Η μοναδική πυραμίδα της Ισπανίας: Ήθελαν να την κατεδαφίσουν, αλλά έγινε μνημείο (βίντεο)

Μοιάζει με πυραμίδα βγαλμένη από ένα εντελώς διαφορετικό τοπίο, όμως βρίσκεται στην καρδιά της Ισπανίας. Η «Πυραμίδα των Ιταλών», στο Puerto del Escudo, στα σύνορα της επαρχίας του Μπούργος με την Κανταβρία, έχει πίσω της μια ιστορία που συνδέεται με τον Ισπανικό Εμφύλιο, τον Φρανκισμό και τον ιταλικό φασισμό.

Το κτίσμα ανεγέρθηκε το 1939 ως μαυσωλείο για Ιταλούς στρατιώτες που σκοτώθηκαν στη μάχη του Escudo, έχοντας πολεμήσει στο πλευρό των δυνάμεων του Φράνκο.

Η επίσημη τελετή εγκαινίων πραγματοποιήθηκε στις 26 Αυγούστου 1939. Στο εσωτερικό της υπήρχαν 360 κόγχες για τις στάχτες των στρατιωτών, καθώς και ξεχωριστή κρύπτη για αξιωματικούς.

Ένα μαυσωλείο ύψους 20 μέτρων

Η πυραμίδα έχει ύψος περίπου 20 μέτρα και ξεχωρίζει έντονα μέσα στο ορεινό τοπίο του Puerto del Escudo.

Για χρόνια φιλοξενούσε τα λείψανα εκατοντάδων μελών του Corpo Truppe Volontarie, της ιταλικής δύναμης που συμμετείχε στον Ισπανικό Εμφύλιο.

Σήμερα, ωστόσο, το εσωτερικό της είναι άδειο. Τα λείψανα μεταφέρθηκαν στην Ιταλία και στη Σαραγόσα μετά το σοβαρό δυστύχημα του 1971, όταν λεωφορείο με συγγενείς των νεκρών Ιταλών είχε ατύχημα στην περιοχή.

Έκτοτε το κτίσμα εγκαταλείφθηκε σταδιακά και υπέστη σημαντικές φθορές και βανδαλισμούς.

Από σύμβολο του φασισμού σε προστατευόμενο μνημείο

Η σύνδεση της πυραμίδας με το καθεστώς του Φράνκο και τον ιταλικό φασισμό την έχει καταστήσει ιδιαίτερα αμφιλεγόμενη.

Η ισπανική κυβέρνηση την έχει συμπεριλάβει στον κατάλογο συμβόλων και στοιχείων που θεωρούνται αντίθετα στη δημοκρατική μνήμη. Τον Ιούλιο του 2026, ο υπουργός Πολιτικής Εδαφικής Συνοχής και Δημοκρατικής Μνήμης, Ángel Víctor Torres, επιβεβαίωσε την ένταξή της στον συγκεκριμένο κατάλογο, αναζωπυρώνοντας τη συζήτηση για το μέλλον της.

Παράλληλα, όμως, η περιφερειακή κυβέρνηση της Castilla y León είχε ήδη αποφασίσει τον Φεβρουάριο του 2024 να χαρακτηρίσει την «Πυραμίδα των Ιταλών» ως Bien de Interés Cultural (BIC), στην κατηγορία Μνημείο.

Η απόφαση βασίστηκε στην ιδιαίτερη αρχιτεκτονική και αισθητική της αξία, αλλά και στη σχέση της με το τοπίο. Στην επίσημη απόφαση χαρακτηρίζεται «μοναδικό» στοιχείο της πολιτιστικής κληρονομιάς της Castilla y León.

Έτσι, η πυραμίδα βρίσκεται σήμερα στο επίκεντρο μιας ιδιόμορφης αντίφασης: από τη μία πλευρά αποτελεί σύμβολο μιας σκοτεινής περιόδου της ισπανικής ιστορίας και έχει προκαλέσει συζητήσεις ακόμη και για την απομάκρυνσή της, ενώ από την άλλη προστατεύεται επίσημα ως ιστορικό και αρχιτεκτονικό μνημείο.

Ένα παράξενο αξιοθέατο

Χτισμένη σε μια απόκρημνη ορεινή περιοχή δίπλα στον δρόμο που διασχίζει το Puerto del Escudo, η πυραμίδα ξεχωρίζει από μακριά χάρη στη γεωμετρική της μορφή και την κατασκευή από σκυρόδεμα και πέτρα.

Παρά την εγκατάλειψη, εξακολουθεί να προσελκύει επισκέπτες και ανθρώπους που ενδιαφέρονται για την ιστορία και τα εγκαταλελειμμένα κτίρια.

Τα τελευταία χρόνια, πάντως, η κατάστασή της έχει επιδεινωθεί, με αναφορές για ρωγμές, γκράφιτι και γενικότερη φθορά.

Η «Πυραμίδα των Ιταλών» παραμένει έτσι ένα μοναδικό και αμφιλεγόμενο κομμάτι της ισπανικής ιστορίας: ένα μνημείο που κάποιοι θα ήθελαν να εξαφανιστεί λόγω της ιδεολογικής του κληρονομιάς, αλλά το οποίο ταυτόχρονα προστατεύεται ως μέρος της πολιτιστικής κληρονομιάς της χώρας.