Μπαγκλαντές: Το πυρηνικό εργοστάσιο των 13 δισ. δολαρίων που κατασκευάζει η Ρωσία αλλάζει την ενεργειακή στρατηγική

Το μεγαλύτερο ενεργειακό στοίχημα στην ιστορία του Μπαγκλαντές βρίσκεται σε εξέλιξη, καθώς η χώρα προχωρά στην ολοκλήρωση του πρώτου πυρηνικού εργοστασίου της, μια επένδυση ύψους περίπου 13 δισ. δολαρίων που φιλοδοξεί να αλλάξει ριζικά τον ενεργειακό χάρτη της Νότιας Ασίας.

Ο πυρηνικός σταθμός Rooppur, που κατασκευάζεται στις όχθες του ποταμού Πάντμα με τη συμμετοχή της ρωσικής κρατικής εταιρείας Rosatom, αναμένεται να τεθεί πλήρως σε λειτουργία έως το 2028.

Οι δύο αντιδραστήρες του θα μπορούν να καλύπτουν έως και το 15% της συνολικής ηλεκτρικής κατανάλωσης της χώρας.

Για το Μπαγκλαντές, μια χώρα με ταχύτατη οικονομική ανάπτυξη και αυξανόμενες ενεργειακές ανάγκες, το έργο αποτελεί προσπάθεια ενίσχυσης της ενεργειακής ασφάλειας και περιορισμού της εξάρτησης από εισαγόμενα ορυκτά καύσιμα.

Καθυστερήσεις και αυξημένο κόστος

Η κατασκευή του Rooppur ξεκίνησε πριν από περισσότερο από μία δεκαετία, όμως η πανδημία, η εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία και οι διεθνείς γεωπολιτικές αναταράξεις προκάλεσαν σημαντικές καθυστερήσεις.

Η πρώτη μονάδα, η οποία αρχικά είχε προγραμματιστεί να λειτουργήσει το 2023, αναμένεται πλέον να τεθεί σε πλήρη λειτουργία στις αρχές του 2027, ενώ η δεύτερη μονάδα προβλέπεται να ακολουθήσει το 2028.

Παράλληλα, το κόστος του έργου έχει αυξηθεί σημαντικά. Η βασική συμφωνία με τη Rosatom ανέρχεται περίπου στα 12,65 δισ. δολάρια, ωστόσο η υποτίμηση του τοπικού νομίσματος έναντι του αμερικανικού δολαρίου έχει αυξήσει το οικονομικό βάρος για το Μπαγκλαντές.

Οι καθυστερήσεις είχαν επίσης κόστος για την οικονομία της χώρας, καθώς η κυβέρνηση συνέχισε να δαπανά μεγάλα ποσά για εισαγωγές καυσίμων, τα οποία θα μπορούσαν να είχαν περιοριστεί με την έγκαιρη λειτουργία του πυρηνικού σταθμού.

Στροφή στους μικρούς πυρηνικούς αντιδραστήρες

Το Μπαγκλαντές εξετάζει ήδη την επόμενη φάση της πυρηνικής του στρατηγικής, με έμφαση στους μικρούς αρθρωτούς αντιδραστήρες (SMR).

Οι συγκεκριμένες τεχνολογίες, ισχύος περίπου 300 έως 400 MW, θεωρούνται πιο ευέλικτες, ταχύτερες στην κατασκευή και με μικρότερο επενδυτικό κόστος σε σχέση με τους μεγάλους συμβατικούς αντιδραστήρες.

Η κυβέρνηση της χώρας βρίσκεται σε αρχικό στάδιο επαφών με διεθνείς εταιρείες, μεταξύ των οποίων η βρετανική Rolls-Royce Holdings και κινεζικοί ενεργειακοί όμιλοι, εξετάζοντας τη δυνατότητα ανάπτυξης μικρότερων πυρηνικών μονάδων κατά μήκος των ποταμών της χώρας.

Οι προκλήσεις της πυρηνικής ενέργειας

Παρά τις προοπτικές που δημιουργεί η πυρηνική τεχνολογία, ειδικοί προειδοποιούν ότι η ασφαλής λειτουργία ενός τέτοιου συστήματος απαιτεί αυστηρές προϋποθέσεις.

Μεταξύ των βασικών ζητημάτων περιλαμβάνονται:

• η ύπαρξη εξειδικευμένου ανθρώπινου δυναμικού,
• η λειτουργία ανεξάρτητων ρυθμιστικών αρχών,
• η ασφαλής διαχείριση των πυρηνικών αποβλήτων,
• η κοινωνική αποδοχή των έργων.

Οι αναλυτές επισημαίνουν ότι η πυρηνική ενέργεια αποτελεί επένδυση πολλών δεκαετιών και απαιτεί μακροπρόθεσμο σχεδιασμό, ιδιαίτερα για αναπτυσσόμενες οικονομίες.

Η επιστροφή της πυρηνικής ενέργειας διεθνώς

Η πυρηνική ενέργεια επιστρέφει δυναμικά στο παγκόσμιο ενεργειακό προσκήνιο, καθώς πολλές χώρες αναζητούν λύσεις για τη μείωση των εκπομπών άνθρακα αλλά και για την κάλυψη της αυξανόμενης ζήτησης ηλεκτρικής ενέργειας.

Για χώρες όπως το Μπαγκλαντές, το βασικό κίνητρο δεν είναι μόνο η πράσινη μετάβαση, αλλά κυρίως η ενεργειακή ανεξαρτησία και η προστασία από τις διεθνείς αναταράξεις στις αγορές πετρελαίου και φυσικού αερίου.

Οι πρόσφατες ενεργειακές κρίσεις που προκλήθηκαν από πολέμους και γεωπολιτικές εντάσεις ανέδειξαν την ανάγκη για πιο σταθερές πηγές ηλεκτροδότησης, γεγονός που ωθεί αρκετές κυβερνήσεις να επανεξετάσουν τον ρόλο της πυρηνικής ενέργειας στο μέλλον.