Πλανήτης Άρης: Η εσωτερική «ανωμαλία» που επιταχύνει την περιστροφή του – Το αίνιγμα των επιστημόνων

Ο πλανήτης Άρης δημιουργεί νέα ερωτήματα στους επιστήμονες, καθώς μια πρόσφατη μελέτη υποδεικνύει ότι μια τεράστια δομή που βρίσκεται κάτω από την ηφαιστειακή περιοχή Tharsis ενδέχεται να επηρεάζει την περιστροφή του «κόκκινου πλανήτη».

Η έρευνα εξετάζει ένα από τα πιο παράξενα φαινόμενα που έχουν παρατηρηθεί τα τελευταία χρόνια: ο Άρης φαίνεται να περιστρέφεται ελαφρώς ταχύτερα, παρουσιάζοντας μια μικρή αλλά μετρήσιμη επιτάχυνση, η οποία μέχρι πρόσφατα δεν είχε εξηγηθεί ικανοποιητικά.

Τα νέα μοντέλα που ανέπτυξε η επιστημονική ομάδα με επικεφαλής τον Bart Root, καθηγητή πλανητικής εξερεύνησης στο Τεχνολογικό Πανεπιστήμιο του Ντελφτ, στρέφουν την προσοχή στο εσωτερικό του πλανήτη.

Σύμφωνα με τον ίδιο, το φαινόμενο ίσως οφείλεται σε ένα είδος ελαφρύτερου υλικού που ανεβαίνει από τον μανδύα κάτω από την περιοχή Tharsis, μια γιγαντιαία ηφαιστειακή ζώνη που κυριαρχεί σε μεγάλο τμήμα του αρειανού ημισφαιρίου.

Αυτή η εσωτερική διεργασία θα μπορούσε να εξηγεί και γιατί εκεί σχηματίστηκαν μερικά από τα μεγαλύτερα ηφαίστεια και βουνά του ηλιακού συστήματος, διαφοροποιώντας τον Άρη από τη Γη.

Σε αντίθεση με τη Γη, ο Άρης δεν διαθέτει ενεργές τεκτονικές πλάκες. Αυτό σημαίνει ότι η λάβα από τα αρχαία ηφαιστειακά φαινόμενα δεν ανακυκλώθηκε, αλλά συσσωρεύτηκε σταδιακά για εκατομμύρια χρόνια. Έτσι δημιουργήθηκε η περιοχή Tharsis, μια τεράστια γεωλογική δομή που εκτείνεται σε περίπου 6.000 χιλιόμετρα και φιλοξενεί ορισμένα από τα μεγαλύτερα ηφαίστεια που γνωρίζουμε.

Με βάση τα σεισμικά και γεωφυσικά στοιχεία που συνέλεξε το InSight, οι επιστήμονες κατάφεραν να υπολογίσουν με μεγαλύτερη ακρίβεια το πάχος του φλοιού του Άρη και να δοκιμάσουν διαφορετικά μοντέλα, προκειμένου να εξηγήσουν γιατί η περιοχή Tharsis κυριάρχησε σε τόσο εκτεταμένο τμήμα του πλανήτη.

Η μελέτη προχωρά ακόμη περισσότερο, συνδέοντας αυτή τη βαθιά εσωτερική δομή με ένα ακόμη αξιοσημείωτο φαινόμενο: τη σταδιακή μείωση της διάρκειας της αρειανής ημέρας.

Συγκρίνοντας δεδομένα από τις αποστολές Viking της δεκαετίας του 1970 με νεότερες μετρήσεις του InSight, οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι η ημέρα στον Άρη μικραίνει κατά περίπου 70 μικροδευτερόλεπτα κάθε χρόνο.

Οι επιστήμονες εκτιμούν ότι, αν το ελαφρύτερο υλικό ανεβαίνει κάτω από τον ισημερινό, τότε βαρύτερες μάζες στο εσωτερικό του πλανήτη μετακινούνται προς περιοχές πιο κοντά στον άξονα περιστροφής. Αυτή η εσωτερική ανακατανομή θα μπορούσε να εξηγεί, σε σημαντικό βαθμό, την παρατηρούμενη επιτάχυνση της περιστροφής.

Η συγκεκριμένη υπόθεση δεν δίνει μόνο μια πιθανή λύση στο μυστήριο, αλλά οδηγεί και σε επανεκτίμηση του τρόπου με τον οποίο οι μικροί βραχώδεις πλανήτες ψύχονται και εξελίσσονται.

Συγκεκριμένα, υποδηλώνει ότι ο Άρης ίσως διατηρεί τη γεωλογική του θερμότητα για πολύ μεγαλύτερο χρονικό διάστημα απ’ ό,τι πιστευόταν μέχρι σήμερα.