Εργασία στον υπολογιστή: Τι προβλέπει ο νόμος για τα διαλείμματα και τα δικαιώματα των εργαζομένων

Δικαίωμα σε διακοπή της συνεχούς εργασίας μπροστά από την οθόνη έχουν οι εργαζόμενοι που χρησιμοποιούν ηλεκτρονικούς υπολογιστές, με στόχο την προστασία της υγείας τους από την πολύωρη καταπόνηση.

Το Προεδρικό Διάταγμα 398/1994 προβλέπει ότι η καθημερινή εργασία πρέπει, όπου είναι δυνατόν, να οργανώνεται έτσι ώστε η παρατεταμένη χρήση της οθόνης να διακόπτεται από άλλες δραστηριότητες.

Το ζήτημα αφορά εργαζομένους τόσο στον ιδιωτικό όσο και στον δημόσιο τομέα, οι οποίοι περνούν μεγάλο μέρος της ημέρας μπροστά σε μια οθόνη.

Η συνεχής προσήλωση στον υπολογιστή μπορεί να επιβαρύνει την όραση, να προκαλέσει μυοσκελετικές ενοχλήσεις και να εντείνει την πνευματική κόπωση, ιδιαίτερα όταν δεν υπάρχουν τακτικές διακοπές στην εργασία.

Τι ισχύει για το διάλειμμα ανά δύο ώρες

Σύμφωνα με το άρθρο 8 του Προεδρικού Διατάγματος 398/1994, η εργασία μπροστά σε οθόνη πρέπει να διακόπτεται περιοδικά με αλλαγή δραστηριότητας, εφόσον αυτό είναι εφικτό.

Όταν η φύση της εργασίας δεν επιτρέπει τέτοια εναλλαγή καθηκόντων, πρέπει να προβλέπονται διαλείμματα ή διακοπές της εργασίας στην οθόνη.

Η διάρκεια και η κατανομή τους συνδέονται με το είδος της εργασίας, ενώ στο σχετικό πλαίσιο αναφέρεται ως ενδεικτικός χρόνος έως και 15 λεπτά ανά δίωρο.

Στόχος είναι να περιορίζεται η συνεχόμενη καταπόνηση και να δίνεται στον εργαζόμενο η δυνατότητα να απομακρύνεται από την οθόνη κατά τη διάρκεια της βάρδιας.

Τα διαλείμματα αυτά δεν προορίζονται για να συγκεντρώνονται στο τέλος της ημέρας. Η λογική της πρόβλεψης είναι η τακτική εναλλαγή ή διακοπή της εργασίας, ώστε να μειώνεται η επιβάρυνση από την πολύωρη χρήση του υπολογιστή και όχι να συντομεύεται απλώς το ωράριο αποχώρησης.

Οι υποχρεώσεις των εργοδοτών

Η προστασία των εργαζομένων που χειρίζονται καθημερινά υπολογιστές δεν περιορίζεται στα διαλείμματα.

Το ΠΔ 398/1994 περιλαμβάνει προβλέψεις για την οργάνωση της εργασίας, την εργονομία και τις συνθήκες χρήσης των οθονών, με στόχο τον περιορισμό των κινδύνων για την υγεία.

Στο πλαίσιο αυτό, οι εργοδότες οφείλουν να λαμβάνουν υπόψη τις απαιτήσεις της θέσης εργασίας και να μεριμνούν για κατάλληλη διαμόρφωση του εξοπλισμού, του φωτισμού και του χώρου.

Η ενημέρωση των εργαζομένων και η οργάνωση της εργασίας με τρόπο που να περιορίζει τη συνεχή καταπόνηση αποτελούν επίσης σημαντικά στοιχεία της πρόληψης.

Μπορούν οι εργαζόμενοι να κρατήσουν τα διαλείμματα για να φύγουν νωρίτερα;

Όχι. Οι διακοπές που προβλέπονται για την εργασία μπροστά σε οθόνη δεν μπορούν να συγκεντρώνονται στο τέλος της βάρδιας, καθώς σκοπός τους είναι η περιοδική απομάκρυνση από την οθόνη ή η εναλλαγή δραστηριότητας κατά τη διάρκεια της εργασίας.

Η ακριβής εφαρμογή των προβλέψεων εξαρτάται από το είδος της εργασίας και τον τρόπο οργάνωσής της.

Σε κάθε περίπτωση, το ζητούμενο είναι να περιορίζεται η συνεχής έκθεση στην οθόνη και να προστατεύεται η υγεία των εργαζομένων, χωρίς οι αναγκαίες διακοπές να μετατρέπονται σε συσσωρευμένο χρόνο αποχώρησης.

Η γνώση του σχετικού πλαισίου είναι σημαντική για όσους εργάζονται καθημερινά μπροστά σε υπολογιστή, καθώς η πρόληψη της κόπωσης και των μυοσκελετικών ενοχλήσεων συνδέεται τόσο με τις συνθήκες εργασίας όσο και με την ορθή εφαρμογή των προβλεπόμενων μέτρων προστασίας.