
Η ιδέα ενός ανθρώπου να βγαίνει στο Διάστημα χωρίς διαστημική στολή μοιάζει με σκηνή επιστημονικής φαντασίας. Στην πραγματικότητα, όμως, το ανθρώπινο σώμα δεν είναι σχεδιασμένο να επιβιώνει στο σχεδόν απόλυτο κενό του Διαστήματος.
Η έλλειψη ατμοσφαιρικής πίεσης, ο περιορισμός του οξυγόνου και οι ακραίες συνθήκες θα προκαλούσαν μια σειρά από πολύ γρήγορες αλλαγές στον οργανισμό.
Το πρώτο πρόβλημα είναι το οξυγόνο
Το πρώτο και σημαντικότερο πρόβλημα δεν θα ήταν το κρύο, αλλά η έλλειψη οξυγόνου.
Στο Διάστημα δεν υπάρχει ατμόσφαιρα που να μπορεί να τροφοδοτήσει τους πνεύμονες. Ένας άνθρωπος που θα βρισκόταν ξαφνικά στο κενό δεν θα μπορούσε να αναπνεύσει κανονικά.
Η έλλειψη οξυγόνου στο αίμα και στον εγκέφαλο θα οδηγούσε γρήγορα σε απώλεια συνείδησης.
Για αυτό η διαστημική στολή δεν λειτουργεί απλώς ως «ρούχο». Παρέχει οξυγόνο και διατηρεί την απαραίτητη πίεση γύρω από το σώμα.
Τι θα γινόταν αν κρατούσε την αναπνοή του;
Το να προσπαθήσει κάποιος να κρατήσει την αναπνοή του δεν θα ήταν ασφαλές.
Καθώς η εξωτερική πίεση πέφτει σχεδόν στο μηδέν, ο αέρας στους πνεύμονες μπορεί να διασταλεί. Για αυτό οι ειδικοί θεωρούν ότι σε μια τέτοια κατάσταση είναι σημαντικό να μην παγιδεύεται αέρας στους πνεύμονες.
Η απότομη έκθεση στο κενό μπορεί να προκαλέσει σοβαρό τραυματισμό στους πνεύμονες και άλλες επικίνδυνες επιπτώσεις.
Το σώμα δεν θα «εκραγεί»
Μία από τις πιο γνωστές παρανοήσεις είναι ότι ένας άνθρωπος στο Διάστημα χωρίς στολή θα εκραγεί αμέσως.
Αυτό δεν είναι ακριβές.
Το σώμα πράγματι θα διογκωνόταν σε κάποιο βαθμό επειδή η εξωτερική πίεση θα εξαφανιζόταν, ένα φαινόμενο που ονομάζεται ebullism.
Ωστόσο, το δέρμα και οι ιστοί του σώματος είναι αρκετά ανθεκτικοί ώστε να συγκρατήσουν τον οργανισμό. Δεν θα υπήρχε κινηματογραφική «έκρηξη».
Το αίμα θα αρχίσει να συμπεριφέρεται διαφορετικά
Η πολύ χαμηλή πίεση προκαλεί μια ιδιαίτερα παράξενη κατάσταση.
Σε συνθήκες κενού, υγρά που βρίσκονται σε περιοχές του σώματος όπου η πίεση είναι αρκετά χαμηλή μπορούν να αρχίσουν να σχηματίζουν ατμό σε σχετικά χαμηλές θερμοκρασίες.
Δεν σημαίνει ότι το αίμα μέσα στις αρτηρίες θα αρχίσει να βράζει όπως το νερό σε μια κατσαρόλα. Το κυκλοφορικό σύστημα διατηρεί εσωτερική πίεση και το αίμα βρίσκεται μέσα σε αγγεία.
Οι ιστοί, όμως, μπορούν να υποστούν έντονη διόγκωση και σοβαρές βλάβες.
Θα παγώσει αμέσως;
Όχι.
Αυτό είναι ακόμη ένας μύθος που έχει ενισχυθεί από τις ταινίες επιστημονικής φαντασίας.
Το Διάστημα είναι εξαιρετικά ψυχρό, όμως το κενό δεν λειτουργεί όπως ο παγωμένος αέρας στη Γη. Δεν υπάρχει ατμόσφαιρα για να απομακρύνει γρήγορα θερμότητα από το σώμα μέσω αγωγής και μεταφοράς.
Το σώμα θα έχανε θερμότητα κυρίως μέσω ακτινοβολίας, διαδικασία που είναι πολύ πιο αργή από όσο συχνά παρουσιάζεται στον κινηματογράφο.
Το άμεσο πρόβλημα επομένως θα ήταν η έλλειψη οξυγόνου και η έκθεση στο κενό, όχι το στιγμιαίο πάγωμα.
Και τι θα γινόταν με το Διάστημα γύρω του;
Ένα άτομο χωρίς στολή δεν θα μπορούσε να ακούσει ήχους όπως στη Γη, καθώς ο ήχος χρειάζεται ένα μέσο, όπως αέρα, για να μεταδοθεί.
Παράλληλα, δεν θα υπήρχε η προστασία που παρέχει η ατμόσφαιρα από την έντονη υπεριώδη και άλλη διαστημική ακτινοβολία.
Η έκθεση για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα θα προκαλούσε ακόμη σοβαρότερες βλάβες.
Θα υπήρχε χρόνος για διάσωση;
Αν η έκθεση ήταν πολύ σύντομη και ο άνθρωπος επαναφερόταν γρήγορα σε περιβάλλον με κατάλληλη πίεση και οξυγόνο, η επιβίωση δεν είναι θεωρητικά αδύνατη.
Υπάρχουν καταγεγραμμένα περιστατικά όπου άνθρωποι εκτέθηκαν κατά λάθος σε πολύ χαμηλή πίεση και ανέκαμψαν όταν αποκαταστάθηκαν γρήγορα οι συνθήκες.
Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι η έκθεση είναι ασφαλής. Ο χρόνος χωρίς επαρκές οξυγόνο είναι εξαιρετικά περιορισμένος και η κατάσταση αποτελεί άμεση απειλή για τη ζωή.
Γιατί η στολή είναι τόσο σημαντική;
Μια διαστημική στολή είναι στην ουσία ένα μικρό προσωπικό σύστημα υποστήριξης ζωής.
Διατηρεί την απαραίτητη πίεση, παρέχει οξυγόνο, απομακρύνει το διοξείδιο του άνθρακα και βοηθά στη ρύθμιση της θερμοκρασίας του σώματος.
Παράλληλα, προστατεύει τον αστροναύτη από μικροσωματίδια και άλλους κινδύνους του διαστημικού περιβάλλοντος.
Όχι όπως στις ταινίες
Ένας άνθρωπος που θα έβγαινε χωρίς στολή στο Διάστημα δεν θα μετατρεπόταν αμέσως σε «παγάκι» ούτε θα εκραγεί.
Το πραγματικό πρόβλημα θα ήταν πολύ πιο σοβαρό και επιστημονικά ενδιαφέρον: η απότομη απώλεια πίεσης και η έλλειψη οξυγόνου θα έθεταν τη ζωή του σε κίνδυνο μέσα σε ελάχιστο χρόνο.
Το ανθρώπινο σώμα μπορεί να αντέξει απίστευτες καταστάσεις, αλλά χωρίς την προστασία μιας διαστημικής στολής το κενό του Διαστήματος παραμένει ένα περιβάλλον στο οποίο ο άνθρωπος δεν μπορεί να επιβιώσει για μεγάλο χρονικό διάστημα.
Tο pronews.gr δημοσιεύει κάθε σχόλιο το οποίο είναι σχετικό με το θέμα στο οποίο αναφέρεται το άρθρο. Ο καθένας έχει το δικαίωμα να εκφράζει ελεύθερα τις απόψεις του. Ωστόσο, αυτό δεν σημαίνει ότι υιοθετούμε τις απόψεις αυτές και διατηρούμε το δικαίωμα να μην δημοσιεύουμε συκοφαντικά ή υβριστικά σχόλια όπου τα εντοπίζουμε. Σε κάθε περίπτωση ο καθένας φέρει την ευθύνη των όσων γράφει και το pronews.gr ουδεμία νομική ή άλλα ευθύνη φέρει.
Δικαίωμα συμμετοχής στη συζήτηση έχουν μόνο όσοι έχουν επιβεβαιώσει το email τους στην υπηρεσία disqus. Εάν δεν έχετε ήδη επιβεβαιώσει το email σας, μπορείτε να ζητήσετε να σας αποσταλεί νέο email επιβεβαίωσης από το disqus.com
Όποιος χρήστης της πλατφόρμας του disqus.com ενδιαφέρεται να αναλάβει διαχείριση (moderating) των σχολίων στα άρθρα του pronews.gr σε εθελοντική βάση, μπορεί να στείλει τα στοιχεία του και στοιχεία επικοινωνίας στο [email protected] και θα εξεταστεί άμεσα η υποψηφιότητά του.