Πώς η Μαδρίτη απέκτησε πόσιμο νερό σε μόλις πέντε χρόνια – Το τεράστιο έργο του 1851

Στα μέσα του 19ου αιώνα, η Μαδρίτη αντιμετώπιζε ένα πρόβλημα που γινόταν ολοένα πιο πιεστικό. Ο πληθυσμός της πρωτεύουσας αυξανόταν και μαζί του μεγάλωναν οι ανάγκες για επαρκές και ασφαλές πόσιμο νερό.

Το 1851 ξεκίνησε ένα φιλόδοξο σχέδιο για τη μεταφορά νερού από τον ποταμό Λοζόγια προς τη Μαδρίτη. Το εγχείρημα ήταν ιδιαίτερα απαιτητικό, καθώς προϋπέθετε την κατασκευή ενός εκτεταμένου δικτύου σε δύσβατο έδαφος.

Μέσα σε μόλις πέντε χρόνια, όμως, το έργο ολοκληρώθηκε και στις 24 Ιουνίου 1858 εγκαινιάστηκε επίσημα το Canal de Isabel II, σηματοδοτώντας μια νέα εποχή για την ύδρευση της πόλης.

Ο μηχανικός που ανέλαβε το δύσκολο έργο

Κεντρικό πρόσωπο στην προσπάθεια ήταν ο Λούσιο ντελ Βάγιε, ένας από τους σημαντικότερους Ισπανούς μηχανικούς του 19ου αιώνα.

Όταν έφτασε στη Μαδρίτη το 1851, το αρχικό σχέδιο είχε ήδη εκπονηθεί από τους μηχανικούς Χουάν Ράφο και Χουάν Ριμπέρα. Διευθυντής των έργων ήταν ο Χοσέ Γκαρθία Οτέρο, ενώ ο ντελ Βάγιε ανέλαβε καθήκοντα υποδιευθυντή.

Στη συνέχεια συμμετείχε στη σύνταξη του οριστικού σχεδίου μαζί με τους Χουάν Ριμπέρα, Εουχένιο Μπαρόν και Κωνσταντίνο ντε Αρντάνας. Αργότερα στην ομάδα προστέθηκε και ο Χοσέ Μορέρ, ο οποίος ανέλαβε τον σχεδιασμό του δικτύου που θα διοχέτευε το νερό μέσα στην ίδια την πόλη.

Πάνω από 70 χιλιόμετρα δύσκολου εδάφους

Η κατασκευή του νέου συστήματος ύδρευσης απαιτούσε την υπέρβαση περισσότερων από 70 χιλιομέτρων δύσκολου εδάφους.

Οι μηχανικοί χρειάστηκε να κατασκευάσουν σήραγγες, υδραγωγεία και μια σειρά από άλλα τεχνικά έργα, αντιμετωπίζοντας παράλληλα σοβαρά οικονομικά και τεχνικά προβλήματα.

Ένα από τα μεγαλύτερα εμπόδια αποδείχθηκε το φράγμα υδροληψίας στο Pontón de la Oliva. Το ασβεστολιθικό έδαφος προκαλούσε συνεχείς διαρροές, με αποτέλεσμα η συγκράτηση του νερού να γίνεται εξαιρετικά δύσκολη.

Τα προβλήματα ήταν τόσο έντονα ώστε, αρκετά χρόνια αργότερα, το φράγμα εγκαταλείφθηκε και αντικαταστάθηκε από νέα υποδομή στην περιοχή El Villar.

Η Μαδρίτη αποκτά επιτέλους νέο δίκτυο ύδρευσης

Στα τέλη του 1855, ο ντελ Βάγιε ανέλαβε τη διεύθυνση του Canal de Isabel II και ηγήθηκε της τελευταίας και πιο κρίσιμης φάσης των εργασιών.

Τρία χρόνια αργότερα, στις 24 Ιουνίου 1858, η Μαδρίτη εγκαινίασε το νέο σύστημα ύδρευσης. Το έργο δεν εντυπωσίασε μόνο για τη χρησιμότητά του, αλλά και για τις αρχιτεκτονικές και κατασκευαστικές λύσεις που χρησιμοποιήθηκαν.

Ιδιαίτερη αναφορά έγινε στο υδραγωγείο του Las Cuevas. Ο μηχανικός και συγγραφέας Χοσέ Ετσεγκαραϊ το ξεχώρισε για τον σχεδιασμό του, περιγράφοντάς το ως μια απλή και ανάλαφρη κατασκευή που έμοιαζε με «πέτρινη παλάμη».

Η επιτυχία του έργου έφερε και επίσημη αναγνώριση στον ντελ Βάγιε. Η βασίλισσα Ισαβέλλα Β΄ του απένειμε τον Σταυρό και τη Μεγάλη Κορδέλα του Τάγματος του Καρόλου Γ΄.

Σε ιδιόχειρη επιστολή της αναφέρθηκε στο ταλέντο και τα προσόντα του μηχανικού, επιβεβαιώνοντας τη σημασία της συμβολής του.

Το Canal de Isabel II αποτέλεσε τελικά ένα από τα σημαντικότερα τεχνικά έργα της Ισπανίας του 19ου αιώνα, καθώς έδωσε λύση σε ένα κρίσιμο πρόβλημα της αναπτυσσόμενης Μαδρίτης και διαμόρφωσε τις βάσεις για τη σύγχρονη υδροδότηση της πρωτεύουσας.