Ανελκυστήρες: Νέα ρύθμιση για την απογραφή – Ποιοι έχουν περιθώριο έως τον Ιούλιο του 2027

Νέα δεδομένα για την απογραφή των ανελκυστήρων φέρνει τροπολογία του υπουργείου Ανάπτυξης, η οποία προβλέπει ειδική μεταβατική διαδικασία, δίνοντας τη δυνατότητα να συνεχιστεί η καταχώριση στο Μητρώο και μετά την εκπνοή της αρχικής προθεσμίας.

Η ρύθμιση αφορά ιδιοκτήτες ακινήτων, διαχειριστές πολυκατοικιών, συντηρητές και εγκαταστάτες, με στόχο να ολοκληρωθεί η καταγραφή όλων των ανελκυστήρων που λειτουργούν στη χώρα και να ενταχθούν στο σύστημα όσοι δεν είχαν δηλωθεί εγκαίρως.

Τι προβλέπει η νέα ρύθμιση

Με βάση την τροπολογία, το Μητρώο Απογραφής Ανελκυστήρων θα παραμείνει ενεργό και μετά τη λήξη της αρχικής προθεσμίας, επιτρέποντας την υποβολή δηλώσεων σε τρεις βασικές περιπτώσεις:

• για ανελκυστήρες που εγκαταστάθηκαν μετά την 1η Ιουνίου 2026,
• για υφιστάμενους ανελκυστήρες που δεν είχαν απογραφεί εμπρόθεσμα,
• για διορθώσεις ή επικαιροποίηση στοιχείων ήδη καταγεγραμμένων ανελκυστήρων.

Με αυτόν τον τρόπο διασφαλίζεται ότι το Μητρώο θα ενημερώνεται συνεχώς, τόσο με νέες εγκαταστάσεις όσο και με μεταβολές ή εκπρόθεσμες δηλώσεις.

Τι ισχύει για τις νέες εγκαταστάσεις

Για τους ανελκυστήρες που τοποθετούνται μετά την 1η Ιουνίου 2026, η ευθύνη της απογραφής ανήκει στον εγκαταστάτη.

Η δήλωση πρέπει να καταχωρίζεται μέσα σε διάστημα 90 ημερών από την έκδοση της δήλωσης συμμόρφωσης (σήμανση CE). Εφόσον τηρηθεί η προθεσμία, δεν επιβάλλεται κανένα πρόστιμο, ενώ μετά την παρέλευσή της η απογραφή θεωρείται εκπρόθεσμη.

Περιθώριο έως τον Ιούλιο του 2027

Ιδιαίτερη σημασία έχει η μεταβατική πρόβλεψη για τους ανελκυστήρες που δεν είχαν απογραφεί εγκαίρως.

Έως τις 10 Ιουλίου 2027, οι συντηρητές ή οι εγκαταστάτες θα μπορούν να ολοκληρώσουν την απογραφή χωρίς την επιβολή προστίμου, αρκεί να υπάρχει υπεύθυνη δήλωση συναίνεσης από τουλάχιστον έναν ιδιοκτήτη, τον διαχειριστή ή τον νόμιμο εκπρόσωπο του ακινήτου, στην οποία θα επιβεβαιώνονται τα βασικά στοιχεία του ανελκυστήρα και του κτιρίου.

Δεν πρόκειται για γενική παράταση

Το υπουργείο διευκρινίζει ότι η συγκεκριμένη ρύθμιση δεν αποτελεί γενική παράταση της αρχικής προθεσμίας απογραφής.

Αντίθετα, εισάγει έναν μεταβατικό μηχανισμό, ώστε να ολοκληρωθεί η καταγραφή των ανελκυστήρων που έχουν μείνει εκτός Μητρώου.

Παράλληλα, παραμένει σε ισχύ η δυνατότητα επιβολής διοικητικών προστίμων σε περιπτώσεις όπου διαπιστωθεί, έπειτα από έλεγχο ή καταγγελία, ότι ανελκυστήρας δεν έχει απογραφεί σύμφωνα με όσα προβλέπει η νομοθεσία.

Η προτεινόμενη διάταξη:

Άρθρο 1

Διαδικασία απογραφής νέων ανελκυστήρων – Τροποποίηση παρ. 5 άρθρου 11Α ν. 3982/2011

Στην παρ. 5 του άρθρου 11Α του ν. 3982/2011 (Α’ 143), περί ενιαίου μητρώου ανελκυστήρων, επέρχονται οι ακόλουθες τροποποιήσεις:

α) στο όγδοο εδάφιο, οι λέξεις «ανωτέρω προθεσμίας» αντικαθίστανται από τις λέξεις «προθεσμίας του πέμπτου εδαφίου»,

β) προστίθενται νέα εδάφια ένατο, δέκατο, ενδέκατο, δωδέκατο, δέκατο τρίτο, δέκατο τέταρτο, δέκατο πέμπτο και δέκατο έκτο,

γ) στο νέο δέκατο έβδομο εδάφιο, μετά τις λέξεις «της προθεσμίας» προστίθενται οι λέξεις «του πέμπτου εδαφίου» και η παρ. 5 διαμορφώνεται ως εξής:

«5. Μέχρι την έναρξη λειτουργίας του Ενιαίου Μητρώου Ανελκυστήρων της παρ. 1 συστήνεται στη Γενική Γραμματεία Βιομηχανίας του Υπουργείου Ανάπτυξης και λειτουργεί μεταβατικά, Μητρώο Απογραφής Ανελκυστήρων (εφεξής: Μητρώο).

Στο Μητρώο απογράφονται, με ευθύνη του ιδιοκτήτη ή του διαχειριστή ή του νόμιμου εκπροσώπου τους, όλοι οι εγκατεστημένοι ανελκυστήρες εντός της επικράτειας, ανεξάρτητα από το στάδιο συμμόρφωσής τους με την υπό στοιχεία οικ. Φ.Α/9.2/28425/1245/22.12.2008 κοινή απόφαση των Υπουργών Οικονομίας και Οικονομικών, Ανάπτυξης και Περιβάλλοντος, Χωροταξίας και Δημοσίων Έργων «Συμπλήρωση διατάξεων σχετικά με την εγκατάσταση, λειτουργία, συντήρηση και ασφάλεια των ανελκυστήρων» (Β’ 2604). Η απογραφή δύναται να πραγματοποιείται και από τον υπεύθυνο συντηρητή ή τον εγκαταστάτη.

Η απογραφή περιλαμβάνει:

α) τουλάχιστον:
αα) τα στοιχεία του ιδιοκτήτη ή διαχειριστή ή του νόμιμου εκπροσώπου τους, τη διεύθυνση εγκατάστασης,
αβ) τον αριθμό των ανελκυστήρων και των στάσεων κάθε ανελκυστήρα,
αγ) το έτος εγκατάστασης,
αδ) τα στοιχεία του υπεύθυνου συντηρητή και
β) προαιρετικά:
βα) την ύπαρξη ή μη δήλωσης συμμόρφωσης (σήμανση «0Ε»),
ββ) την ύπαρξη προηγούμενης πιστοποίησης,
βγ) την καταχώριση ή μη, σύμφωνα με το άρθρο 3 της υπό στοιχεία Φ.Α/9.2/Οικ.28425/1245/22.12.2008 κοινής απόφασης και
βδ) τις εκκρεμότητες τεχνικής αναβάθμισης.

Η προθεσμία ολοκλήρωσης της απογραφής ορίζεται σε τέσσερις (4) μήνες από τη θέση σε λειτουργία του Μητρώου Απογραφής Ανελκυστήρων.

Με κοινή απόφαση των Υπουργών Ανάπτυξης και Ψηφιακής Διακυβέρνησης καθορίζονται ειδικότερα τεχνικά ή λεπτομερειακά θέματα σχετικά ιδίως, με τη λειτουργία του Μητρώου, τον τρόπο ανάπτυξής του και τήρησής του, τον τρόπο εισαγωγής δεδομένων και της επεξεργασίας τους, τον χρόνο θέσης του σε λειτουργία, τις απαιτούμενες διαλειτουργικότητες και τη διαδικασία της αυθεντικοποίησης. Με την ως άνω απόφαση δύναται να παραταθεί άπαξ η προθεσμία ολοκλήρωσης και να καθορίζεται η διαδικασία μετάπτωσης των στοιχείων του Μητρώου της παρούσας προς το Ενιαίο Μητρώο Ανελκυστήρων της παρ. 1.

Η μη απογραφή εντός της προθεσμίας του πέμπτου εδαφίου επισύρει διοικητικό πρόστιμο ανά ανελκυστήρα ύψους χιλίων (1.000) ευρώ για ανελκυστήρες σε κτίρια με χρήση κατοικίας, δύο χιλιάδων πεντακοσίων (2.500) ευρώ για ανελκυστήρες σε κτίρια με επαγγελματική ή μικτή χρήση και πέντε χιλιάδων (5.000) ευρώ για ανελκυστήρες σε κτίρια προσπελάσιμα από το ευρύ κοινό της περ. γ) της παρ. 4 του άρθρου 4 της υπό στοιχεία οικ. Φ.Α./9.2/οικ.28425/1245/22.12.2008 κοινής υπουργικής απόφασης.

Τα έσοδα από την επιβολή προστίμων περιέρχονται στον κρατικό προϋπολογισμό ως δημόσια έσοδα.

Μετά την παρέλευση της προθεσμίας ολοκλήρωσης της απογραφής, το Μητρώο Απογραφής Ανελκυστήρων εξακολουθεί να δέχεται δηλώσεις απογραφής για:

α) ανελκυστήρες που έχουν εγκατασταθεί μετά την 1η Ιουνίου 2026,

β) υφιστάμενους ανελκυστήρες που δεν απογράφηκαν εμπρόθεσμα,

γ) διορθώσεις, μεταβολές ή συμπληρώσεις στοιχείων ήδη απογεγραμμένων ανελκυστήρων.

Ανελκυστήρες που έχουν εγκατασταθεί μετά την 1η Ιουνίου 2026, απογράφονται στο Μητρώο με ευθύνη του εγκαταστάτη, κατά παρέκκλιση του δευτέρου εδαφίου, εντός ενενήντα (90) ημερών από την έκδοση της δήλωσης συμμόρφωσης (σήμανση «0Ε»), χωρίς την επιβολή προστίμου.

Μετά την παρέλευση της προθεσμίας αυτής, η απογραφή τους θεωρείται εκπρόθεσμη.

Έως τη 10η Ιουλίου 2027, ο υπεύθυνος συντηρητής ή ο εγκαταστάτης προβαίνει σε απογραφή ανελκυστήρα των περ. α) και β) του δέκατου εδαφίου που δεν έχει απογραφεί εμπρόθεσμα, χωρίς την επιβολή προστίμου, κατόπιν υπεύθυνης δήλωσης ενός (1) τουλάχιστον ιδιοκτήτη ή του διαχειριστή ή του νομίμου εκπροσώπου τους, με την οποία δηλώνεται ότι συναινεί στην υποβολή της απογραφής και βεβαιώνει τα βασικά στοιχεία του ακινήτου και του ανελκυστήρα.

Η τακτική συντήρηση ανελκυστήρα που δεν διαθέτει αριθμό απογραφής, δεν δύναται να ολοκληρωθεί νόμιμα πριν από την απογραφή του ανελκυστήρα στο Μητρώο, με την επιφύλαξη των απολύτως αναγκαίων εργασιών για την ασφαλή ακινητοποίηση ή αποτροπή άμεσου κινδύνου.

Με κοινή απόφαση των Υπουργών Ανάπτυξης, Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών και Ψηφιακής Διακυβέρνησης δύναται να καθορίζονται η διαδικασία εκπρόθεσμης απογραφής, η διαδικασία ψηφιακής επιβολής προστίμων, καθώς και η διαδικασία είσπραξης αυτών, σύμφωνα με τον Κώδικα Είσπραξης Δημοσίων Εσόδων (ν. 4978/2022, Α’ 190) με τη χρήση Μοναδικού Κωδικού Πληρωμής, ο Αναλυτικός Λογαριασμός Εσόδων στον οποίο αποδίδονται τα σχετικά έσοδα, τα απαιτούμενα δικαιολογητικά, οι απαιτούμενες διαλειτουργικότητεςτου Μητρώου με πληροφοριακά συστήματα του δημοσίου τομέα της περ. α) της παρ. 1 του άρθρου 14 του ν. 4270/2014 (Α’ 143), καθώς και κάθε άλλο αναγκαίο τεχνικό ή λεπτομερειακό θέμα.

Αρμόδια αρχή για την εφαρμογή της παρούσας είναι η Διεύθυνση Ασφάλειας και Συμμόρφωσης Βιομηχανικών Προϊόντων της Γενικής Γραμματείας Βιομηχανίας του Υπουργείου Ανάπτυξης.

Μετά τη λήξη της προθεσμίας του πέμπτου εδαφίου, η ύπαρξη αριθμού απογραφής αποτελεί βασική πληροφορία τεχνικής ταυτοποίησης του ανελκυστήρα και επιβεβαιώνεται από τον συντηρητή ή τον εγκαταστάτη στο πλαίσιο της τακτικής τους δραστηριότητας.

Έως τη μεταφορά των στοιχείων από το Μητρώο της παρούσας στο Ενιαίο Μητρώο Ανελκυστήρων της παρ. 1, αναστέλλονται οι κυρώσεις δυνάμει της υπό στοιχεία οικ. Φ.Α./9.2/οικ.28425/1245/22.12.2008 κοινής υπουργικής απόφασης που αφορούν στις προθεσμίες πιστοποίησης και καταχώρισης».