Έχετε αναρωτηθεί; – Γιατί κάνουμε screenshot πράγματα που ξέρουμε ότι μάλλον δεν θα ξαναδούμε ποτέ;

Υπάρχει ένας φάκελος σχεδόν σε κάθε κινητό που μεγαλώνει αθόρυβα χωρίς να το καταλαβαίνουμε. Εκεί καταλήγουν φωτογραφίες, συνομιλίες, συνταγές, προϊόντα που μας άρεσαν, ταξιδιωτικοί προορισμοί, συμβουλές και οτιδήποτε άλλο σκεφτήκαμε έστω για λίγα δευτερόλεπτα ότι μπορεί να μας φανεί χρήσιμο.

Πρόκειται για τα screenshots, μια από τις πιο απλές αλλά και πιο χαρακτηριστικές συνήθειες της ψηφιακής εποχής.

Και το παράδοξο είναι πως, ενώ τα αποθηκεύουμε με την πεποίθηση ότι κάποια στιγμή θα επιστρέψουμε σε αυτά, τις περισσότερες φορές δεν το κάνουμε ποτέ.

Το screenshot είναι μια μορφή ψηφιακής μνήμης

Πριν από τα smartphones, όταν βλέπαμε κάτι που θέλαμε να θυμηθούμε, έπρεπε να το σημειώσουμε σε χαρτί, να κρατήσουμε μια σελίδα ή να βρούμε κάποιον άλλο τρόπο για να το αποθηκεύσουμε.

Σήμερα αρκούν δύο κινήσεις στην οθόνη.

Το screenshot μας επιτρέπει να «παγώσουμε» μια πληροφορία ακριβώς τη στιγμή που τη συναντάμε. Δεν χρειάζεται να θυμόμαστε το όνομα μιας ιστοσελίδας, να αντιγράψουμε έναν σύνδεσμο ή να προσπαθήσουμε να συγκρατήσουμε λεπτομέρειες.

Απλώς την αποθηκεύουμε.

Έτσι, το κινητό λειτουργεί σε πολλές περιπτώσεις σαν μια εξωτερική μνήμη, στην οποία μεταφέρουμε πράγματα που δεν θέλουμε να ξεχάσουμε.

Το σημαντικό είναι ότι δεν θα χαθεί

Μερικές φορές, μάλιστα, δεν κάνουμε screenshot επειδή έχουμε πραγματικά σκοπό να χρησιμοποιήσουμε αυτό που βλέπουμε.

Το κάνουμε επειδή δεν θέλουμε να χάσουμε την επιλογή.

Βλέπουμε ένα ξενοδοχείο που μας αρέσει; Screenshot.

Μια συνταγή που μπορεί κάποτε να μαγειρέψουμε; Screenshot.

Ένα ζευγάρι παπούτσια που ίσως αγοράσουμε; Screenshot.

Ένα μήνυμα που θέλουμε να δείξουμε σε κάποιον; Screenshot.

Η λογική είναι απλή: «Ας το κρατήσω, μπορεί να μου χρειαστεί».

Και επειδή η αποθήκευση δεν απαιτεί σχεδόν καμία προσπάθεια, η απόφαση γίνεται αυτόματα.

Όταν το «κάποια στιγμή» δεν έρχεται ποτέ

Το πρόβλημα είναι ότι το «κάποια στιγμή» μπορεί να μην έρθει ποτέ.

Έτσι, ο φάκελος των screenshots γεμίζει με πληροφορίες που κάποτε μας φάνηκαν σημαντικές, αλλά σήμερα δεν θυμόμαστε καν γιατί τις κρατήσαμε.

Μπορεί να υπάρχει μια φωτογραφία από ένα αντικείμενο που θέλαμε να αγοράσουμε πριν από δύο χρόνια, μια συνταγή που δεν δοκιμάσαμε ποτέ ή ένα άρθρο που σκοπεύαμε να διαβάσουμε όταν θα είχαμε περισσότερο χρόνο.

Το screenshot, επομένως, δεν αποθηκεύει μόνο πράγματα που χρειαζόμαστε.

Αποθηκεύει και πράγματα που πιστεύουμε ότι θα χρειαστούμε στο μέλλον.

Κρατάμε μικρές «υποσχέσεις» προς τον μελλοντικό μας εαυτό

Ίσως γι’ αυτό ο φάκελος των screenshots να λέει περισσότερα για εμάς απ’ όσο νομίζουμε.

Μέσα του υπάρχουν πράγματα που συνδέονται με σχέδια που κάναμε: ένα ταξίδι, μια αγορά, μια νέα συνήθεια, ένα βιβλίο που θέλαμε να διαβάσουμε ή μια αλλαγή που σκεφτόμασταν να κάνουμε.

Κάθε screenshot μοιάζει λίγο με μια μικρή υπενθύμιση προς τον μελλοντικό μας εαυτό:

«Μην το ξεχάσεις αυτό».

Μόνο που με τον χρόνο ξεχνάμε όχι μόνο το αντικείμενο, αλλά και τον λόγο για τον οποίο το αποθηκεύσαμε.

Και φυσικά υπάρχουν τα screenshots που δεν έχουν καμία σχέση με χρησιμότητα

Υπάρχει και η άλλη κατηγορία.

Η συνομιλία που πρέπει να σταλεί αμέσως στην παρέα. Το αστείο σχόλιο που πρέπει να δει ο κολλητός. Μια ανάρτηση που μας έκανε εντύπωση. Μια περίεργη φωτογραφία ή κάτι που απλώς θέλουμε να μοιραστούμε.

Σε αυτές τις περιπτώσεις το screenshot δεν είναι αποθήκευση για το μέλλον.

Είναι περισσότερο ένας ψηφιακός τρόπος κοινωνικής επικοινωνίας.

Το screenshot γίνεται η απόδειξη που χρειάζεται να περάσει από τη μία συνομιλία στην άλλη.

Γιατί δεν τα διαγράφουμε;

Επειδή η διαγραφή απαιτεί μια απόφαση που η αποθήκευση δεν απαιτούσε.

Όταν κάνουμε screenshot, δεν χρειάζεται να σκεφτούμε αν πραγματικά το χρειαζόμαστε. Όταν όμως έρθει η ώρα να το διαγράψουμε, πρέπει να αποφασίσουμε αν εξακολουθεί να έχει αξία.

Και κάπως έτσι καταλήγουμε να αφήνουμε εκατοντάδες εικόνες να συσσωρεύονται.

Ίσως, τελικά, τα screenshots να μην είναι τόσο πολύ ένα αρχείο χρήσιμων πληροφοριών όσο ένα ψηφιακό ημερολόγιο μικρών στιγμών.

Πράγματα που μας τράβηξαν την προσοχή, μας φάνηκαν ενδιαφέροντα ή μας έκαναν να σκεφτούμε «αυτό πρέπει να το κρατήσω».

Ακόμη κι αν τελικά δεν τα ξαναδούμε ποτέ.