Η Άννα Γριμάνη μιλάει για την Ελένη Γλυκάτζη-Αρβελέρ και την παρακαταθήκη που άφησε στον Ελληνισμό (βίντεο)

Η Άννα Γριμάνη μίλησε στην ΕΡΤ στο πλαίσιο της εκπομπής «10′ Με Τόνο», για την Ελένη Γλύκατζη-Αρβελέρ, λίγες μέρες μετά τον θάνατό της (16 Φεβρουαρίου 2026, σε ηλικία 99 ετών) και την βιογραφία της που συνέγραψε η ίδια.

Η Άννα Γριμάνη είναι η μόνη δημοσιογράφος-συγγραφέας που έγραψε λεπτομερή βιογραφία της μεγάλης Ελληνίδας διανοούμενης.

[0:00 – 0:30] Εισαγωγή – Παρουσίαση θέματος
(Φωνή παρουσιαστή/αφηγητή)

«Η Ελένη Γλύκατζη-Αρβελέρ έφυγε από τη ζωή πριν από λίγες μέρες. Μια εμβληματική μορφή του ελληνισμού και της ευρωπαϊκής διανόησης. Σήμερα στο “10′ Με Τόνο” η Άννα Γριμάνη, η οποία έχει γράψει την πρώτη χρονολογική βιογραφία της, μιλάει για τη ζωή και την παρακαταθήκη της.»

[0:35 – 1:20] Άννα Γριμάνη – Ξεκινώντας από τον θάνατο της Ελένης Γκυκάτζη-Αρβελέρ

Άννα Γριμάνη: «Χθες έγινε ο αποχαιρετισμός της στην Αθήνα, στη Μητρόπολη, με πολύ μεγάλη προσέλευση, πολιτική ηγεσία, πλήθος κόσμου.

Ήταν μια συγκινητική στιγμή. Η Ελένη Γλύκατζη-Αρβελέρ υπήρξε ένα είδος “glamour” στην ελληνική ιστορία των τελευταίων δεκαετιών – μια γυναίκα που συνδύαζε την ακαδημαϊκή ακτινοβολία με μια πολύ ιδιαίτερη παρουσία.»

[1:25 – 2:40] Το βιβλίο – Πώς προέκυψε

Άννα Γριμάνη: «Το βιβλίο “Ελένη Γλύκατζη-Αρβελέρ: 600 μολύβια και 10 ποιήματα” γράφτηκε πριν από περίπου 15 χρόνια. Ξεκίνησε ως μια πολυτελής έκδοση, δερμάτινη, που εξαντλήθηκε πολύ γρήγορα.

Μετά την επανέκδοση από τις εκδόσεις Γκοβόστη, η ίδια η Αρβελέρ έδωσε την έγκρισή της και πρόσθεσε 10 ανέκδοτα ποιήματά της.

Εγώ την γνώρισα στο Παρίσι. Ήταν ήδη μια πολύ σεβαστή προσωπικότητα εκεί. Ξεκινήσαμε με συνεντεύξεις, μου άνοιξε το αρχείο της – βέβαια μόνο ένα μικρό μέρος, περίπου το 1/5 από τις ηχογραφήσεις που είχαμε κάνει.»

[2:45 – 4:30] Η προσωπικότητα και οι απόψεις της Αρβελέρ

Άννα Γριμάνη: «Η Ελένη έλεγε χαρακτηριστικά: “Ανδρώθηκα στο δρόμο, στον μεγάλο κόσμο, ή σε σπίτι προσφύγων, αλλά πάντα με την Ακρόπολη συντροφιά”.

Ήταν απόλυτα ειλικρινής, δεχόταν τις αδυναμίες της, δεν ήθελε να κρύψει τίποτα, αλλά έλεγε ότι η πραγματική αυτοβιογραφία θα γραφτεί από το αρχείο μετά τον θάνατό της, όχι τώρα.

Δεν ήθελε να αποκαλύψει τα πάντα για την προσωπική της ζωή παρά μόνο όταν θα ήταν η κατάλληλη στιγμή. Ήταν μια γυναίκα που έζησε όλα τα μεγάλα ιδεολογικά ρεύματα της δεκαετίας του ’60 και μετά, με πολύ έντονο τρόπο.»

[4:35 – 6:10] Η διαδικασία συγγραφής & δώρο από την Αρβελέρ

Άννα Γριμάνη: «Η συγγραφή κράτησε πάνω από έναν χρόνο. Της διάβαζα κεφάλαια, τα διόρθωνε, ενθουσιαζόταν με το μοντέρνο ύφος. Στο τέλος μου χάρισε το κίτρινο σμόκιν που φορούσε όταν εξελέγη πρόεδρος της Ακαδημίας – ένα πολύ προσωπικό δώρο.

Η Αρβελέρ δεν ήθελε απλώς μια βιογραφία, ήθελε να μείνει η ουσία της προσωπικότητάς της: η οξύνοια, η ελληνικότητα, η αυθεντία, η σοφία.»

[6:15 – 7:50] Η κληρονομιά για τον ελληνισμό

Άννα Γριμάνη: «Η Ελένη διαμόρφωσε με τον τρόπο της την ιστορία των τελευταίων 60–70 χρόνων. Ενδιαφερόταν πολύ για τις προσωπικές ζωές των ανθρώπων που αγαπούσε και τους ανταπέδιδε την αναγνώριση.

Εγώ έχω συνεργαστεί και με άλλες μεγάλες μορφές – Χατζιδάκις, Θεοδωράκης – αλλά η Αρβελέρ ήταν μοναδική. Άφησε μια παρακαταθήκη για τον ελληνισμό: πίστη στην παιδεία, στη μνήμη, στη σοβαρή πνευματική δουλειά.»

[7:55 – τέλος] Μελλοντικά σχέδια & κλείσιμο

Άννα Γριμάνη: «Ετοιμάζεται ήδη ένα ντοκιμαντέρ βασισμένο στο βιβλίο, με υλικό και από την παλιά σειρά “Ωραίοι ως Έλληνες” της κρατικής τηλεόρασης. Θα είναι μια ακόμα ευκαιρία να δούμε ποια ήταν πραγματικά η Ελένη Γλύκατζη-Αρβελέρ.»