Sharbat Gula: Πού βρίσκεται σήμερα το «κορίτσι από το Αφγανιστάν» που έγινε παγκόσμιο σύμβολο (φωτο)

Ήταν μόλις 13 ετών όταν μια φωτογραφία της έμελλε να γίνει μία από τις πιο αναγνωρίσιμες εικόνες στον κόσμο.

Η Sharbat Gula, το Αφγανό κορίτσι με τα διαπεραστικά πράσινα μάτια, βρέθηκε στο εξώφυλλο του National Geographic το 1985 και έγινε παγκόσμιο σύμβολο του πολέμου και της προσφυγιάς.

Σχεδόν τέσσερις δεκαετίες μετά, η ζωή της έχει αλλάξει δραματικά, καθώς οι πολιτικές εξελίξεις στο Αφγανιστάν την ανάγκασαν να εγκαταλείψει ξανά τη χώρα και να αναζητήσει ασφάλεια μακριά από την πατρίδα της.

Η φωτογραφία τραβήχτηκε από τον φωτογράφο Steve McCurry στο προσφυγικό στρατόπεδο Nasir Bagh του Πακιστάν. Η εικόνα της Sharbat, με το βλέμμα γεμάτο ένταση και φόβο, έγινε ένα από τα πιο χαρακτηριστικά εξώφυλλα στην ιστορία του National Geographic.

Χρόνια αργότερα, η ταυτότητά της επιβεβαιώθηκε και η ιστορία της επανήλθε στο προσκήνιο.

Η Sharbat είχε ζήσει για περισσότερες από τρεις δεκαετίες στο Πακιστάν, ωστόσο το 2017 απελάθηκε στο Αφγανιστάν, μετά τη σύλληψή της για κατοχή πλαστών εγγράφων ταυτότητας.

Η επιστροφή των Ταλιμπάν και η νέα φυγή

Το 2021, οι Ταλιμπάν επέστρεψαν στην εξουσία, καταλαμβάνοντας ξανά την Καμπούλ μετά την αποχώρηση των αμερικανικών και συμμαχικών δυνάμεων.

Για τη Sharbat, η επιστροφή των Ταλιμπάν σήμαινε έναν νέο κίνδυνο. Η ίδια γνώριζε ότι η παγκόσμια αναγνωρισιμότητά της θα μπορούσε να την καταστήσει ιδιαίτερα ευάλωτη.

Τελικά κατάφερε να εγκαταλείψει το Αφγανιστάν μαζί με την οικογένειά της και να μεταβεί στην Ιταλία, όπου της χορηγήθηκε άσυλο.

«Είχα την ελευθερία να επιλέξω», δήλωσε το 2024 στην ιταλική εφημερίδα La Repubblica. «Όταν έφτασαν οι Ταλιμπάν, κατάλαβα ότι θα ήταν δύσκολο για μένα να μείνω: είμαι πολύ γνωστή».

Όπως ανέφερε, αρκετές κυβερνήσεις της προσέφεραν βοήθεια, ωστόσο επέλεξε την Ιταλία. «Ήξερα ότι είχατε κάνει πολλά για το Αφγανιστάν. Ήθελα να δοκιμάσω», είπε χαρακτηριστικά.

Παρά την παγκόσμια αναγνωρισιμότητα που της χάρισε η φωτογραφία, η Sharbat έχει εκφράσει διαφορετικά συναισθήματα για εκείνη τη στιγμή.

Όπως έχει δηλώσει, η εικόνα της δημιούργησε προβλήματα στη ζωή της και θα προτιμούσε να μην είχε τραβηχτεί ποτέ.

«Θυμάμαι καλά εκείνη την ημέρα, εκείνον τον φωτογράφο που έφτασε στο σχολείο του στρατοπέδου Nasir Bagh. Ήμουν παιδί. Δεν μου άρεσαν οι φωτογραφίες», ανέφερε.

Παράλληλα, εξήγησε ότι στην αφγανική κοινωνία οι γυναίκες παραδοσιακά δεν εμφανίζονταν σε φωτογραφίες. «Αλλά δεν υπήρχαν πολλές επιλογές», είπε.

Το μέλλον των παιδιών της

Η ιστορία της Sharbat δεν αφορά μόνο το δικό της παρελθόν. Αφορά και τις επόμενες γενιές Αφγανών γυναικών, οι οποίες αντιμετωπίζουν σοβαρούς περιορισμούς στην εκπαίδευση και τη δημόσια ζωή.

Η ίδια έχει μιλήσει για τα όνειρα της κόρης της, η οποία θέλει να γίνει γιατρός. Ένα όνειρο που, όπως επισημαίνει, θα ήταν εξαιρετικά δύσκολο να πραγματοποιηθεί στο σημερινό Αφγανιστάν, όπου τα κορίτσια και οι γυναίκες υφίστανται αυστηρούς περιορισμούς στην πρόσβαση στην εκπαίδευση.

Από ένα προσφυγικό στρατόπεδο μέχρι το εξώφυλλο ενός από τα πιο γνωστά περιοδικά του κόσμου και, τελικά, την εξορία στην Ευρώπη, η ζωή της Sharbat Gula παραμένει άρρηκτα συνδεδεμένη με τη σύγχρονη ιστορία του Αφγανιστάν.