει πέντε Πολεοδομικές Ενότητες, που είναι σήμερα εκτός σχεδίου και δημιουργείται οικοδομήσιμη έκταση 1.832 στρεμμάτων με 152 στρέμματα για κοινόχρηστους χώρους (εκ των οποίων 120 στρέμματα για πράσινο, 32 στρέμματα για πλατείες και σημεία συγκέντρωσης πληθυσμού, 109 στρέμματα για κοινωφελείς χώρους, 105 στρέμματα για πεζοδρόμους και 29 στρέμματα για ζώνες υδατορεμάτων). Παράλληλα υπερδιπλασιάζεται το οδικό δίκτυο με διεξόδους καταφυγής από και προς το παραλιακό μέτωπο -το οποίο αναβαθμίζεται πλήρως- και τις κεντρικές οδικές αρτηρίες. Για την ολοκλήρωση αυτού του σχεδιασμού χρειάστηκαν 5 χρόνια, με την εκπόνηση 11 ειδικών μελετών και την εμπλοκή 25 φορέων, υπουργείων και ΟΤΑ. Βέβαια για να είμαστε απολύτως έντιμοι αντίστοιχες διαδικασίες στην Ελλάδα διαρκούσαν κατά μέσον όρο περί τα… 20-30 χρόνια, οπότε το λες και βελτίωση. Δεδομένης της πολυπλοκότητας σε περιβαλλοντικά, πολεοδομικά και θεσμικά-νομικά ζητήματα, υπήρξε εξαντλητικός διάλογος κατά τη δημόσια διαβούλευση με τη συμμετοχή πολιτών και τοπικών συλλόγων και σωματείων. Υπήρξαν βεβαίως και ενστάσεις οι οποίες εξετάστηκαν μία προς μία, με βάση πολεοδομικά και νομικά κριτήρια. Αυτό είχε ως αποτέλεσμα να μην υπάρξουν πολλές προσφυγές που έχουν ως αποτέλεσμα νέες καθυστερήσεις. Όπως προκύπτει από σχετική απόφαση του Πράσινου Ταμείου του ΥΠΕΝ, από το Γραφείο του Γεν. Γραμματέα Χωρικού Σχεδιασμού και Αστικού Περιβάλλοντος Ευθύμιου Μπακογιάννη υποβλήθηκε προς το Ταμείο αίτημα χρηματοδότησης της παροχής υπηρεσιών για υποστήριξη στη διαδικασία αντίκρουσης των προσφυγών κατά του Ρ.Σ.Ε. στο Μάτι. Συγκεκριμένα, σειρά προσφυγών έχει κατατεθεί ενώπιον των αρμόδιων αρχών οι οποίες επιδιώκουν την ακύρωση ή την καθυστέρηση της εφαρμογής του σχεδίου, γεγονός που δύναται να ανακόψει σοβαρά την πρόοδο του έργου. Για την αποτελεσματική υποστήριξη του δημοσίου συμφέροντος και προκειμένου να διασφαλιστεί η άρτια και τεκμηριωμένη αντιμετώπιση των εν λόγω νομικών ενεργειών απαιτείται η συνδρομή εξειδικευμένων τεχνικών συμβούλων ώστε να γίνει η συγκέντρωση και επιστημονική τεκμηρίωση των ισχυρισμών του δημοσίου». Το Πράσινο Ταμείο ενέκρινε τελικά τη διάθεση ποσού 30.000 ευρώ (37.200 ευρώ με τον ΦΠΑ) για τη χρηματοδότηση της υποστήριξης στη διαδικασία αντίκρουσης των προσφυγών κατά του Ρ.Σ.Ε. Η ουσία όμως είναι μία: Θα γίνει πραγματικότητα αυτό το σχέδιο; Ή την αποκατάσταση της περιοχής και των περιουσιών θα την δουν οι κληρονόμοι των κατοίκων και αυτοί σε προχωρημένη ηλικία; Να σημειώσουμε ότι τότε στις πυρκαγιές είχε καεί ολοσχερώς στο Κόκκινο Λιμάνι το γνωστό στους Αθηναίους «Μπαλκόνι» το οποίο εκτός του ότι είχε καφέ-μπαρ με απίστευτη θέα προς την θάλασσα, νοίκιαζε δωμάτια και διατηρούσε μεγάλο χώρο κάμπινγκ. Επιχείρηση που απασχολούσε δεκάδες υπαλλήλους και δεν είχε την δυνατότητα να ανοικοδομηθεί επειδή ήταν εκτός σχεδίου. Όμως μέχρι να καεί πλήρωνε φόρους, φως, νερό, τηλέφωνο και όλα ήταν καλά. Από τα αξιοπερίεργα που μόνο στην Ελλάδα συναντά κανείς. Ελπίζουμε το νέο σχέδιο να τα λύνει όλα αυτά αν ποτέ εφαρμοστεί...