ΣτΕ: «Παράθυρο» για φορολογικούς ελέγχους σε βάθος 10ετίας – Τι αλλάζει για τις παλιές υποθέσεις

Νέα δεδομένα για τον χρόνο μέσα στον οποίο μπορεί η φορολογική διοίκηση να ελέγχει παλαιές φορολογικές υποθέσεις δημιουργεί η απόφαση 365/2026 του Β’ Τμήματος του Συμβουλίου της Επικρατείας, η οποία επαναφέρει στο προσκήνιο το ζήτημα της παραγραφής.

Η υπόθεση αφορά εταιρεία στην οποία είχαν καταλογιστεί διαφορές ΦΠΑ για τις χρήσεις 2004 και 2005, καθώς και πρόσθετος φόρος και πρόστιμα.

Το ΣτΕ απέρριψε την προσφυγή της, εξετάζοντας μεταξύ άλλων τον χρόνο κατά τον οποίο τα στοιχεία που αποκάλυπταν τις φορολογικές παραβάσεις περιήλθαν σε γνώση της φορολογικής διοίκησης.

Το ζήτημα αποκτά ιδιαίτερη σημασία, καθώς η απόφαση αφορά τον τρόπο με τον οποίο εφαρμόζονται οι διατάξεις για την παραγραφή και ειδικότερα την περίπτωση κατά την οποία εμφανίζονται «συμπληρωματικά στοιχεία» μετά την πάροδο της αρχικής προθεσμίας.

Από την πενταετία στη δεκαετία

Ο γενικός κανόνας προβλέπει ότι η φορολογική διοίκηση διαθέτει συγκεκριμένο χρονικό διάστημα για να ελέγξει μια φορολογική υπόθεση, με την πενταετία να αποτελεί τον βασικό κανόνα παραγραφής.

Υπάρχει όμως εξαίρεση.

Όταν μετά την παρέλευση της πενταετούς περιόδου προκύψουν νέα στοιχεία τα οποία δεν ήταν δυνατόν να είχαν περιέλθει προηγουμένως σε γνώση της φορολογικής διοίκησης και τα οποία μπορούν να αποκαλύψουν φορολογική παράβαση, τότε μπορεί να ενεργοποιηθεί δεκαετής χρόνος παραγραφής, υπό τις προϋποθέσεις που θέτει η νομοθεσία και η νομολογία.

Στην επίμαχη υπόθεση, το κρίσιμο ζήτημα ήταν ακριβώς πότε έγιναν γνωστά στη φορολογική διοίκηση τα στοιχεία που συνδέονταν με τις παραβάσεις.

Γιατί η απόφαση ενδιαφέρει την ΑΑΔΕ

Η απόφαση του ΣτΕ αποκτά μεγαλύτερη βαρύτητα λόγω του μεγάλου αριθμού παλαιών φορολογικών υποθέσεων που παραμένουν σε εκκρεμότητα.

Η φορολογική διοίκηση μπορεί να επικαλεστεί τη συγκεκριμένη νομολογιακή εξέλιξη σε περιπτώσεις όπου υποστηρίζει ότι διαθέτει νέα ή συμπληρωματικά στοιχεία, τα οποία δικαιολογούν την παράταση του χρόνου ελέγχου πέρα από την αρχική πενταετία.

Ωστόσο, αυτό δεν σημαίνει ότι κάθε φορολογική υπόθεση μπορεί αυτομάτως να παρατείνεται στα δέκα χρόνια. Η ύπαρξη συμπληρωματικών στοιχείων και ο χρόνος κατά τον οποίο αυτά περιήλθαν σε γνώση της φορολογικής αρχής αποτελούν κρίσιμα στοιχεία για την εφαρμογή της εξαίρεσης.

Το ερώτημα για τα μισθολογικά αναδρομικά

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει το κατά πόσο η συγκεκριμένη απόφαση μπορεί να επηρεάσει και εκκρεμείς ή μελλοντικές διαφορές που αφορούν παραγραφή φορολογικών αξιώσεων από μισθολογικά αναδρομικά.

Το ζήτημα είναι ιδιαίτερα ευαίσθητο, καθώς υπάρχει ήδη σημαντική νομολογία του Ανώτατου Δικαστηρίου, μεταξύ άλλων οι αποφάσεις 616, 617 και 618 της Ολομέλειας του ΣτΕ, που έχουν αποτελέσει σημείο αναφοράς για ζητήματα παραγραφής και φορολογικών αξιώσεων.

Το ερώτημα που τίθεται πλέον είναι εάν η νέα απόφαση του Β’ Τμήματος μπορεί να αξιοποιηθεί από τη φορολογική διοίκηση ως επιχείρημα για χρονική επιμήκυνση του ελέγχου σε υποθέσεις όπου η παραγραφή αποτελεί αντικείμενο διαμάχης.

Σε κάθε περίπτωση, η απόφαση 365/2026 δεν καταργεί από μόνη της τον κανόνα της πενταετούς παραγραφής. Αναδεικνύει όμως τη σημασία που μπορεί να έχει η ύπαρξη και ο χρόνος γνωστοποίησης συμπληρωματικών στοιχείων.

Για τους φορολογούμενους με παλαιές εκκρεμείς υποθέσεις, το ζήτημα πλέον αποκτά ιδιαίτερη σημασία, καθώς η επίκληση της δεκαετούς παραγραφής από τη φορολογική διοίκηση μπορεί να αποτελέσει νέο πεδίο αντιπαράθεσης με την ΑΑΔΕ και τα διοικητικά δικαστήρια.