Ν.Τραμπ: Πρόταση για ενεργειακή εκεχειρία Ρωσίας-Ουκρανίας

Ο Ντόναλντ Τραμπ έχει προτείνει μια αμοιβαία παύση των επιθέσεων σε ενεργειακές υποδομές της Ρωσίας και της Ουκρανίας ενόψει του χειμώνα, την ώρα που η Ουάσινγκτον επιχειρεί να προωθήσει μια περιορισμένη συμφωνία στο πλαίσιο των ειρηνευτικών συνομιλιών.

Ωστόσο, σύμφωνα με πρόσωπα που γνωρίζουν τις συζητήσεις και μίλησαν στην Kyiv Independent, ο Αμερικανός πρόεδρος εκφράζει κατ’ ιδίαν αμφιβολίες για το εάν ο Βλαντίμιρ Πούτιν θα αποδεχθεί μια τέτοια εκεχειρία.

Ο Τραμπ έχει δημοσίως καλέσει την Ουκρανία να σταματήσει τις επιθέσεις σε ρωσικές ενεργειακές εγκαταστάσεις. «Ο Ζελένσκι πρέπει να κάνει ένα πράγμα. Πρέπει να σταματήσει να καταστρέφει τα αποθέματα ντίζελ στη Ρωσία», είχε δηλώσει στις 13 Σεπτεμβρίου.

Ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι έχει δηλώσει ότι το Κίεβο είναι έτοιμο να στηρίξει μια ενεργειακή εκεχειρία, υπό την προϋπόθεση ότι θα είναι αμοιβαία. «Είμαστε έτοιμοι για οποιαδήποτε μορφή ενεργειακής εκεχειρίας», είπε μετά τη συνάντησή του με τον Τραμπ στη Νέα Υόρκη, διευκρινίζοντας ότι δεν γνωρίζει ποια είναι η θέση της Μόσχας.

Η Ρωσία έχει χαρακτηρίσει την πρόταση «καλή ιδέα», χωρίς μέχρι στιγμής να έχει δηλώσει δημοσίως ότι αποδέχεται μια αμοιβαία παύση.

Οι διαφορετικές εκτιμήσεις στην αμερικανική πλευρά

Οι επιφυλάξεις του Τραμπ διαφέρουν από την εκτίμηση που φέρεται να έχει μεταφέρει η ομάδα του. Μετά την επίσκεψή τους στη Μόσχα, οι απεσταλμένοι του, Στιβ Γουίτκοφ και Τζάρεντ Κούσνερ, εμφανίστηκαν πιο αισιόδοξοι ότι μια συμφωνία για τις ενεργειακές υποδομές θα μπορούσε να επιτευχθεί.

Αμερικανός αξιωματούχος δήλωσε στην Kyiv Independent ότι ο Τραμπ «παραμένει αισιόδοξος» για την επίτευξη ειρηνευτικής συμφωνίας, ενώ ο Λευκός Οίκος υποστηρίζει ότι οι ΗΠΑ συνεχίζουν να συνομιλούν με τις δύο πλευρές με στόχο τον τερματισμό του πολέμου.

Παράλληλα, ο Ρώσος απεσταλμένος Κίριλ Ντμίτριεφ είχε συναντήσεις στην Ουάσινγκτον με Αμερικανούς αξιωματούχους, στις οποίες συζητήθηκαν ο πόλεμος στην Ουκρανία και πρωτοβουλίες στον ενεργειακό τομέα.

Τι επιδιώκει η Ουάσινγκτον

Η πρόταση αφορά τις επιθέσεις σε ενεργειακές εγκαταστάσεις που έχουν πραγματοποιήσει επανειλημμένα οι δύο πλευρές στη διάρκεια του πολέμου.

Η Ουκρανία έχει πλήξει ρωσικές ενεργειακές εγκαταστάσεις και υποδομές που συνδέονται με τις εξαγωγές ενέργειας, ενώ η Ρωσία έχει επιτεθεί σε σταθμούς παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας και υποσταθμούς στην Ουκρανία.

Για το Κίεβο, μια αμοιβαία παύση θα μπορούσε να προσφέρει μεγαλύτερη προστασία στο ενεργειακό δίκτυο ενόψει του χειμώνα. Για την Ουάσινγκτον, η πρωτοβουλία αποτελεί παράλληλα μέρος της προσπάθειας να καταγραφεί πρόοδος στις ειρηνευτικές διαπραγματεύσεις.

Οι απεσταλμένοι του Τραμπ εξετάζουν μια περιορισμένη συμφωνία που θα μπορούσε να εφαρμοστεί χωρίς να έχει προηγηθεί συνολική επίλυση των διαφορών μεταξύ Μόσχας και Κιέβου. Στο τραπέζι βρίσκεται επίσης το ενδεχόμενο επαναλειτουργίας του διαδρόμου μεταφοράς σιτηρών στη Μαύρη Θάλασσα.

Το Κίεβο ζητά αμοιβαιότητα

Ουκρανοί αξιωματούχοι έχουν καταστήσει σαφές ότι η χώρα δεν προτίθεται να σταματήσει μονομερώς τις επιθέσεις στις ρωσικές ενεργειακές υποδομές.

Ο επικεφαλής της επιτροπής Εξωτερικών Υποθέσεων του ουκρανικού κοινοβουλίου, Ολεξάντρ Μερέζκο, δήλωσε ότι μια συμφωνία θα είχε πλεονεκτήματα αλλά και κόστος για την Ουκρανία.

«Υπάρχουν πλεονεκτήματα και μειονεκτήματα. Το προφανές πλεονέκτημα για εμάς είναι η προστασία του ενεργειακού μας συστήματος και η σωτηρία ανθρώπινων ζωών», ανέφερε, προσθέτοντας ότι τα ουκρανικά πλήγματα μεγάλης εμβέλειας επηρεάζουν τη ρωσική πολεμική προσπάθεια.

Η ανάγκη για αμοιβαιότητα συνδέεται και με την προηγούμενη εμπειρία. Τον Μάρτιο του 2025 είχε συμφωνηθεί, με αμερικανική διαμεσολάβηση, περιορισμένη παύση επιθέσεων σε ενεργειακές υποδομές. Η συμφωνία, που επρόκειτο να διαρκέσει 30 ημέρες, κατέρρευσε καθώς Μόσχα και Κίεβο αλληλοκατηγορήθηκαν για παραβιάσεις.

Πώς θα μπορούσε να εφαρμοστεί

Μία από τις προτάσεις που εξετάζονται είναι μια περιορισμένη συμφωνία, ώστε να μπορεί να παρακολουθείται ευκολότερα η εφαρμογή της.

Η ερευνήτρια του Carnegie Endowment, Ντάρα Μασικότ, έχει προτείνει μεταξύ άλλων να απαγορευθούν επιθέσεις βαθιά πίσω από τη γραμμή του μετώπου, όπως πλήγματα σε απόσταση μεγαλύτερη των 200 χιλιομέτρων από τη γραμμή επαφής.

Παράλληλα, έχει επισημανθεί η ανάγκη για μηχανισμούς παρακολούθησης και επιβεβαίωσης τυχόν παραβιάσεων, με τη συμμετοχή των ΗΠΑ και ευρωπαϊκών χωρών.

Το ζήτημα παραμένει ανοιχτό, καθώς το Κίεβο ζητά σαφείς εγγυήσεις αμοιβαιότητας, ενώ η Μόσχα δεν έχει ακόμη δώσει δημόσια τελική απάντηση στην αμερικανική πρόταση.