Η μάχη του Μυριοκέφαλου το 1176: Η βαρύτερη ήττα των Βυζαντινών μετά του Μαντζικέρτ το 1071

Η ήττα στο Μυριοκέφαλο, τον Σεπτέμβριο του 1176, αποτέλεσε ένα από τα σημαντικότερα πλήγματα που δέχθηκε το Βυζάντιο απέναντι στους Σελτζούκους.

Η σύγκρουση έγινε επί αυτοκράτορα Μανουήλ Α΄ Κομνηνού, ο οποίος επιδίωκε να περιορίσει οριστικά την τουρκική απειλή στη Μικρά Ασία και να ανακτήσει την πρωτοβουλία στην περιοχή.

Ο Μανουήλ είχε διαδεχθεί τον πατέρα του, Ιωάννη Β΄ Κομνηνό, το 1143.

Ο Ιωάννης είχε πεθάνει μετά από τραυματισμό από δηλητηριασμένο βέλος κατά τη διάρκεια κυνηγιού στην Κιλικία.

Η βασιλεία του είχε συνδεθεί με σημαντικές στρατιωτικές επιτυχίες και επέκταση των βυζαντινών εδαφών, γεγονός που του χάρισε το προσωνύμιο «Καλοϊωάννης».

Ο Μανουήλ συνέχισε αρχικά την επιθετική πολιτική του πατέρα του, έχοντας στραμμένο το ενδιαφέρον του τόσο προς τη Δύση όσο και προς την Ανατολή.

Αντιμετώπισε Νορμανδούς, Ούγγρους και Σελτζούκους, ενώ διατήρησε στενές σχέσεις με ηγεμόνες των σταυροφορικών κρατών.

Στην προσωπική του ζωή παντρεύτηκε δύο φορές και απέκτησε παιδιά, ενώ οι ιστορικές πηγές αναφέρονται και στις ερωτικές του σχέσεις.

Στη Μικρά Ασία, βασικός αντίπαλος ήταν ο σουλτάνος του Ικονίου Κιλίτζ Αρσλάν Β΄.

Το 1176 ο Μανουήλ συγκέντρωσε μεγάλο στρατό, με στόχο να καταλάβει το Ικόνιο.

Η πορεία προς την περιοχή αποδείχθηκε δύσκολη, καθώς οι Τουρκομάνοι παρενοχλούσαν συνεχώς τις βυζαντινές δυνάμεις, ενώ οι Σελτζούκοι κατέστρεφαν υποδομές και μόλυναν πηγές νερού.

Ο βυζαντινός στρατός έφτασε τελικά στην περιοχή του Μυριοκέφαλου, κοντά στη σημερινή Ντενιζλί.

Εκεί οι Τούρκοι εκμεταλλεύτηκαν το δύσβατο έδαφος και τα στενά περάσματα, χτυπώντας τις βυζαντινές δυνάμεις από πλεονεκτικές θέσεις.

Η σύγκρουση εξελίχθηκε σε καταστροφή για μεγάλο τμήμα του στρατού του Μανουήλ.

Οι απώλειες ήταν βαριές, ενώ οι συνθήκες μάχης επιδεινώθηκαν από αμμοθύελλα που περιόρισε δραματικά την ορατότητα.

Παρά τη συντριπτική εικόνα της μάχης, ο Κιλίτζ Αρσλάν πρότεινε τελικά ειρήνη.

Οι Σελτζούκοι είχαν επίσης υποστεί σημαντικές απώλειες και δεν μπορούσαν να συνεχίσουν εύκολα τις επιχειρήσεις.

Ο Μανουήλ αποδέχθηκε τους όρους, μεταξύ των οποίων περιλαμβανόταν η καταστροφή ορισμένων πρόσφατα ανεγερμένων βυζαντινών οχυρώσεων.

Το Μυριοκέφαλο έμεινε στην ιστορία ως η δεύτερη μεγάλη καταστροφή του Βυζαντίου από τους Τούρκους μετά το Μαντζικέρτ του 1071.

Η ήττα περιόρισε τις δυνατότητες του Μανουήλ για ανακατάληψη της Μικράς Ασίας και επηρέασε βαθιά την ισορροπία δυνάμεων στην περιοχή.

Ο αυτοκράτορας πέθανε το 1180, σε ηλικία 62 ετών.

Σύμφωνα με ιστορικά στοιχεία, λίγο πριν από τον θάνατό του εγκατέλειψε τα αυτοκρατορικά ενδύματα, φόρεσε μοναχικό τρίβωνα και έλαβε το όνομα Ματθαίος.