Ο «τροχός των γιγάντων»: Η μυστηριώδης κατασκευή στα Υψίπεδα του Γκολάν

Είναι εύκολο να το προσπεράσεις χωρίς να προσέξεις κάτι ασυνήθιστο. Το προϊστορικό, μεγαλιθικό μνημείο, περίπου της ίδιας εποχής με το Στόουνχεντζ, έμενε απαρατήρητο για αιώνες σε αυτή τη γυμνή έκταση των Υψιπέδων του Γκολάν.

Η μυστηριώδης κατασκευή ανακαλύφθηκε λίγο μετά τον πόλεμο του 1967 στον οποίο το Ισραήλ απέσπασε τα Υψίπεδα του Γκολάν από τη Συρία, αναφέρει ο απεσταλμένος του πρακτορείου Reuters. Αρχαιολόγοι που εξέταζαν αεροφωτογραφίες εντόπισαν τότε έναν μεγάλο κύκλο από πέτρες που δεν ήταν ορατός από το έδαφος. Οι ανασκαφές που ακολούθησαν αποκάλυψαν μια από τις αρχαιότερες και μεγαλύτερες κατασκευές αυτής της περιοχής.

Γνωστό στα αραβικά ως Ρούτζμ ελ-Χίρι, που σημαίνει «πέτρινος σωρός της αγριόγατας», το μνημείο αποτελείται από πέντε ομόκεντρους κύκλους, από τους οποίους ο μεγαλύτερος έχει διάμετρο 152 μέτρα.

Στο κέντρο, ένας τύμβος ύψους πέντε μέτρων.Το εβραϊκό του όνομα είναι Γκιλγκάλ Ρεφαΐμ, ή «τροχός των γιγάντων» και αναφέρεται σε μια βιβλική μάχη γιγάντων.

Θραύσματα αγγείων και λίθινα εργαλεία δείχνουν ότι το μνημείο άρχισε να κατασκευάζεται τη Νεολιθική Εποχή, γύρω στο 3500 π.Χ., περίπου την ίδια εποχή με το διάσημο μεγαλιθικό μνημείο του Στόουνχεντζ στη Βρετανία. Τμήματά του όμως δεν αποκλείεται να προστέθηκαν στη διάρκεια των επόμενων δύο χιλιάδων ετών.

Σε αντίθεση όμως με το Στόουνχεντζ, το οποίο αποτελείται από κατακόρυφους και οριζόντιους ογκόλιθους, το Ρούτζμ ελ-Χίρι κατασκευάστηκε από μικρές βασαλτικές πέτρες που ζυγίζουν συνολικά πάνω από 40.000 τόνους.

Κανείς δεν ξέρει ποιοι το κατασκεύασαν, ούτε την πραγματική του σημασία: «Είναι ένα αινιγματικό μνημείο. Έχουμε αποσπασματικές πληροφορίες αλλά όχι την πλήρη εικόνα» λέει στο Reuters ο Ούρι Μπέργκερ της ισραηλινής Υπηρεσίας Αρχαιοτήτων, ειδικός στους μεγαλιθικούς τάφους.

Το Ρούτζμ ελ-Χίρι θα μπορούσε πάντως να έχει κάποια σχέση με την αστρολογία. Όπως λέει ο Μπέργκερ, στο θερινό και χειμερινό ηλιοστάσιο ο ήλιος περνάει από ανοίγματα στις πέτρες την ώρα της ανατολής.

Σε κάθε περίπτωση, θα είναι δύσκολο να εξακριβωθεί ποιος και γιατί κατασκεύασε αυτούς τους γιγάντιους κύκλους.

Σήμερα, το μνημείο είναι επισκέψιμο μόνο τα Σαββατοκύριακα και τις αργίες -τις υπόλοιπες μέρες η περιοχή χρησιμοποιείται ως πεδίο άσκησης του ισραηλινού στρατού.