Βραζιλία: Ερευνητές ανακάλυψαν ένα άγνωστο μέχρι σήμερα είδος γιγάντιου δεινόσαυρου

Ένα άγνωστο μέχρι σήμερα είδος γιγάντιου σαυρόποδου ήρθε στο «φως» στη βορειοανατολική Βραζιλία, προσφέροντας στους επιστήμονες νέα στοιχεία για τις μετακινήσεις και την εξέλιξη των δεινοσαύρων σε μια εποχή κατά την οποία οι σημερινές ήπειροι βρίσκονταν σε εντελώς διαφορετική διάταξη.

Το νέο είδος ονομάστηκε Dasosaurus tocantinensis και παρουσιάζεται σε μελέτη που δημοσιεύθηκε στο Journal of Systematic Palaeontology. Σύμφωνα με τους ερευνητές, το ζώο μπορούσε να φτάσει περίπου τα 20 μέτρα σε μήκος και έζησε πριν από περίπου 120 εκατομμύρια χρόνια, κατά την Κρητιδική περίοδο.

Τα απολιθώματα εντοπίστηκαν στην περιοχή της Davinópolis, στην πολιτεία Maranhão, κατά τη διάρκεια εργασιών για την κατασκευή οδικού και σιδηροδρομικού τερματικού σταθμού.

Το εύρημα παρουσιάζει ιδιαίτερο επιστημονικό ενδιαφέρον εξαιτίας της σχέσης του με έναν δεινόσαυρο που έζησε στην περιοχή της σημερινής Ισπανίας.

Η ομοιότητα αυτή οδηγεί τους παλαιοντολόγους στην εκτίμηση ότι τα δύο είδη αποτελούσαν τμήμα μιας ευρύτερης εξελικτικής γραμμής, η οποία εξαπλωνόταν σε χερσαίες περιοχές που σήμερα χωρίζονται από τον Ατλαντικό.

Οι επιστήμονες εκτιμούν ότι οι πρόγονοι του Dasosaurus tocantinensis πέρασαν στη Νότια Αμερική μέσω της Βόρειας Αφρικής, σε μια περίοδο μεταξύ 140 και 120 εκατομμυρίων ετών πριν. Τότε, οι περιοχές αυτές εξακολουθούσαν να συνδέονται μέσα στην υπερήπειρο της Γκοντβάνα.

Με μήκος που εκτιμάται στα 20 μέτρα, πρόκειται για τον μεγαλύτερο δεινόσαυρο που έχει εντοπιστεί μέχρι σήμερα στην πολιτεία Maranhão. Στην ίδια περιοχή έχουν βρεθεί και άλλα σαυρόποδα, όπως ο Amazonsaurus maranhensis, το οποίο υπολογίζεται ότι είχε μήκος περίπου 10 μέτρα.

Τα οστά βρέθηκαν βαθιά στο έδαφος

Η ανακάλυψη έγινε στο πλαίσιο της αρχαιολογικής και παλαιοντολογικής παρακολούθησης των κατασκευαστικών εργασιών, όπως προβλέπεται από τις διαδικασίες περιβαλλοντικής αδειοδότησης.

Αρχικά υπήρξε η εκτίμηση ότι τα οστά μπορεί να προέρχονταν από μεγάλα προϊστορικά θηλαστικά. Ο Elver Luiz Mayer, καθηγητής στο Ομοσπονδιακό Πανεπιστήμιο της Κοιλάδας São Francisco, ήταν όμως εκείνος που υποψιάστηκε ότι τα ευρήματα ήταν πολύ αρχαιότερα.

Καθοριστικό ρόλο έπαιξαν τόσο το βάθος στο οποίο εντοπίστηκαν, περίπου οκτώ μέτρα κάτω από την επιφάνεια, όσο και η ηλικία των πετρωμάτων της περιοχής. Τα στοιχεία παρέπεμπαν στην Κρητιδική περίοδο, περίπου 120 εκατομμύρια χρόνια πριν.

Ακολούθησε η συγκρότηση ομάδας ειδικών, η οποία ανέλαβε την ανασκαφή και τη λεπτομερή μελέτη των απολιθωμάτων.

Το εύρημα αποδείχθηκε ιδιαίτερα καλά διατηρημένο. Στο υλικό περιλαμβάνονται σπόνδυλοι της ουράς, πλευρά, οστά από τα άκρα και τα πόδια, αλλά και ένα εντυπωσιακό μηριαίο οστό μήκους περίπου 1,5 μέτρου. Οι ερευνητές θεωρούν μάλιστα πιθανό να υπάρχουν και άλλα οστά του ίδιου ζώου στο σημείο.

Γιατί έχει σημασία η ανακάλυψη

Η επιστημονική ομάδα δεν περιορίστηκε στην αναγνώριση του νέου είδους. Εξέτασε και τη μικροσκοπική δομή των οστών του, αναζητώντας στοιχεία για τον τρόπο με τον οποίο αναπτυσσόταν.

Η ανάλυση έδειξε έναν συνδυασμό χαρακτηριστικών που παραπέμπουν σε παλαιότερα σαυρόποδα και σε γνωρίσματα που συναντώνται στους τιτανόσαυρους. Σύμφωνα με τους ερευνητές, αυτό μπορεί να σημαίνει ότι ορισμένοι μηχανισμοί ανάπτυξης και αναδιαμόρφωσης του οστικού ιστού είχαν ήδη εμφανιστεί πολύ νωρίτερα από ό,τι πιστευόταν.

Το στοιχείο αυτό ενδέχεται να βοηθήσει τους επιστήμονες να κατανοήσουν καλύτερα πώς ορισμένα είδη σαυρόποδων κατάφεραν, μέσα από την εξελικτική τους πορεία, να αποκτήσουν τεράστιες διαστάσεις.

Η ονομασία του νέου είδους συνδέεται επίσης με τη γεωγραφία όπου εντοπίστηκε. Το «Daso» προέρχεται από την ελληνική λέξη «δάσος», παραπέμποντας στην πυκνή βλάστηση της περιοχής, ενώ το «tocantinensis» αναφέρεται στον ποταμό Tocantins, κοντά στην ανατολική όχθη του οποίου βρέθηκαν τα απολιθώματα.

Η συγκεκριμένη ανακάλυψη αναδεικνύει και μια λιγότερο προφανή πλευρά των μεγάλων κατασκευαστικών έργων. Οι παρεμβάσεις στο έδαφος μπορεί να απειλήσουν απολιθωματοφόρα στρώματα, ταυτόχρονα όμως έχουν τη δυνατότητα να αποκαλύψουν γεωλογικά στρώματα που παρέμεναν για εκατομμύρια χρόνια κρυμμένα κάτω από το έδαφος και τη βλάστηση.