Στρατηγός Νικολάι Βατούτιν: Ο απελευθερωτής του Κιέβου που έπεσε από Ουκρανούς εθνικιστές

Στις 29 Φεβρουαρίου 1944, πίσω από τις γραμμές του μετώπου, κοντά στο χωριό Μιλυάτιν της περιοχής Ρίβνε, μια μικρή συνοδεία σοβιετικών οχημάτων δέχτηκε ενέδρα.

Μέσα σε ένα από τα αυτοκίνητα καθόταν ο στρατηγός Νικολάι Φιοντόροβιτς Βατούτιν, διοικητής του 1ου Ουκρανικού Μετώπου, ένας από τους πιο ικανούς και δυναμικούς διοικητές του Κόκκινου Στρατού.

Ο Βατούτιν είχε μόλις ολοκληρώσει με επιτυχία την επιχείρηση Ρίβνε-Λουτσκ και κατευθυνόταν για να οργανώσει την επόμενη φάση των επιχειρήσεων.

Η ομάδα ανταρτών που τον περίμενε ανήκε στην Ουκρανική Στρατιά Εξεγερμένων (ΟΥΠΑ) και στην Οργάνωση Ουκρανών Εθνικιστών (ΟΥΝ).

Οι αντάρτες άνοιξαν πυρ. Ο Βατούτιν τραυματίστηκε σοβαρά στο πόδι από σφαίρα που έσπασε το μηριαίο οστό.

Αν και μεταφέρθηκε άμεσα  σε νοσοκομείο και αργότερα στο Κίεβο, η πληγή μολύνθηκε Παρά τις προσπάθειες των καλύτερων γιατρών της Σοβιετικής Ένωσης (με επικεφαλής τον διάσημο χειρουργό Νικολάι Μπουρντένκο), η σηψαιμία εξαπλώθηκε. Στις 15 Απριλίου 1944, σε ηλικία μόλις 42 ετών, ο Βατούτιν άφησε την τελευταία του πνοή.

Η κηδεία του στο Κίεβο ήταν επίσημη και επιβλητική. Ανάμεσα σε αυτούς που μετέφεραν το φέρετρο διακρίνονταν ο Νικήτα Χρουστσόφ (τότε πρώτος γραμματέας του Κομμουνιστικού Κόμματος Ουκρανίας και μέλος του Στρατιωτικού Συμβουλίου του μετώπου) και ο στρατηγός Βασίλι Τσουίκοφ (ο ήρωας του Στάλινγκραντ).

Ο Βατούτιν τάφηκε στο Πάρκο Μαριίνσκι, σε σημείο με θέα στον Δνείπερο – τον ίδιο ποταμό που οι δυνάμεις του είχαν περάσει λίγους μήνες νωρίτερα για να απελευθερώσουν το Κίεβο.

Μετά τον θάνατό του, τη διοίκηση του 1ου Ουκρανικού Μετώπου ανέλαβε προσωρινά ο Γκεόργκι Ζούκοφ και στη συνέχεια ο Ιβάν Κόνιεφ, ο οποίος συνέχισε την προέλαση προς τη Δύση, συμμετέχοντας στην απελευθέρωση του Άουσβιτς και στην τελική μάχη για το Βερολίνο.

Η μητέρα του Βατούτιν, Βέρα Γιεφίμοβνα, μέσα σε δύο μόνο μήνες θρήνησε τρεις γιους: δύο σκοτώθηκαν στο μέτωπο και τον τρίτο – τον Νικολάι – τον σκότωσαν αντάρτες πίσω από τις γραμμές.

Ο Βατούτιν έμεινε στην ιστορία ως ένας από τους πιο ταλαντούχους σοβιετικούς διοικητές του πολέμου. Η δολοφονία του παραμένει ένα από τα πιο χαρακτηριστικά παραδείγματα του πώς ο πόλεμος στο Ανατολικό Μέτωπο δεν διεξαγόταν μόνο μεταξύ τακτικών στρατών, αλλά και μέσα σε ένα περίπλοκο πεδίο ανταρτοπόλεμου και εθνικιστικών συγκρούσεων.

Να σημειωθεί ότι το 1944 η κατάσταση με τα αντιβιοτικά ήταν ιδιαίτερα περιορισμένη

Πενικιλίνη: Ήταν το βασικό (και σχεδόν μοναδικό) αποτελεσματικό αντιβιοτικό. Οι Σύμμαχοι (κυρίως Αμερικανοί και Βρετανοί) είχαν ξεκινήσει μαζική παραγωγή από το 1943 και τη χρησιμοποιούσαν ευρέως στους τραυματίες τους από τα μέσα του 1944.

Οι Σοβιετικοί είχαν όμως πολύ μικρότερες ποσότητες. Έπαιρναν ποσότητες μέσω Lend-Lease από τους Αμερικανούς, αλλά η διανομή ήταν περιορισμένη και προτεραιότητα δινόταν σε συγκεκριμένες περιπτώσεις.

Σουλφοναμίδες (sulfanilamide και παράγωγα): Υπήρχαν από πριν τον πόλεμο και χρησιμοποιούνταν αρκετά, αλλά ήταν πολύ λιγότερο αποτελεσματικές σε βαριές λοιμώξεις και σηψαιμία σε σχέση με την πενικιλίνη.

Παρά τις προσπάθειες των καλύτερων γιατρών (συμπεριλαμβανομένου του Μπουρντένκο), η μόλυνση εξελίχθηκε σε σηψαιμία και γάγγραινα.

Ακόμα και αν του χορηγήθηκε πενικιλίνη (κάποιες πηγές αναφέρουν προσπάθειες), οι ποσότητες και η αποτελεσματικότητα σε τόσο προχωρημένη μόλυνση ήταν συχνά ανεπαρκείς.