Στο ναδίρ οι σχέσεις με την Κίνα από τη νέα πρωθυπουργό της Ιαπωνίας: Δεν απαρνείται τα όσα έκαναν στο παρελθόν

Τεταμένες φέρεται να είναι οι σχέσεις της Κίνας με τη νέα πρωθυπουργό της Ιαπωνίας, Σανάε Τακαΐτσι.

Τον περασμένο μήνα στον Ζωολογικό Κήπο Ουένο του Τόκιο, ο Σιάο Σιάο και η Λέι Λέι -δύο κινεζικά συμπαθέστατα πάντα- επιβιβάστηκαν σε ένα αεροπλάνο, με προορισμό την «μαμά» Κίνα.

Τα δύο γιγάντια κινεζικά πάντα έπρεπε να επιστρέψουν στην πατρίδα τους, αφού το Πεκίνο ανακοίνωσε ότι τα ανακαλεί, αφήνοντας την Ιαπωνία χωρίς κανένα κινεζικό πάντα για πρώτη φορά εδώ και δεκαετίες.

Από τότε που η πρωθυπουργός της Ιαπωνίας Σανάε Τακαΐτσι έκανε δηλώσεις που «βύθισαν» τους δεσμούς με την Κίνα στο χαμηλότερο επίπεδο των τελευταίων ετών, το Πεκίνο κλιμακώνει την πίεση με ένα ευρύ φάσμα ενεργειών -στέλνοντας πολεμικά πλοία, περιορίζοντας τις εξαγωγές σπάνιων γαιών και τον κινεζικό τουρισμό, ακυρώνοντας συναυλίες, ακόμη και «ανακαλώντας» τα πάντα του…

Η διαμάχη ξεκίνησε τον Νοέμβριο, όταν η Τακαΐτσι φάνηκε να υπονοεί ότι η Ιαπωνία θα ενεργοποιούσε τις Δυνάμεις Αυτοάμυνας σε περίπτωση επίθεσης στην Ταϊβάν. Η Κίνα διεκδικεί την αυτοδιοικούμενη Ταϊβάν ως δική της και δεν έχει αποκλείσει τη χρήση βίας, για να «επανενωθεί» μαζί της κάποια ημέρα. Το νησί θεωρεί τις ΗΠΑ βασικό σύμμαχό του και η Ουάσινγκτον έχει δεσμευθεί να βοηθήσει την Ταϊβάν να υπερασπιστεί τα εδάφη και το status της.

Η ανησυχία εδώ και καιρό είναι ότι οποιαδήποτε επίθεση στην Ταϊβάν θα μπορούσε να οδηγήσει σε άμεση στρατιωτική σύγκρουση μεταξύ ΗΠΑ και Κίνας και στη συνέχεια να επεκταθεί, ώστε να συμπεριλάβει και άλλους συμμάχους των ΗΠΑ στην περιοχή, όπως η Ιαπωνία και οι Φιλιππίνες.

Το ζήτημα της Ταϊβάν αποτελεί απόλυτη κόκκινη γραμμή για την Κίνα, η οποία αντιδρά οργισμένα σε κάθε σχόλιο που εκλαμβάνεται ως «εξωτερική παρέμβαση» και επιμένει ότι πρόκειται για ζήτημα κυριαρχίας, που μόνο η ίδια μπορεί να αποφασίσει.

Αντιμέτωπη με τη σταθερή άρνηση της Τακαΐτσι να υποχωρήσει, η Κίνα έχει εντείνει μια συνεχή ροή πίεσης. Ενώ αντιπαραθέσεις έχουν ξεσπάσει μεταξύ των δύο χωρών τις τελευταίες δεκαετίες, τροφοδοτούμενες από ιστορική εχθρότητα, αυτή τη φορά μοιάζει η κατάσταση να είναι πιο σύνθετη και δεδομένα διαφορετική.

Η Κίνα έχει επεκτείνει την πίεσή της σε πολύ «ευρύτερο φάσμα μετώπων». Πρόκειται για διάχυτη, χαμηλού επιπέδου πίεση παρόμοια με τον «πόλεμο γκρίζας ζώνης» που διεξάγει το Πεκίνο μέχρι τώρα στην Ταϊβάν, με στόχο να φθείρει και να κανονικοποιήσει πράγματα που, στην πραγματικότητα, δεν είναι κανονικά. Σε διπλωματικό επίπεδο, έχει υποβάλει καταγγελίες στα Ηνωμένα Έθνη και ανέβαλε τριμερή σύνοδο με την Ιαπωνία και τη Νότια Κορέα. Η Κίνα έχει επίσης επιχειρήσει να εμπλέξει και άλλα μέρη και κάλεσε το Ηνωμένο Βασίλειο και τη Γαλλία να ταχθούν στο πλευρό της, ενώ παρότρυνε τους συμμάχους της, Ρωσία και Βόρεια Κορέα, να καταδικάσουν την Ιαπωνία.

Το Σαββατοκύριακο, ο Κινέζος υπουργός Εξωτερικών Γουάνγκ Γι επικαλέστηκε την ιστορία επιθετικότητας της Ιαπωνίας στον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο, απευθυνόμενος σε Δυτικούς ηγέτες στη Διάσκεψη Ασφαλείας του Μονάχου, και χαρακτήρισε τις δηλώσεις της Τακαΐτσι «πολύ επικίνδυνη εξέλιξη».

Στο στρατιωτικό μέτωπο, η Ιαπωνία υποστηρίζει ότι η Κίνα έστειλε drones και πολεμικά πλοία κοντά στα νησιά της και ότι μαχητικά αεροσκάφη της «κλείδωσαν ραντάρ» στα δικά της αεροπλάνα. Πλοία της ιαπωνικής και της κινεζικής ακτοφυλακής ήρθαν αντιμέτωπα κοντά στα αμφισβητούμενα νησιά Σενκάκου/Ντιαογιού, ενώ την περασμένη εβδομάδα οι ιαπωνικές αρχές κατέσχεσαν κινεζικό αλιευτικό σκάφος.

Αλλά είναι επίσης ξεκάθαρο σήμερα και σαφές ότι η Κίνα θέλει επίσης να πλήξει την Ιαπωνία εκεί όπου πονά -την οικονομία της.

Το Πεκίνο επέβαλε περιορισμούς στις εξαγωγές προς την Ιαπωνία για τεχνολογίες διπλής χρήσης, συμπεριλαμβανομένων σπάνιων γαιών και κρίσιμων ορυκτών, σε αυτό που θεωρήθηκε μορφή οικονομικού εξαναγκασμού.

Έχει επίσης προειδοποιήσει τους Κινέζους πολίτες να αποφεύγουν την Ιαπωνία για σπουδές και διακοπές και ακύρωσε πτήσεις σε 49 δρομολόγια προς την Ιαπωνία, οδηγώντας σε μείωση των τουριστών και πτώση ορισμένων μετοχών. Οι Κινέζοι υπήκοοι αποτελούν το ένα τέταρτο όλων των ξένων τουριστών στην Ιαπωνία, σύμφωνα με επίσημα στοιχεία.

Ακόμη και η ψυχαγωγία και ο πολιτισμός δεν έμειναν εκτός. Ιαπωνικές μουσικές εκδηλώσεις ακυρώθηκαν στην Κίνα, συμπεριλαμβανομένης μίας όπου ένας τραγουδιστής απομακρύνθηκε από τη σκηνή εν μέσω εμφάνισης, ενώ διανομείς ταινιών ανέβαλαν την κυκλοφορία αρκετών ιαπωνικών ταινιών.

Ένα από τα πιο διάσημα πολιτιστικά εξαγώγιμα προϊόντα της Ιαπωνίας, το Pokemon, επικρίθηκε επίσης για εκδήλωση που επρόκειτο να πραγματοποιηθεί στο ιερό Γιασουκούνι. Ο ναός τιμά τους νεκρούς πολέμου της Ιαπωνίας, συμπεριλαμβανομένων ορισμένων, που η Κίνα θεωρεί εγκληματίες πολέμου. Η εκδήλωση τελικά ακυρώθηκε.