Το Κίεβο έκοψε ξαφνικά το πετρέλαιο από την Σλοβακία με Ρ.Φίτσο και Β.Όρμπαν να μιλούν για εκβιασμό

Σε ανοιχτή σύγκρουση άνευ προηγουμένου με το Κίεβο περνά η Σλοβακία, με τον πρωθυπουργό Ρόμπερτ Φίτσο να κηρύσσει κατάσταση έκτακτης ανάγκης στις προμήθειες πετρελαίου, μετά τη διακοπή της ροής ρωσικού αργού μέσω του πετρελαιαγωγού Ντρούζμπα που διέρχεται από την Ουκρανία και την ΕΕ να μην παίρνει θέση για ένα κράτος-μέλος κάνοντας την ουκρανική πλευρά ακόμα πιο επιθετική.

Η απόφαση έρχεται σε μια περίοδο όπου η Μπρατισλάβα εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τις συγκεκριμένες ροές, γεγονός που μετατρέπει τη διακοπή σε ζήτημα ενεργειακής ασφάλειας και πολιτικής κλιμάκωσης.

Ο Φίτσο ανακοίνωσε την άμεση απελευθέρωση 250.000 τόνων πετρελαίου από τα στρατηγικά αποθέματα της χώρας, προκειμένου να διασφαλιστεί η τροφοδοσία της οικονομίας όσο ο Ντρούζμπα παραμένει «κλειστός».

Η Ουκρανία είχε γνωστοποιήσει ότι οι ροές διακόπηκαν μετά από ρωσική επίθεση στις 27 Ιανουαρίου στο ουκρανικό τμήμα του αγωγού, ωστόσο η σλοβακική κυβέρνηση υποστηρίζει ότι οι ζημιές έχουν πλέον αποκατασταθεί.

Επικαλούμενος αναφορές από τις μυστικές υπηρεσίες, ο Φίτσο κατηγορεί την ουκρανική ηγεσία ότι καθυστερεί σκόπιμα την επανεκκίνηση των παραδόσεων, χρησιμοποιώντας τον αγωγό ως μοχλό πίεσης απέναντι στην Σλοβακία, η οποία αντιτίθεται στην ένταξη της Ουκρανίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση αλλά και γιατί δεν θέλει να τις δίνουν άλλα χρήματα για όπλα.

Μιλά για «εκβιασμό» από την πλευρά του Κιέβου και προαναγγέλλει αντίμετρα, μεταφέροντας την αντιπαράθεση από το διπλωματικό στο ενεργειακό πεδίο.

Στο επίκεντρο των απειλών βρίσκεται η συνεργασία Σλοβακίας–Ουκρανίας για την προμήθεια ηλεκτρικής ενέργειας, που βοηθά το Κίεβο να καλύψει τις ελλείψεις από τις ρωσικές αεροπορικές επιθέσεις στο δίκτυο.

Ο Φίτσο ξεκαθάρισε ότι η Μπρατισλάβα μπορεί να αποσυρθεί από τη συμφωνία, αν –όπως είπε– ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι θεωρεί πως οι συγκεκριμένες παραδόσεις δεν έχουν πλέον νόημα.

Παράλληλα, η Σλοβακία επιχειρεί να κινητοποιήσει και τα ευρωπαϊκά θεσμικά όργανα τα οποία δεν δείχνουν να θέλουν να βοηθήσουν: ο πρεσβευτής της στην Ουκρανία παρέδωσε επίσημη διαμαρτυρία ζητώντας εξηγήσεις για την αναστολή των ροών, ενώ ο Φίτσο προανήγγειλε ότι θα θέσει το ζήτημα ενώπιον της Ευρωπαϊκής Επιτροπής.

Στόχος είναι να εξεταστούν οι ευρωπαϊκές διαστάσεις της υπόθεσης και να αναζητηθούν λύσεις σε επίπεδο ΕΕ.

Στην ίδια γραμμή με τη Μπρατισλάβα κινείται και ο Ούγγρος πρωθυπουργός Βίκτορ Όρμπαν, ο οποίος καταγγέλλει επίσης «εκβιασμό» από την Ουκρανία.

Υποστηρίζει ότι το Κίεβο επιχειρεί να υποχρεώσει τη Βουδαπέστη να στοιχηθεί με τον «φιλοπολεμικό συνασπισμό» των ευρωπαϊκών χωρών, εντάσσοντας την ενεργειακή κρίση στο ευρύτερο σκηνικό της διαμάχης γύρω από τον πόλεμο και την ευρωπαϊκή πολιτική.

Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, Ουγγαρία και Σλοβακία στρέφονται στην Κροατία, ζητώντας να αυξηθεί η χρήση του αγωγού Adria για τη μεταφορά ρωσικού πετρελαίου ως εναλλακτικής διαδρομής.

Ο Φίτσο όμως αναγνωρίζει ότι η λύση αυτή δεν είναι χωρίς κόστος: επισημαίνει ότι η πλήρης δυναμικότητα του Adria δεν έχει δοκιμαστεί και ότι το κόστος μεταφοράς ανά τόνο για 100 χιλιόμετρα θα είναι πέντε φορές υψηλότερο σε σχέση με τον Ντρούζμπα.

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, από την πλευρά της, δηλώνει ότι παρακολουθεί στενά τις εξελίξεις και παραμένει σε επαφή με όλες τις εμπλεκόμενες πλευρές.

Βρυξέλλες και αρμόδιες υπηρεσίες εκτιμούν ότι δεν υπάρχουν άμεσοι κίνδυνοι για την ασφάλεια του εφοδιασμού Σλοβακίας και Ουγγαρίας, υπενθυμίζοντας ότι οι δύο χώρες διαθέτουν στρατηγικά αποθέματα πετρελαίου που αντιστοιχούν σε 90 ημέρες κατανάλωσης.

Το επεισόδιο με τον Ντρούζμπα αναδεικνύει πόσο εύθραυστη παραμένει η ενεργειακή ισορροπία στην Κεντρική Ευρώπη, παρά την προσπάθεια απεξάρτησης από το ρωσικό πετρέλαιο.

Την ίδια ώρα, μετατρέπει έναν τεχνικό αγωγό σε εργαλείο πολιτικής πίεσης, με τη Σλοβακία και την Ουγγαρία να επιχειρούν να θωρακίσουν την ενεργειακή τους ασφάλεια, χωρίς όμως να σπάσουν τους λεπτούς ευρωπαϊκούς συσχετισμούς γύρω από την Ουκρανία.