Το James Webb κατέγραψε την τρισδιάστατη δομή της ανώτερης ατμόσφαιρας του Ουρανού (φώτο)

Διεθνής ομάδα αστρονόμων για πρώτη φορά κατάφερε να ανασυνθέσει με το διαστημικό τηλεσκόπιο James Webb την τρισδιάστατη δομή της ανώτερης ατμόσφαιρας του Ουρανού, αποκαλύπτοντας έναν κόσμο με δυναμική δομή και μετρήσιμες λεπτομέρειες.

Η μελέτη επικεντρώθηκε στην ιονόσφαιρα, μια περιοχή που εκτείνεται έως και 5.000 χιλιόμετρα πάνω από τα ορατά νέφη.

Χρησιμοποιώντας το όργανο NIRSpec, οι επιστήμονες κατέγραψαν πώς η θερμοκρασία και η πυκνότητα των φορτισμένων σωματιδίων μεταβάλλονται ανάλογα με το υψόμετρο.

Τα δεδομένα έδειξαν ότι οι θερμοκρασίες αγγίζουν τους 470 Kelvin (περίπου 200°C), επιβεβαιώνοντας πως η ατμόσφαιρα παραμένει θερμότερη από όσο θα δικαιολογούσε η ηλιακή ακτινοβολία — ένα φαινόμενο γνωστό ως «ενεργειακή κρίση» των γιγάντιων πλανητών.

Ένα από τα πιο εντυπωσιακά ευρήματα είναι ο εντοπισμός δύο φωτεινών ζωνών σέλαος κοντά στους μαγνητικούς πόλους.

Λόγω της έντονης κλίσης του μαγνητικού πεδίου του Ουρανού, τα σέλατα δεν σχηματίζουν απλούς δακτυλίους όπως στη Γη, αλλά υιοθετούν σύνθετες γεωμετρίες.

«Η μαγνητόσφαιρα του Ουρανού είναι μια από τις πιο παράξενες στο ηλιακό σύστημα», σημειώνει η Paola Tiranti, επικεφαλής της έρευνας.

Η σημασία της ανακάλυψης ξεπερνά τα όρια της γειτονιάς μας. Καθώς οι «παγωμένοι γίγαντες» είναι ένας πολύ κοινός τύπος πλανητών σε άλλα αστρικά συστήματα, ο Ουρανός λειτουργεί ως ένα φυσικό εργαστήριο.

Η κατανόηση της αλληλεπίδρασης μεταξύ του μαγνητικού του πεδίου και της ατμόσφαιρας προσφέρει μια στέρεη βάση για τον χαρακτηρισμό εξωπλανητών που βρίσκονται έτη φωτός μακριά.

Παράλληλα, οι μετρήσεις επιβεβαίωσαν μια τάση ψύξης της ανώτερης ατμόσφαιρας που παρατηρείται από τη δεκαετία του 1990, παρέχοντας ακριβή δεδομένα για μελλοντικές αποστολές.

Το James Webb, αν και σχεδιάστηκε για να κοιτάζει το βάθος του σύμπαντος, αποδεικνύεται πλέον ένα απαραίτητο εργαλείο για την αποκρυπτογράφηση των δικών μας πλανητικών γειτόνων με πρωτοφανή λεπτομέρεια.