Ινδία: Η 65χρονη που ζει στα 4.700 μέτρα και κρατά ζωντανή μια παράδοση

Στα υψίπεδα του Λαντάκ, στη βόρεια Ινδία, η 65χρονη Kunzis Dolma και ο γιος της, Thinlay Nurboo, συνεχίζουν να εκτρέφουν γιακ, ακολουθώντας έναν τρόπο ζωής που περνά από γενιά σε γενιά.

Σε υψόμετρο περίπου 4.700 μέτρων, η καθημερινότητά τους καθορίζεται από τη φροντίδα των ζώων και τις δύσκολες συνθήκες του βουνού. Ωστόσο, η κλιματική αλλαγή και η εγκατάλειψη της παραδοσιακής κτηνοτροφίας από τους νεότερους απειλούν τη συνέχιση αυτής της πρακτικής.

Μια καθημερινότητα χωρίς διακοπή

Η μέρα του Thinlay Nurboo ξεκινά περίπου στις 06:00 με το άρμεγμα των γιακ. Μέχρι τις 09:00, τα ζώα έχουν ολοκληρώσει αυτή τη διαδικασία και οδηγούνται στους βοσκότοπους. Παράλληλα, η οικογένεια επεξεργάζεται το γάλα για να παρασκευάσει βούτυρο, πηγμένο γάλα και σκληρό τυρί.

Η Kunzis Dolma συμμετέχει στην παραγωγή των παραδοσιακών προϊόντων, ενώ ο γιος της συνοδεύει το κοπάδι στα βουνά. Η επιστροφή γίνεται το απόγευμα και, γύρω στις 19:00, τα ζώα συγκεντρώνονται ξανά στον περιφραγμένο χώρο τους.

Η εργασία, ωστόσο, συνεχίζεται και τη νύχτα. Λύκοι, λεοπαρδάλεις του χιονιού και αδέσποτοι σκύλοι αποτελούν απειλή για το κοπάδι, αναγκάζοντας την οικογένεια να παραμένει σε επιφυλακή.

«Πρέπει να μένουμε ξύπνιοι για να τα προστατεύουμε από τα άγρια ζώα και τους σκύλους που περιφέρονται. Είναι μια δουλειά που απαιτεί τη διαρκή παρουσία μας, 24 ώρες το 24ωρο», εξηγεί ο Thinlay στο Noema Magazine.

Η κλιματική αλλαγή περιορίζει τους βοσκότοπους

Οι μεταβολές στο περιβάλλον κάνουν την εκτροφή ολοένα δυσκολότερη. Οι κάτοικοι της περιοχής παρατηρούν ότι οι χειμώνες αρχίζουν αργότερα και τελειώνουν νωρίτερα, ενώ οι χιονοπτώσεις μειώνονται και οι καλοκαιρινές βροχές γίνονται λιγότερο προβλέψιμες.

Οι αλλαγές αυτές επηρεάζουν την υγρασία του εδάφους και την ανάπτυξη της βλάστησης, περιορίζοντας τις εκτάσεις όπου μπορούν να τραφούν τα ζώα. Ως αποτέλεσμα, οι κτηνοτρόφοι αναγκάζονται να μετακινούνται σε μεγαλύτερα υψόμετρα για να βρουν κατάλληλα λιβάδια.

Η υποχώρηση των παγετώνων και οι μεταβολές στους εποχικούς κύκλους επηρεάζουν επίσης τη διαθεσιμότητα του νερού. Πρόκειται για πιέσεις που επιβαρύνουν τα ήδη ευαίσθητα ορεινά οικοσυστήματα της ευρύτερης περιοχής των Ιμαλαΐων.

Οι νέοι εγκαταλείπουν τη νομαδική ζωή

Εκτός από τις περιβαλλοντικές αλλαγές, σημαντική πρόκληση αποτελεί η μείωση του ενδιαφέροντος των νεότερων γενεών για την παραδοσιακή κτηνοτροφία. Η εκτροφή γιακ απαιτεί καθημερινή εργασία, παραμονή σε απομονωμένες περιοχές και συνεχή προσαρμογή στις δύσκολες καιρικές συνθήκες.

Αντίθετα, οι πόλεις προσφέρουν περισσότερες ευκαιρίες εκπαίδευσης και απασχόλησης, καθώς και τη δυνατότητα για ένα πιο σταθερό εισόδημα. Έτσι, αρκετοί νέοι εγκαταλείπουν τις οικογενειακές δραστηριότητες αναζητώντας διαφορετικές επαγγελματικές προοπτικές.

Ο Thinlay φροντίζει περίπου 90 δικά του γιακ, καθώς και άλλα περίπου 100 που ανήκουν σε κατοίκους οι οποίοι έχουν σταματήσει την εκτροφή. Η καθημερινότητά του αποτυπώνει τις συνέπειες αυτής της αλλαγής, καθώς η ευθύνη για τη διατήρηση των κοπαδιών συγκεντρώνεται σε όλο και λιγότερους ανθρώπους.

Παραδοσιακά προϊόντα ως πηγή εισοδήματος

Για να εξασφαλίσει εισόδημα, ο Thinlay αξιοποιεί το γάλα των γιακ και παρασκευάζει προϊόντα που διαθέτει σε καταστήματα βιολογικών προϊόντων στη Λεχ, την πρωτεύουσα του Λαντάκ.

Μεταξύ αυτών είναι το chhurpi, ένα σκληρό τυρί, το mar-khok, ένα είδος βουτύρου από γάλα γιακ, και το lebu, ένα προϊόν από ζυμωμένο γάλα.

Η διάθεση των προϊόντων σε νέες αγορές αποτελεί έναν τρόπο να συνδυαστεί η παραδοσιακή γνώση με τις σύγχρονες οικονομικές ανάγκες. Ωστόσο, η εμπορική δραστηριότητα δεν αρκεί από μόνη της για να διασφαλίσει το μέλλον της νομαδικής κτηνοτροφίας, όσο οι βοσκότοποι περιορίζονται και οι νέοι στρέφονται προς τις πόλεις.

«Ίσως να μη μείνουν πια βοσκοί»

Ο Thinlay ανησυχεί για το μέλλον της παράδοσης που ακολουθεί η οικογένειά του. Για εκείνον, η εκτροφή δεν αποτελεί απλώς επάγγελμα, αλλά τρόπο ζωής που συνδέει την καθημερινότητα με το περιβάλλον και την πολιτιστική ταυτότητα της περιοχής.

«Ίσως να μη μείνουν πια βοσκοί. Ίσως να υπάρχουν μόνο τουρίστες με κάμερες», λέει χαρακτηριστικά.

Η φράση του εκφράζει τον φόβο ότι η νομαδική κτηνοτροφία μπορεί να πάψει να αποτελεί ζωντανή πρακτική και να μετατραπεί σε εικόνα για τους επισκέπτες. Παρά τις δυσκολίες, ο ίδιος εξακολουθεί να βρίσκει αξία στη φροντίδα των ζώων και στη ζωή στα βουνά.

Η ιστορία της Kunzis Dolma και του γιου της αναδεικνύει τις αλλαγές που συντελούνται στα υψίπεδα των Ιμαλαΐων. Η επιβίωση αυτής της παράδοσης εξαρτάται πλέον όχι μόνο από τις περιβαλλοντικές συνθήκες, αλλά και από το κατά πόσο οι επόμενες γενιές θα επιλέξουν να συνεχίσουν έναν τρόπο ζωής που απαιτεί καθημερινή αφοσίωση.