Μία και μόνο λέξη από την πρώτη κιόλας σειρά της «Οδύσσειας» έχει αποδειχθεί ιδιαίτερα δύσκολη υπόθεση για τους μεταφραστές.
Πρόκειται για το «πολύτροπος», τον χαρακτηρισμό με τον οποίο ο Όμηρος περιγράφει τον Οδυσσέα, μια λέξη που δεν έχει μία απόλυτα αντίστοιχη απόδοση στα αγγλικά.
Η λέξη εμφανίζεται μόλις στην πέμπτη θέση του αρχαίου κειμένου, όμως συμπυκνώνει πολλές διαφορετικές έννοιες. Ανάλογα με την ερμηνεία, μπορεί να παραπέμπει στην πολυμήχανη φύση του Οδυσσέα, στην ευστροφία του, στην ικανότητά του να προσαρμόζεται ή ακόμα και στην πολυτάραχη και περιπετειώδη ζωή του.
Δείτε αυτή τη δημοσίευση στο Instagram.
Όπως επισημαίνει η πλατφόρμα Timeless Book Club, που ασχολείται με κλασικά έργα, οι διαφορετικοί μεταφραστές της «Οδύσσειας» έχουν επιλέξει διαφορετικές αγγλικές λέξεις για να αποδώσουν τον συγκεκριμένο χαρακτηρισμό. Ο λόγος είναι ότι καμία μεμονωμένη αγγλική λέξη δεν φαίνεται να μπορεί να αποδώσει ταυτόχρονα όλες τις αποχρώσεις του αρχαιοελληνικού όρου.
Έτσι, κάθε μεταφραστική επιλογή αναδεικνύει και μια διαφορετική πλευρά της προσωπικότητας του Οδυσσέα. Η απόδοση μιας λέξης αντί κάποιας άλλης δεν αφορά επομένως μόνο τη γλώσσα, αλλά και τον τρόπο με τον οποίο ο κάθε μεταφραστής αντιλαμβάνεται τον ομηρικό ήρωα.
Στην αγγλική απόδοση που παρουσιάζει το Timeless Book Club, το «πολύτροπος» αποδίδεται ως «agacious», λέξη που παραπέμπει σε έναν άνθρωπο οξυδερκή, διορατικό και ικανό να αντιλαμβάνεται γρήγορα τις καταστάσεις.
Η δυσκολία της μετάφρασης αναδεικνύει έτσι κάτι που συχνά χάνεται όταν ένα αρχαίο κείμενο μεταφέρεται σε μια σύγχρονη γλώσσα: μία μόνο λέξη μπορεί να κουβαλά πολλαπλές σημασίες, αφήνοντας κάθε μεταφραστή να αποφασίσει ποια από αυτές θα αναδείξει.
MOST READ 72h
PRONEWS.GR / Provocateur
16.533 ευρώ σε ερωτική «φωλιά»
PRONEWS.GR / Αεροπορία
Κύμα παραιτήσεων στελεχών στις Ένοπλες Δυνάμεις
MOST POPULAR 24h
ΣΧΟΛΙΑΣΤΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ
Tο pronews.gr δημοσιεύει κάθε σχόλιο το οποίο είναι σχετικό με το θέμα στο οποίο αναφέρεται το άρθρο. Ο καθένας έχει το δικαίωμα να εκφράζει ελεύθερα τις απόψεις του. Ωστόσο, αυτό δεν σημαίνει ότι υιοθετούμε τις απόψεις αυτές και διατηρούμε το δικαίωμα να μην δημοσιεύουμε συκοφαντικά ή υβριστικά σχόλια όπου τα εντοπίζουμε. Σε κάθε περίπτωση ο καθένας φέρει την ευθύνη των όσων γράφει και το pronews.gr ουδεμία νομική ή άλλα ευθύνη φέρει.
Δικαίωμα συμμετοχής στη συζήτηση έχουν μόνο όσοι έχουν επιβεβαιώσει το email τους στην υπηρεσία disqus. Εάν δεν έχετε ήδη επιβεβαιώσει το email σας, μπορείτε να ζητήσετε να σας αποσταλεί νέο email επιβεβαίωσης από το disqus.com
Όποιος χρήστης της πλατφόρμας του disqus.com ενδιαφέρεται να αναλάβει διαχείριση (moderating) των σχολίων στα άρθρα του pronews.gr σε εθελοντική βάση, μπορεί να στείλει τα στοιχεία του και στοιχεία επικοινωνίας στο [email protected] και θα εξεταστεί άμεσα η υποψηφιότητά του.