Επιδότηση στην κατανάλωση καυσίμων: Οι μόνοι που δεν κερδίζουν είναι οι πολίτες

Η κυβέρνηση ανακοίνωσε αύξηση 30% στο επίδομα θέρμανσης για τη χειμερινή περίοδο 2026-2027, με επιπλέον δημοσιονομικό κόστος 52 εκατομμυρίων ευρώ, ανεβάζοντας τον συνολικό προϋπολογισμό από 173 σε 225 εκατομμύρια ευρώ.

Σύμφωνα με τις επίσημες ανακοινώσεις, το ανώτατο ποσό αυξάνεται από 1.200 σε 1.560 ευρώ, ενώ τα εισοδηματικά κριτήρια παραμένουν αμετάβλητα.

Πρακτικά, για περίπου 1,17 εκατομμύρια δικαιούχους νοικοκυριά, η επιπλέον ενίσχυση αντιστοιχεί σε περίπου 44 ευρώ κατά μέσο όρο για τους πέντε-έξι μήνες της περιόδου, ή περίπου 8 ευρώ τον μήνα.

Παράλληλα, όμως, οι επιδοτήσεις και εκπτώσεις στα καύσιμα, που περνούν μέσω των διυλιστηρίων και του δικτύου διανομής, έχουν ήδη σωρευτικά υπερβεί τα 277 εκατομμύρια ευρώ σύμφωνα με αναλύσεις, με νέα πακέτα να προστίθενται (46 εκατ. ευρώ μόνο για το δεύτερο δεκαπενθήμερο του Οκτωβρίου, συν προηγούμενα ποσά από Απρίλιο έως Σεπτέμβριο).

Η διάθεση του πετρελαίου θέρμανσης ξεκινά σήμερα με τιμή γύρω στα 1,55 ευρώ το λίτρο μετά τη συνολική μείωση 40 λεπτών (20 λεπτά κράτος + 20 λεπτά διυλιστήρια), έναντι περίπου 1,13 ευρώ το λίτρο την αντίστοιχη περίοδο του 2025 – άνοδος της τάξης του 37-42%.

Το παράδοξο είναι προφανές: Η επιδότηση προς τον πολίτη αυξάνεται κατά 30%, την ώρα που η τελική τιμή παραμένει σημαντικά υψηλότερη από πέρυσι, παρά τις παρεμβάσεις.

Οι τιμές βενζίνης και diesel στην Ελλάδα έχουν αυξηθεί περισσότερο από τον μέσο όρο της ΕΕ τους τελευταίους μήνες, σύμφωνα με συγκρίσεις που κυκλοφορούν, ενώ οι επιδοτήσεις συνεχίζονται.

Αντί η κυβέρνηση να ευθυγραμμιστεί με τη Γερμανία, την Ιταλία, την Ισπανία, την Πορτογαλία και την Αυστρία, οι οποίες έχουν ζητήσει εγγράφως από την Κομισιόν την εξέταση φορολόγησης των υπερκερδών των διυλιστηρίων και των ενεργειακών εταιρειών, επιλέγει τη συνεχή επιδότηση.

Ο Ευρωπαίος Επίτροπος Wopke Hoekstra, σε δηλώσεις του στο Reuters στις 12 Οκτωβρίου, σημείωσε χαρακτηριστικά:

«Οι πολίτες, και ιδιαίτερα οι ευάλωτοι πολίτες, βρίσκονται αντιμέτωποι με δραματικές αυξήσεις στους λογαριασμούς ενέργειας. Και ορισμένες εταιρείες αποκομίζουν πραγματικά υπερβολικά οφέλη χωρίς να παρέχουν καμία επιπλέον υπηρεσία ή προϊόν. Αποκομίζουν τα οφέλη από το γεγονός ότι ο κόσμος βρίσκεται σε αναταραχή».

Η Κομισιόν εξετάζει την επαναφορά μηχανισμού ανάλογου με αυτόν του 2022, αν και ο Hoekstra υπενθύμισε τις νομικές εκκρεμότητες από την προηγούμενη εφαρμογή.

Η κριτική εστιάζει επίσης στη μείωση της συμμετοχής του Δημοσίου στα ΕΛΠΕ, η οποία, σύμφωνα με επικριτές, περιόρισε τη δυνατότητα παρέμβασης σε περιπτώσεις υπερβολικών περιθωρίων κέρδους.

Αντί για φορολόγηση των υπερκερδών που τροφοδοτούν την άνοδο των τιμών, η πολιτική παραμένει στην επιδότηση της κατανάλωσης, με το μεγαλύτερο μέρος των πόρων να κατευθύνεται μέσω των διυλιστηρίων παρά απευθείας στους πολίτες.